«غَیْظ» به معنای شدت خشم و غضب، حالت برافروختگی و هیجان فوق العاده روحی است، که بعد از مشاهده ناملایمات به انسان دست می دهد.
و گاه به معنای «غم» آمده است، و در سوره «احزاب» آمیزه ای از هر دو می باشد، لشکریان «احزاب» که آخرین تلاش و کوشش خود را برای پیروزی بر ارتش اسلام، به کار گرفته بودند و ناکام ماندند، غمگین و خشمگین به سرزمین های خود بازگشتند.
=== قاموس قرآن ===
خشم شدید. چنانکه راغب گفته [آل عمران:119]. چون به خلوت روند از شدت خشم بر شما، سرانگشتان میجوند. تغیّظ: به قول راغب اظهار غیظ است [فرقان:12]. میشنوند که آتش اظهار غیظ میکند و صفیر میکشد رجوع شود به لفظ «جَهَنَّم» تغیظ را شدت حرارت نیز گفتهاند. این آیه نظیر آیه [ملک:8]. است که در وصف جهنّم آمده یعنی: نزدیک است از شدت غیظ پاره پاره شود این سخن باشعور بودن جهنم را (که در شرح آن گفتهایم) میرساند بعضیها آن را به مثل نسبت دادهاند. [حج:15]. «ما یَغیظُ» مفعول «یُذْهِبَنَّ» و ما مصدریه است یعنی: ببیند آیا حیلهاش غیظ و خشم او را از بین میبرد؟ آیه در «سبب» شرح شده است. [شعراء:54-55]. غائظ آن است که شخص را به خشم آورد این سخن فرعون است که درباره موسی «علیهالسلام» و بنی اسرائیل، به اتباع خویش گفت یعنی: اینان گروهی بی طرفدار و اندکاند و ما را خشمگین کردهاند گویا مرادش از «اِ نَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ» تمهید برای انتقام بوده است.
شما کسانی هستید که آنها را دوست میدارید؛ امّا آنها شما را دوست ندارند! در حالی که شما به همه کتابهای آسمانی ایمان دارید (و آنها به کتاب آسمانی شما ایمان ندارند). هنگامی که شما را ملاقات میکنند، (به دروغ) میگویند: «ایمان آوردهایم!» امّا هنگامی که تنها میشوند، از شدّت خشم بر شما، سر انگشتان خود را به دندان میگزند! بگو: «با همین خشمی که دارید بمیرید! خدا از (اسرار) درون سینهها آگاه است.»
نزدیک است (دوزخ) از شدّت غضب پاره پاره شود؛ هر زمان که گروهی در آن افکنده میشوند، نگهبانان دوزخ از آنها میپرسند: «مگر بیمدهنده الهی به سراغ شما نیامد؟!»