سوره فصلت، آیه ۴ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۷
بَشِيراً وَ نَذِيراً فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لاَ يَسْمَعُونَ
قرآنی که بشارت دهنده و بیم دهنده است؛ ولی بیشتر آنان روی گردان شدند؛ از این رو چیزی نمیشنوند!
معنی کلمات و عبارات
«بَشِیراً وَ نَذِیراً»: صفت بعد از صفت (قُرْآناً)، یا حال کتاب یا آیات است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - آیات روشن قرآن، بشارت دهنده و انذارکننده مردمان «کتب فصّلت ءایته ... بشیرًا و نذیرًا»
۲ - بشارت و انذار، دو پیام مهم و روشن آیات قرآن «کتب فصّلت ... بشیرًا و نذیرًا»
با توجه به این که قرآن در بردارنده مفاهیم مختلف معرفتى است، تخصیص به ذکر یافتن بشارت و انذار، نشان گر اهمیت و برجستگى آن دو است.
۳ - پیام هاى بشارت دهنده و انذار کننده قرآن، نشأت یافته از رحمانیت و رحیم بودن خداوند «تنزیل من الرحمن الرحیم ... بشیرًا و نذیرًا»
۴ - بشارت و انذار، دو ابزار کارآمد براى مبلغان دینى در هدایت و تربیت مردم «کتب ... بشیرًا و نذیرًا»
۵ - بیشتر مردم عصر بعثت، از آیات قرآن، على رغم وضوح و روشنى مفاهیم آن روى گردان بودند. «کتب فصّلت ... فأعرض أکثرهم»
۶ - جهل و جاهلیت، ریشه روى گردانى بیشتر مردم از آیات روشن وحى «لقوم یعلمون ... فأعرض أکثرهم»
از تفریع «أعرض أکثرهم» بر آیه قبلى، استفاده مى شود که علت اعراض بیشتر مردم از قرآن، نادانى ایشان بوده است.
۷ - روى گردانى از قرآن، مایه محرومیت از پذیرش مفاهیم آن «فأعرض أکثرهم فهم لایسمعون»
برداشت یاد شده بنابراین نکته است که «لایسمعون» به معناى «لایقبلون» باشد (المیزان، روح المعانى).
۸ - اعراض از قرآن، عامل محرومیت از فهم آیات و معارف آن «فأعرض أکثرهم فهم لایسمعون»
برداشت بالا بر این اساس است که «لایسمعون» به معناى «لا یفهمون» باشد; چنانکه «مفردات» در مفهوم «سمع» این معنا را آورده است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ابزار بشارتاعراض اکثریت مردم صدراسلاممنشأ انذارهای قرآنمنشأ بشارتهای قرآنآثار رحیمیت خدامنشأ اعراض از قرآنعوامل محرومیت از فهم قرآنمردم صدراسلام و قرآنابزار انذارموانع ایمان به قرآنمعرضان از قرآنآثار رحمانیت خدابشارت در تبلیغبشارتهای قرآنبشارت در تربیتانذار در تربیتآثار اعراض از قرآنانذار در تبلیغانذارهای قرآنتعالیم قرآنآثار جهلروش تربیتروش تبلیغتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
- ایات قران، بشارت دهنده و انذار کننده مؤمنان+۱ آیه
- توجّه اندکی از مشرکان مکّه به قران+۱ آیه
- نپذیرفتن و دل نسپردن بیشتر مشرکان به قران+۱ آیه
- اعراض بیشتر مشرکان از قران به بهانه ناتوان بودن از درک ان+۲ آیه
- تهدید پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی اکثریّت حقناپذیر مشرکان مکّه+۱ آیه
- قران، انذاردهنده به انسانهای اگاه+۱ آیه
- حقناشنوایی، مانع بهرهمندشدن مشرکان از انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- کوردلی، مانع ثمربخشی از انذارهای قران+۲ آیه
- بشارتدهی، از اهداف نزول قران+۲ آیه
- اعراض و رویگردانی بیشتر مردم، از بشارت و انذار قران+۱ آیه
- ختم قلب و مسدود بودن ابزار درک، از موانع تاثیرپذیری تبلیغ+۷ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشی مؤثّر در تبلیغ پیامبران الهی+۱ آیه
- تهدید محمّد(صلی الله علیه واله)، از سوی مشرکان+۳ آیه
- مقاومت مشرکان، در برابر توحید+۲ آیه
- ختم قلب (بر اثر گناه)، از موانع شناخت صحیح و درک حقایق+۳ آیه
- اعراض از قران، مانع استفاده از شنوایی، برای الهام گرفتن از ایات ان+۱ آیه
- جهل و نادانی، سبب استفاده نکردن از شنوایی+۲ آیه
- استفاده نکردن بیشتر مردم مکّه از شنوایی خود، برای فهم ایات قران و ایمان به انها+۱ آیه
- بشیر، از اوصاف قران+۱ آیه
- نذیر، از نامهای قران+۲ آیه
- اعراض مشرکان از قران+۱ آیه
- نپذیرفتن و دل نسپردن مشرکان به قران+۱ آیه
- اعراض بیشتر مشرکان از قران، به بهانه ناتوان بودن از درک ان+۲ آیه
- لجاجت بیشتر مشرکان عصر بعثت، در تاثیرناپذیری از کلام وحی و پیام قران+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، دعوتکننده به خدا و یکتاپرستی+۱ آیه
- ختم قلب و مسدود بودن ابزار شناخت، مانع اثرپذیری از تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- روح لجاجت و حقناپذیری، مانع تاثیر تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله
- تهدید پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، از ناحیه مشرکان+۳ آیه