سوره ص، آیه ۳۱ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵
إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِنَاتُ الْجِيَادُ
When well-bred horses, which were fleet of foot were paraded before him near the close of day,
معنی کلمات و عبارات
«عُرِضَ عَلَیْهِ ...»: مراد سان دیدن اسبها و رژه رفتن سپاه است که بیانگر ارتشی نیرومند و بازگو کننده قدرت مادی حکومت سلیمان برای اجرا قوانین یزدان در میان مردمان است. «الْعَشِیِّ»: شامگاهان. مراد بعدازظهر تا غروب آفتاب است. «الصَّافِنَاتُ»: جمع صافِن، اسبانی که بر روی دو پا و یک دست ایستاده، و یک دست را کمی بلند کرده و تنها نوک سم آن را بر زمین میگذارند. اسبهائی که روی دو پا بلند میگردند و میایستند. هر یک از این صفات نشانه اسبهای اصیل و چابک است «الْجِیَادُ»: جمع جَواد، اسبهای تیزرو و تندرو. یا جمع (جَیِّد) اسبان خوب و زیبا.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - سان دیدن سلیمان(ع)، از اسب هاى اصیل، نفیس و تیزتک «إذ عرض علیه بالعشىّ الصفنت الجیاد»
«عشىّ» به معناى آخر روز و عصر است و «صافنات» (جمع «صافنة») به اسب هایى گفته مى شود که بر روى سه دست و پا ایستاده و دست راست خود را کمى بلند مى کنند و تنها نوک جلوى سم را بر زمین مى گذارند (این حالت مخصوص اسب هاى نجیب و اصیل است). «جیاد» نیز به دو معنا آمده است: ۱- جمع «جیّد» - در مقابل «ردىّ» - و به معناى نفیس است. ۲- جمع «جواد» است که وقتى در توصیف اسب به کار رود به معناى سریع خواهد بود. گفتنى است که در آیه شریفه، هر یک از دو معنا مى تواند مراد باشد.
۲ - توصیه خداوند به پیامبر(ص)، مبنى بر یادآورى ماجراى سان دیدن سلیمان(ع) ازاسب هاى خود «إذ عرض علیه بالعشىّ الصفنت الجیاد»
برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «إذ» متعلق به فعل محذوف (همچون «اُذکر») بوده و مخاطب این فعل هم پیامبراسلام(ص) باشد.
۳ - ماجراى سان دیدن سلیمان(ع) از اسب هاى خود، ماجرایى آموزنده و مهم «إذ عرض علیه بالعشىّ الصفنت الجیاد»
از توصیه خداوند به پیامبر(ص) مبنى بر یادآورى داستان سان دیدن سلیمان(ع) از اسبان خود، برداشت یاد شده به دست مى آید.
۴ - سان دیدن از نیروهاى مسلح، امرى پسندیده و شایسته براى فرماندهان و رهبران «إذ عرض علیه بالعشىّ الصفنت الجیاد»
۵ - ماجراى سان دیدن سلیمان(ع) از اسب ها، جلوه اى از بندگى و خداخواهى او «نعم العبد إنّه أوّاب . إذ عرض علیه بالعشىّ الصفنت الجیاد»
برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «إذ» متعلق به «أوّاب» باشد که در این صورت، آیه شریفه درصدد بیان مصداق و نمونه اى از صفت «أوّاب» بودن سلیمان(ع) است.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت سان دیدن سلیمانذکر سان دیدن سلیمانعبرت از قصه سلیماننشانه های عبودیت سلیماناسبهای سلیمانسان دیدن از سپاهمسؤولیت فرماندهان نظامیسان دیدن سلیمانقصه سلیمانتوصیه به محمدعمل پسندیدهعوامل عبرتتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
- امادگی نظامی سلیمان(علیه السلام) با تربیت اسبهای نفیس و تیزرو+۲ آیه
- ارزشمندی اسبان تندرو و چابک، در نظر سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- استفاده از اسب در دوران سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام) دارای اسبان چابک و تیزرو+۱ آیه
- رژه و عبور اسبان چابک و تیزرو از برابر سلیمان(علیه السلام) هنگام عصر+۲ آیه
- برگرداندن اسبهای چابک و تیزرو برای بازدید دوباره سلیمان(علیه السلام)، به فرمان وی+۲ آیه
- نوازش سلیمان(علیه السلام) از اسبهای چابک و تیزرو+۱ آیه
- بازدید سلیمان(علیه السلام) از اسبان خود، هنگام زوال خورشید تا غروب افتاب+۲ آیه
- بازدید سلیمان(علیه السلام) از اسبهای اماده برای جهاد+۱ آیه
- علاقه شدید سلیمان(علیه السلام) به اسبها، برای یادکرد خدا+۱ آیه
- استفاده از اسب در جنگ و جهاد+۵ آیه
- اسبان تیزرو، از تسهیلات جنگی، در زمان حضرت سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- امادگی نظامی سلیمان(علیه السلام) برای شرکت در جهاد، با تربیت اسبهای نفیس و تیزرو+۲ آیه
- اسب، از وسایل کار امد در جنگها+۵ آیه
- سان دیدن سلیمان(علیه السلام) از اسبهای جنگی تا هنگام غروب خورشید+۲ آیه
- علاقه سلیمان(علیه السلام) به اسبهای اصیل و تیزرو، جهت یاداوری ذکر خدا+۱ آیه
- امادگی نظامی سلیمان(علیه السلام)، با تربیت اسبهای نفیس و تیزرو+۳ آیه
- تاسّف سلیمان(علیه السلام) از فوت شدن نمازش، بر اثر پرداختن به بازدید از اسبان جهاد+۲ آیه
- رژه و عبور اسبان چابک و تیزرو از برابر سلیمان(علیه السلام) هنگام عصر+۲ آیه
- سان دیدن سلیمان(علیه السلام) از اسبها و علاقه شدید او به انها، مایه فراموشی خدا و غفلت از یاد او+۳ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، از نمازگزاران+۲ آیه
- بازدید سلیمان(علیه السلام) از اسبان خود، تا غروب خورشید+۱ آیه
- غفلت سلیمان(علیه السلام) از نماز اوّل وقت، هنگام سان دیدن از اسبان خود+۱ آیه
- متاع دنیایی و مظاهر طبیعت، از زمینه های غفلت از خدا+۱ آیه
- قصّه سلیمان(علیه السلام) شایسته درس اموزی و یاداوری+۱ آیه
- سودن پا و گردن اسبان، به فرمان سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- نماز، دارای سابقهای دیرینه، در ادیان الهی+۲ آیه
- سلیمان علیه السلام از نمازگزاران+۲ آیه