برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 87)- منطق بیاساس لجوجان: اکنون ببینیم این قوم لجوج در برابر این ندای مصلح آسمانی چه عکس العملی نشان داد.
آنها که بتها را آثار نیاکان و نشانه اصالت فرهنگ خویش میپنداشتند و از کم فروشی و تقلب در معامله سود کلانی میبردند، در برابر شعیب چنین «گفتند: ای شعیب! آیا این نمازت به تو دستور میدهد که ما آنچه را پدرانمان میپرستیدند ترک گوییم»؟! (قالُوا یا شُعَیْبُ أَ صَلاتُکَ تَأْمُرُکَ أَنْ نَتْرُکَ ما یَعْبُدُ آباؤُنا).
«و یا (آزادی خود را در اموال خویش از دست دهیم و) نتوانیم به دلخواهمان در اموالمان تصرف کنیم»؟ (أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِی أَمْوالِنا ما نَشؤُا).
قوم شعیب گرفتار این اشتباه بودند که هیچ کس نمیتواند کمترین محدودیتی برای تصرف در اموال نسبت به مالکین قائل شود در حالی که همیشه امور مالی باید تحت ضوابط صحیح و حساب شدهای که پیامبران الهی بر مردم عرضه کردهاند قرار گیرد و گر نه جامعه به تباهی خواهد کشید.
«تو که آدم بردبار، پرحوصله و فهمیدهای»، از تو چنین سخنانی بعید است! (إِنَّکَ لَأَنْتَ الْحَلِیمُ الرَّشِیدُ).
شاید آنها فکر میکردند نماز، این حرکات و اذکار چه اثری میتواند داشته باشد در حالی که اگر آنها درست اندیشه میکردند، این واقعیت را درمییافتند که نماز حس مسؤولیت و تقوا و پرهیزکاری و خداترسی و حق شناسی را در انسان زنده میکند، او را به یاد خدا و به یاد دادگاه عدل او میاندازد.
و به همین دلیل او را از شرک و بت پرستی و تقلید کورکورانه نیاکان و از کم فروشی و انواع تقلب باز میدارد.