«وثاق» از مادّه «ثِقَة» به معنای طناب یا هر چیزی است که با آن می بندند.
=== قاموس قرآن ===
وُثُوق، ثِقَهْ به معنی اعتماد است. «وَثِقَ بِهِ وُثوُقاً وثِقَهً» یعنی به او اعتماد کرد. وَثاقَةً به معنی محکم وثابت شدن است «وَثُقَ وَثاقِةً: قوی وثبت» فعل اولی از باب حَسِبَ یَحْسِبُ و فعل دومی از باب کَرُمَ یَکْرُمُ میباشد. مُواثَقَه: معاهده محکم. [مائده:7]. یاد کنید پیمان اکید خدا را که از شما پیمان گرفته است. ایثاق: بستن. «اَوْثَقَهُ فِی الْوِثاقِ ایثاقاً» یعنی او را به ریسمان بست [فجر:25-26]. وَثْاق مصدر است به معنی بستن چنانکه طبرسی گفته ضمیر (عَذابَهُ - وَثاقَهُ) چنانکه گفتهاند راجع به خدا است یعنی: آن روز کسی مانند عذاب خدا عذاب نمیکند و کسی مانند بستن خدا نمیبندد. *** وِثَاق: به کسرو فتح اول چیزی است که باآن میبندند مانند زنجیر و ریسمان. و نیز مصدر است چنانکه از مجمع نقل شد. [محمّد:4]. چون کافران را از کار انداخته و اسیر گرفتید ریسمان را محکم کنید. مَوْثِق: (به فتح میم وکسرثاء) و میثاق به معنی پیمان اکید است [یوسف:66]. گفت: هرگز او را باشما نخواهم فرستاد تا پیمان محکمی از خدا بدهید که او را بیاورید. موثق سه بار در قرآن مجید آمده است [یوسف:66-80]. میثاق: چنانکه گفته شد به معنی پیمان محکم است [بقره:83]. راغب میگوید: میثاق پیمانی است که با سوگند و عهد تأکید شده باشد. میشود گفت: میثاق مصدر نیز بکار میرود به معنی محکم کردن چنانکه در جوامع الجامع و کشاف در ذیل آیه [بقره:27]. گفته است. ضمیر «میثقاقِه» اگر به «عهد» برگردد معنی این است که پیمان خدا را بعد از استوار کردن آن میشکنند و اگر راجع به «الله» باشد منظور محکم کردن خدا است بنظر نگارنده ضمیر راجع به «الله» و مفعول میثاق که «عهد» باشد محذوف است یعنی عهد خدا را نقض میکنند پس از آنکه خدا آن را بوسیله ارسال رسل محکم و استوار کرده است در «عهد» گفتهایم که ظاهرا مراد از عهد فهم و عقل و درک بشر است که در ذات او گذاشته شده و مراد از میثاق محکم کردن آن است بوسیله انبیاء و رسل علیهم السلام.
و هنگامی که با کافران (جنایتپیشه) در میدان جنگ روبهرو شدید گردنهایشان را بزنید، (و این کار را همچنان ادامه دهید) تا به اندازه کافی دشمن را در هم بکوبید؛ در این هنگام اسیران را محکم ببندید؛ سپس یا بر آنان منّت گذارید (و آزادشان کنید) یا در برابر آزادی از آنان فدیه [= غرامت] بگیرید؛ (و این وضع باید همچنان ادامه یابد) تا جنگ بار سنگین خود را بر زمین نهد، (آری) برنامه این است! و اگر خدا میخواست خودش آنها را مجازات میکرد، اما میخواهد بعضی از شما را با بعضی دیگر بیازماید؛ و کسانی که در راه خدا کشته شدند، خداوند هرگز اعمالشان را از بین نمیبرد!