1- دشمن، از مسجد و مذهب، عليه مذهب سوء استفاده مىکند، ظاهر شعارها و القاب، فريبمان ندهد! «اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً»
2- توطئهگران مىخواهند حتّى از نمازِ پيامبر نيز به نفع خود سوء استفاده کنند.
(با توجّه به شأن نزول)
3- مسجدسازى مهّم نيست، بايد انگيزههاى بانيان و متولّيان خالص باشد. اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ ...
4- در اسلام، هرگونه ضرر، ممنوع است، گرچه تحت عنوانِ مسجد باشد.
«اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً»
5- احترام و قداست مسجد، در شرايطى که مورد سوءاستفاده دشمنان باشد، برداشته مىشود. (با توجّه به شأن نزول)
6- خداوند حامى پيامبر و دين خود مىباشد و از طريق وحى توطئههاى منافقان را افشا مىکند. وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً ...
7- هر مسجدى که عامل تفرقه ميان مسلمانان باشد، مسجد ضرار است. اتَّخَذُوا مَسْجِداً ... تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ
8- منافقان در خدمت کفّارند. «إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ»
9- هنگام جنگ با دشمنان خارجى، از توطئههاى دشمنان داخلى غافل نشويم. منافقان در آستانهى جنگ تبوک از پيامبر مىخواستند تا رسماً پايگاه آنها را افتتاح کند، امّا پيامبر صلى الله عليه و آله، على عليه السلام را در مدينه بجاى خود گذاشت و پس از
«1». بقره، 102.
«2». بقره، 282.
جلد 3 - صفحه 504
بازگشت، مسجد ضرار را خراب کرد.
10- شکستن وحدت مسلمانان، همطراز کفر است. «کُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ»
11- سوگند دروغ، شيوهى منافقان است. «لَيَحْلِفُنَّ»
12- فريب ادّعاها و تبليغاتِ حقّ به جانب دشمن را نخوريم. «إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى»
13- دروغگويى خصلت کفّار و منافقان است. «إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ»