تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذْ يَمْکُرُ بِکَ الَّذِينَ کَفَرُوا لِيُثْبِتُوکَ أَوْ يَقْتُلُوکَ أَوْ يُخْرِجُوکَ وَ يَمْکُرُونَ وَ يَمْکُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماکِرِينَ (30)
در بيان مکر و حيله کفار قريش و عرض امتنان نعمت بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و خلاصى او از دست کفار، آيه شريفه نازل فرمود:
وَ إِذْ يَمْکُرُ بِکَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و ياد فرما اى پيغمبر مکرم، زمانى را که مکر و حيله نمودند به تو آن کسانى که کافر شدند، لِيُثْبِتُوکَ: تا حبس کنند تو را بر جائى، يا بند بر دست و پاى تو نهند، و يا تو را مجروح سازند که در تو حرکت نماند، و قوت رفتن نداشته باشى، أَوْ يَقْتُلُوکَ: يا بکشند تو را به شمشيرهاى مختلف، أَوْ يُخْرِجُوکَ: يا تبعيد و خارج کنند تو را از مکه. وَ يَمْکُرُونَ: و مکر و حيله نمايند آنها، وَ يَمْکُرُ اللَّهُ: و خداى تعالى جزاى مکر را به ايشان مجازات دهد. يا بدى را رد به خود آنها نمايد، و ايشان را در چاهى که
«1» آيه 207 سوره بقره: در باره شأن نزول اين آيه و مدارک عامّى آن به کتاب احقاق الحق، جلد 3، صفحات 23 تا 45 رجوع فرمائيد.
جلد 4 صفحه 332
براى هلاک ديگران کنده‌اند مى‌افکند، چه ايشان را از مکه خارج، و به بدر، و مسلمانان را به نظر آنها تقليل تا دلير شده، اقدام به محاربه، حمله آوردند، بناگاه مغلوب، و مقتول مسلمانان گشتند. يا اسناد مکر به حضرت سبحان بر سبيل مزاوجه و مقابله باشد. يا چون رد مکر مخفى و به صورت مکر مى‌نمود، لذا آن را مکر ناميدند. وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماکِرِينَ: و خداى تعالى بهترين جزا دهندگان است ماکران را. يا بهترين رسانندگان عذاب و عقوبت است به کافران بر وجه اخفا که آن ابلغ باشد.