أَيْمَان

تکرارها: ۳

«أَیْمَان» جمع «یمین» به معنای سوگند است، و در اصل، «یمین» به معنای دست راست می باشد، اما از آنجا که به هنگام سوگند و بستن عهد و پیمان دست راست را به هم می دهند، و قسم یاد می کنند، این کلمه تدریجاً در معنای سوگند به کار رفته است. === قاموس قرآن === تسلیم توأم با اطمینان خاطر. اگر گویند: چرا بر خلاف اهل تفسیر ایمان را تسلیم معنی می‏کنید با آن که طبرسی رحمةاله فرموده: ازهری می‏گوید: علماء انفاق دارند بر این که ایمان به معنی تصدیق است، المیزان آن را استقرار اعتقاد در قلب معنی کرده و راغب تصدیق توأم با اطمینان خاطر گفته است. گوئیم: قرآن مجید ایمان به معنی اعتقاد را تأیید نمی‏کند بلکه بهترین معنای آن همان تسلیم است زیرا می‏بینیم آنان را که اعتقاد دارند ولی تسلیم عقیده خویش نیستند کافر می‏شمارد. درباره فرعون و قوم او آمده: [نمل:14]، فرعونیان در باطن و نفس خویش عقیده داشتند که آیات موسی از قبیل عصا و غیره از جانب خداست ولی در ظاهر تسلیم و اقرار نکردند نظیر این آیه قول موسی «علیه السلام» است به فرعون که فرمود [اسراء:102]، فرعون یقین داشت که آیات از جانب خداست ولی تسلیم نبود. شیطان به خدا عقیده داشت می‏گفت: [اعراف:12]، می‏گفت [حجر:39]، خدا را خالق خود می‏دانست و او را «رَبّ» خطاب می‏کرد. به معاد نیز عقیده داشت لذا می‏گفت: تا روز قیامت مهلتم ده: [اعراف:14]. ایضاً به انبیاء معتقد بود و می‏دانست به عباد مُخلصین راهی ندارد و آنها را نتواند فریفت [حجر:40]، با همه اینها درباره‏اش فرموده [بقره:34]. بسیاری از اهل کتاب به حضرت رسول اکرم «صلی اللّه علیه و آله» عقیده داشتند و می‏دانستند که او پیغمبر است و حتی او را مانند پسران خود می‏شناختند ولی حق را کتمان می‏کرند و به عقیده خویش تسلیم نبودند [بقره:146]، آیه 20 سوره انعام نیز چنین می‏باشد: «اَللذّینَ خَسَروا اَنْفُسَهُم فَهُم لا یُؤمِنُونَ». پس ایمان به معنی اعتقاد و تصدیق نیست و گرنه می‏بایست این اشخاص مؤمن باشند بلکه ایمان به معنی تسلیم است. مؤمن کسی است که بحق تسلیم باشد و آن قهراً به عمل توأم است و بدون آن مصداق ندارد. وانگهی در آیاتی نظیر [نساء:137]، نظیر: [منافقون:3]. چطور می‏شود گفت: آنها چندین بار اعتقاد پیدا کرده و سپس کافر شده‏اند بلکه آنها چندین بار اعتقاد پیدا کرده و سپس کافر شده‏اند بلکه آنها تسلیم شده و بعداًاز تسلیم بیرون رفته‏اند. خلاصه سخن آن که: ایمان پس از اعتقاد است، شخص اگر پس از اعتقاد به عقیده‏اش تسلیم شد مؤمن است و گرنه منافق یا کافر می‏باشد، از طرف دیگر هر قدر اعتقاد قوی باشد تسلیم محکم خواهد بود، شدت و ضعف ایمان و دارای مراتب بودنش از این روشن می‏شود. [اعراف:101]، به نظر ما منظور همان عدم تسلیم است یعنی: به آنچه قبلاً تکذیب کرده بودند تسلیم شونده نبودند (احتمال دارد که فاعِلِ «یؤمنوا» غیر از فاعل «کذّبوا» باشد.) بقیّه مطلب را در «سلم-اسلام» مطالعه کنید. اگر گویند: چرا در معنی ایمان اطمینان خاطر را قید کردید؟ گوئیم: آن برای ملاحظه اصل مادّه است که ایمان بالاخره از امن مشتق است پس مؤمن آنست که بحق تسلیم شود و قلبش در آن تسلیم مطمئن و آرام و بی‏اضطراب باشد. [حجرات:15]، اصل ریب چنان که در اقرب المورد گوید: قلق و اضطراب قلب است. * [بقره:6]، [یس:7]، در اینگونه آیات آیا منظور عدم قدرت ایمان است یعنی آنها دیگر قدرت تسلیم ندارند و نمی‏توانند بحق تسلیم شوند و قابلیّت تسلیم از بین رفته است و یا منظور آنست که قدرت دارند ولی با عنادی که دارند تسلیم نخواهند شد؟ می‏شود گفت: فرض دوم مراد است یعنی قدرت دارند و اگر بخواهند خواست خدا در مقام اخبار می‏فرماید که تسلیم نخواهند شد. و نیز می‏شود گفت در اثر استکبار و عناد طوری قلوبشان از حق اعراض کرده که دیگر توجّه بحّق و قدرت ایمان از آنها سلب شده است. در این صورت نمی‏شود گفت: که با عدم قدرت تکلیف ساقط است که عدم قدرت نتیجه اعمال اختیاری آنهاست. آنها از اوّل اعراض کرده‏اند بر اعراض‏شان افزوده [صف:5]، می‏بینیم که بنی اسرائیل با علم آن که موسی رسول خداست اذیتش می‏کردند خداوند قلوبشان را از حق کنار کرد. هکذا: [توبه:127]، بنابر آن که دعا نباشد. عل هذا این عدم قدرت مُسْقِط تکلیف نیست که خود سبب آن را فراهم آورده‏اند. ناگفته نماند: ملاحظه «خَتَمَ اللَّهُ عَلی قُلوبِهِم وَ عَلی سَمْعِهِم وَ علی اَبصارِهِمْ غِشاوَةٌ» که بعد از آیه «اِنَّ الّذینَ کَفَروا...» واقع شده و ملاحظه «اِنّا جَعَلْنا فی اَعْنلقِهِم اَغلالاً... فَاَغْشَینا هُم فَهُم لا یُبْصِرونَ» بعد از آیه «لَقَد حَقَّ القَولُ...» نشان می‏دهد که به مسلوب القدرة بودن نزدیک‏اند و بنظر نگارنده قدرت بکلی از آنها سلب نشده است. ایضاً: اینگونه اشخاص از روی عناد کافرند نه از روی جهل و گرنه جاهل پس از علم ایمان آوردنش سهل است. مراد از (کفر) در مقابل ایمان در آیاتی نظیر [بقره:253]، کفر از روی علم است که همان استکبار و عدم تسلیم باشد و اِلّا کُفر از روی جهل که در (کفر) خواهد آمد حساب دیگری دارد، و خلاصه: پس از وضوح حقّ هر که به آن تسلیم شود مؤمن و هر که آن را کتمان کند و تسلیم نشود کافر است این ایمان و کفر است که سبب بهشت و جهنّم می‏گردد. و سر و کار قرآن مجید با این ایمان و کفر است. در آیاتی که خدا از مردم ایمان می‏خواهد نظیر [بقره:13]، [بقره:41]، بنظر نگارنده مراد آن نیست که: عقیده پیدا کنید و معتقد باشید که آن بسته به استدلال و مشاهده براهین است، بلکه مقصود آنست که: خدا و بحق تسلیم شوید. ایضاً در آیاتی که خطاب «یا اِیُّها الّذینِ آمَنوُا» آمده منظور آن نیست که: ای باور کنندگان خدا و حق، بلکه‏ای تسلیم شوندگان. ولی می‏دانیم که تسلیم بعد از علم و عقیده است. تکمیل این بحث با مطالعه «اسلام» و «کفر» است.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۱سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۱سال ۲۱: ۱سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مائده · ۱۰۸

ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَن يَأْتُوا بِالشَّهَادَةِ عَلَىٰ وَجْهِهَا أَوْ يَخَافُوا أَن تُرَدَّ أَيْمَانٌ بَعْدَ أَيْمَانِهِمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاسْمَعُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

این کار، نزدیکتر است به اینکه گواهی بحق دهند، (و از خدا بترسند،) و یا (از مردم) بترسند که (دروغشان فاش گردد، و) سوگندهایی جای سوگندهای آنها را بگیرد. از (مخالفت) خدا بپرهیزید، و گوش فرا دهید! و خداوند، جمعیّت فاسقان را هدایت نمی‌کند.

توبه · ۱۲

وَإِن نَّكَثُوا أَيْمَانَهُم مِّن بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ

و اگر پیمانهای خود را پس از عهد خویش بشکنند، و آیین شما را مورد طعن قرار دهند، با پیشوایان کفر پیکار کنید؛ چرا که آنها پیمانی ندارند؛ شاید (با شدّت عمل) دست بردارند!

قلم · ۳۹

أَمْ لَكُمْ أَيْمَانٌ عَلَيْنَا بَالِغَةٌ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُونَ

یا اینکه عهد و پیمان مؤکّد و مستمرّی تا روز قیامت بر ما دارید که هر چه را حکم کنید برای شما باشد؟!