جَدّ

تکرارها: ۱

«جدّ» در لغت معانی زیادی دارد از جمله: «عظمت»، «شدت»، «جدیت»، «بهره و نصیب»، «نو شدن» و مانند آن; ولی ریشه اصلی آن، به طوری که «راغب» در «مفردات» آورده به معنای «قطع» است، و از آنجا که هر وجود با عظمتی از موجودات دیگر جدا می شود، این واژه به معنای عظمت آمده است. همچنین، در مورد سایر معانی آن، همین تناسب را می توان در نظر گرفت. و اگر به پدر بزرگ جدّ گفته می شود، آن هم به واسطه بزرگی مقام یا سنّ او است. جمعی از مفسران، برای «جدّ» در اینجا معانی محدودتری ذکر کرده اند; بعضی آن را به معنای «صفات»، بعضی به معنای «قدرت»، بعضی به معنای «ملک و حکومت»، بعضی به معنای «نعمت» و بعضی به معنای «نام» تفسیر کرده اند; که همه اینها در معنای عظمت جمع است. ولی از آنجا که این تعبیر به هر حال معنای معروف «جدّ» که همان پدر بزرگ است تداعی می کند، در بعضی از روایات آمده است که طایفه جنّ از روی نادانی چنین تعبیر نامناسبی را برگزیدند، اشاره به این که شما هرگز این گونه درباره خداوند تعبیر نکنید. === قاموس قرآن === راغب در مفردات گوید: جدّ به معنی قطع زمین هموار است و از همین است که گویند: «جَدَّ فی سَیْرِهِ وَ جَدَّ فی اَمْرِهِ» و ثوب جدید در اصل به معنی ثوب مقطوع است سپس به هر تازه جدید گفته‏اند در اقرب الموارد به معنی کوشش، شدّت،عظمت و غیره گفته است. عین عبارت این است «جَدَّ فی سَیْرِهِ وَ فی اَمْرِهِ...جَدّاً: اِجْتَهَدَو - بِهِ الْاَمْرَ...جَدّاً: اِجْتَهَدَو - بِهِ الْاَمْرَ: اِشْتَدَّو - فی عیونِ النّاسِ جَدّاً:عَظُمَ...» در قاموس نیز، قطع یکی از معانی این کلمه آمده است. قول مجمع البیان از همه جا معتر و عالیتر است که در ذیل آیه 3 سوره جنّ می‏گوید: اصل جدّ به معنی قطع است، عظمت را از آن جدّ گویند چون از هر عظمت منقطع است که مقامش از همه والاست، پدر بزرگ را جدّ گویند چون در بلندی مرتبه پدری از پائینی مقطوع است: به حظّ و بهره به جهت انقطاع در علوّشان جد گفته‏اند که از سخیف بودن بریده شده و به تازه از آن جهت جدید گفته‏اند که در غالب، زمان بریده شدن آن تازه است . به هر حال: سه صیغه از این کلمه در قرآن آمده است: جدّ، جدید و جدد و درباره هر سه بحث می‏کنیم. 1- [جنّ:3] حقّا که مقام و عظمت پروردگار ما والاست زنی و فرزندی برای خود نگرفته است. این آیه از اقوال جنّ است که در قرآن نقل شده و مراد از جدّ عظمت و مقام است در صحاح و نهایه و اقرب الموارد از انس بن مالک نقل است که: «کانَ الرَّجُلُ مِنّا اَذا قَرَءَ الْبَقَرَةَ و آل عِمْرانَ جَدَّ فینا» اگر مردی از ما سوره بقره و آل عمران را میخواند و یاد میگرفت در نظر ما عظیم میبود. در نهج البلاغه آمده «اَلْحَمْدُ لِلّهِ... وَالْغالِبِ جُنْدُهُ وَ الْمُتعالی جَدّهُ» خطبه 189 و مراد از آن عظمت است در حدیث دعاء نقل است: تَبارَکَ اسْمُکَ وَ تَعالی جَدُّکَ (نهایه). 2- [رعد:5] آیا آنگاه که خاک می‏شوم آیا در خلقت تازه‏ای خواهیم بود؟!! این کلمه هشت بار در قرآن آمده و همه درباره خلقت جدید است . 3- [فاطر:27]. در مجمع جدد را جمع جدید و از مبرّد نقل می‏کند که آن به معنی راهها و خطوط است، اقرب الموارد نیز جدد را جمع جدید ذکر کرده است بنابر لغت بنی تمیم و کلب. راغب آن را جمع جدة (بضمّ اوّل) به معنی طریق ظاهر گفته است. تدبّر در آیه نشان می‏دهد که جدد به معنی تکّه‏ها و قسمت هاست خواه آن را جمع جدة یعنی: کوهها تکّه‏های سفید و سرخ و سیاه شدیداند و رنگهای مختلف دارند. «جدد»اند و مراد از آنها همان تکّه هاست و چون کوههابوسیله اختلاف رنگ از یکدیگر سوا و بریده شده‏اند لذا به آنها جدد اطلاق گردیده است.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۱سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
جن · ۳

وَ أَنَّهُ تَعَالَى جَدُّ رَبِّنَا مَا اتَّخَذَ صَاحِبَةً وَ لاَ وَلَداً

و اینکه بلند است مقام باعظمت پروردگار ما، و او هرگز برای خود همسر و فرزندی انتخاب نکرده است!