«صُمٌّ» جمع «أصم»، به معناى کر و «بُکْمٌ» جمع «أبکم»، به معناى لال است و در اينجا، کنايه از کسانى است که گوش به شنيدن حقّ نمىدهند واز بيان حقّ لب فروبستهاند.
در تعبيرات قرآن، افرادى که تربيت الهى انبيا را نمىپذيرند و دل را تسليم حقّ نمىکنند، گاهى به مرده تشبيه شدهاند: «فَإِنَّکَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى» «1»
گاهى به چهارپايان: «أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ» «2»، «يَأْکُلُونَ کَما تَأْکُلُ الْأَنْعامُ» «3»
«1». روم، 52.
«2». اعراف، 179.
«3». محمّد، 12.
جلد 3 - صفحه 292
گاهى به بدتر از چهارپايان: «کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ» «1»
و گاهى به بدترين جنبنده: «شَرَّ الدَّوَابِّ»
حضرت على عليه السلام فرمود: «بدترين جنبندهها کسانى هستند که حقّ را مىفهمند، ولى لجاجت کرده و کفر مىورزند». «2»
گروهى در قيامت اقرار خواهند کرد که به سخن حقّ گوش فرا نمىدادند ويا در آن تعقّل نمىکردند و اين سبب دوزخى شدن آنان شده است. «لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما کُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ» «3» اگر گوش شنوا داشتيم، يا تعقّل مىکرديم، از دوزخيان نبوديم.