سوره ص، آیه ۶۲ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۷
وَ قَالُوا مَا لَنَا لاَ نَرَى رِجَالاً كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرَارِ
آنها میگویند: «چرا مردانی را که ما از اشرار میشمردیم (در اینجا، در آتش دوزخ) نمیبینیم؟!
معنی کلمات و عبارات
«نَعُدُّهُمْ»: بشمارشان میآوردیم. محسوبشان میداشتیم. «الأشْرَارِ»: جمع شَرّ، اشخاص بد. افراد بیسود و بیفایده. مرادشان مردمان مؤمن به طور عام و فقراء مسلمین به طور خاصّ است (نگا: شعراء / هود / ، مطفّفین / - ). یا مراد همان اشرار و افراد سرکش است. چرا که کفّار به مؤمنان برچسب ریاست طلب و آشوبگر زده و میزنند (نگا: اعراف / شعراء / ).
نکات آیه
۱ - طاغیان و دوزخیان، در جهنم از دیدن بهشتیان ناتوان خواهند بود. «و قالوا ما لنا لانرى رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار»
مقصود از «رجال» در آیه شریفه، مؤمنان و تقواپیشگان اند که در بهشت جاى دارند.
۲ - اظهار تعجب و حسرت طاغیان و دوزخیان، از ناتوانى شان در دیدن مؤمنان و جایگاه آنان «و قالوا ما لنا لانرى رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار»
استفهام در «ما لنا...» براى تعجب و تحسر است.
۳ - طاغیان و دوزخیان، در جستوجوى علل و چرایى ناتوانى شان از دیدن مؤمنان و جایگاه آنان «و قالوا ما لنا لانرى رجالاً»
لام در «لنا» متضمن معناى علت است و «ما لنا...»; یعنى، به چه علت ما نمى توانیم مؤمنان را ببینیم؟ به سخن دیگر مقصود آیه شریفه، این نکته است که دوزخیان از علل و چرایى ناتوانى شان از دید بهشتیان پرسش مى کنند; نه از خود دیدن.
۴ - طاغیان و دوزخیان، مشتاق دیدن مؤمنان و مطلع گشتن از سرنوشت آنان هستند. «و قالوا ما لنا لانرى رجالاً»
۵ - طغیان گران در دنیا، مؤمنان را از اشرار به حساب مى آوردند. «رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار»
۶ - پى بردن طغیان گران در دوزخ، به نادرستى پندار خود نسبت به مؤمنان در دنیا «و قالوا ما لنا لانرى رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار»
۷ - تهمت و تحقیر، از ترفندها و ابزارهاى طاغیان و دشمنان دین، علیه دینداران و مؤمنان «رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار»