=== قاموس قرآن ===
وَفاء و ایفاء به معنی تمام کردن است «وَفی بِعَهْدِهِ وَ أَوْفی بِعَهْدِهِ» یعنی پیمانش را به انجام برد و به آن عمل کرد. «اَوْففَیْتُ الْکَیْلَ وَ الْوَزْنَ» پیمانه و توزین را تمام وکامل کردم. وفاء به عهد و ایفاء به عهد آن است که آن را بدون کم وکاست مطابق وعده انجام دهی. وُفیّ: (به ضم واو و کسر فاء) تمام بودن و زیاد شدن. وَفیّ (به فتح واو) به معنی تمام شده و کامل است ایضا وافی. [یوسف:59]. آیا نمیبینید که من پیمانه را کامل میدهم و بهترین پذیرایی کنندگانم. [انعام:152]. و چون سخن گفتید به عدالت سخن گویید ولو در باره اقربای خویش باشد و به پیمان خداوفا کنید. اَوْفی: اسم تفضیل است به معنی تمامتر. [نجم:40-41]. تلاش انسان حتما بزودی دیده خواهد شد سپس با آن تلاش و کار مجازات شود جزایی کاملتر. *** توفیه: تمام دادن حق است «وَفی فُلاناً حَقَّهُ تَوْفِیَةً» یعنی حق او را تمام و کمال داد [آل عمران:25]. هر نفس آنچه کرده تمام داده شود و آنها در باره رسیدن به تمام حق مظلوم نمیشوند. [آل عمران:185]. جز این نیست که پاداشتان را بالتمام در روز قیامت مییابید. * [نجم:36-37]. آیا با خبر نشده به آنچه در نامههای موسی و ابراهیم است؟ ابراهیمی که آنچه از حق خدا در عهدهاش بود بطور تمام ادا کرد ظاهرا اشاره به آیه [بقره:124]. میباشد که در باره آن حضرت «أَتَمَّهُنَّ» آمده است. *** توّفی: از باب تفعل به معنی اخذ بطور تمام و کمال است «اَلتَّوّفی: اَخْذُ الشَّیْء عَلَی التَّمامِ» توفی و استیفاء هر دو به یک معنی اند. از اینجا است که به مرگ وفات گفته شده که انسان از طرف خدا بکلی اخذ شده و از بین میرود [نساء:15]. آنها را درخانهها نگاه دارید تا مرگ آنها را بگیرد و بمیرند. [مائده:117]. چون مرا بمیراندی خودت مراقب آنها بودی. * [انعام:60]. در این مانند آیه 42 سوره زمر به خوابیدن توفی اطلاق شده است زیرا انسان در خواب رفتن از طرف خدا گرفته میشود و فهم و درک او مانند یک مرده از بین میرود یعنی خدا همان است که شما را در شب می میراند و به خواب میبرد و در روز آنچه کردهاید میداند. * [مطفّفین:2]. آنانکه چون از مردم پیمانه میگیرند تمام میگیرند.
و هنگامی که (یوسف) بارهای آنان را آماده ساخت، گفت: «(نوبت آینده) آن برادری را که از پدر دارید، نزد من آورید! آیا نمیبینید من حق پیمانه را ادا میکنم، و من بهترین میزبانان هستم؟!