سوره یس، آیه ۲۰ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۴۱
وَ جَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ
و مردی (با ایمان) از دورترین نقطه شهر با شتاب فرا رسید، گفت: «ای قوم من! از فرستادگان (خدا) پیروی کنید!
معنی کلمات و عبارات
«أَقْصی»: دورترین نقطه. «الْمَدِینَةِ»: شهر. مراد همان (الْقَرْیَةِ) در آیه سیزده است که انطاکیه است. «رَجُلٌ»: مردی که مؤمن بود و ایمان خود را پنهان میکرد، و در این لحظه حسّاس به یاری پیغمبران شتافت. گویا نام او (حبیب نجّار) بوده است. «یَسْعی»: جمله وصفیه و صفت (رَجُلٌ) است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - حبیب نجار، از حاشیه و کرانه شهر انطاکیه به دفاع از پیامبران تهدید شده به سنگسار و شکنجه، شتافت. «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى»
بیشتر مفسران - براساس شواهد تاریخى و روایات مربوطه - بر این باورند که مقصود از «رجل» حبیب نجار است و آیه شریفه تا آیه ۲۷ درباره سرگذشت او مى باشد. گفتنى است که حبیب نجار در کرانه شهر انطاکیه مى زیست و به عبادت در غار و یا چرانیدن گوسفندان مشغول بود و آن گاه که شنید پیامبران به سنگسار و شکنجه تهدید شده اند، به میان مردم آمد و به دفاع از آنان برخاست. گفتنى است «الف» و «لامِ» «المدینة» براى عهد است و اشاره به شهر «اصحاب القریة» دارد.
۲ - حبیب نجار، مردى بزرگ و با شخصیت در پیشگاه خداوند «و جاء من أقصا المدینة رجل»
برداشت یاد شده از نکره آمدن «رجل» که براى تعظیم و تفخیم است استفاده مى شود.
۳ - انطاکیه، در عصر حبیب نجار و آمدن رسولان الهى بدان جا، به صورت شهر بود. «و جاء من أقصا المدینة رجل»
۴ - حبیب نجار، بیرون از شهر و در حاشیه و کرانه آن مى زیست. «و جاء من أقصا المدینة رجل»
«أقصا المدینة» به معناى دورترین جاى شهر است که مقصود از آن در آیه شریفه - به دلیل شواهد تاریخى و روایات مربوطه - حاشیه و کرانه شهر است.
۵ - حبیب نجار، مردى خیرخواه و در امر دین کوشا بود. «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى»
برداشت یاد شده از تعبیر «یسعى» استفاده شده است که صفت براى «رجل» مى باشد.
۶ - حبیب نجار، مردى آشنا به پیامبران عصر خویش و مؤمن و پیرو ایشان «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
دفاع حبیب نجار از پیامبران و توصیه به پیروى از آنان، گویاى برداشت یاد شده است.
۷ - حبیب نجار، فردى شجاع و فداکار در راه دین و عقیده «لنرجمنّکم و لیمسّنّکم منّا عذاب ألیم ... و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
دفاع حبیب نجّار از پیامبران و توصیه به پیروى از ایشان، در شرایطى که آنان به سنگسار و شکنجه تهدید شده بودند، بیانگر برداشت یاد شده است.
۸ - ابلاغ موفقیت آمیز پیام الهى، از سوى رسولان انطاکیه به مردمِ دورترین محله هاى آن شهر و حاشیه آن «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى»
تعبیر «من أقصا المدینة» مى رساند که دعوت پیامبران به دورترین محله هاى شهر رسیده و به مرکز شهر محدود نشده بود.
۹ - لزوم نهى از منکر و حمایت از دین و مبلغان دینى، به وقت ضرورت و نیاز «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى»
نقل داستان حبیب نجار، مى تواند هشدارى به همه مؤمنان باشد که مانند او به دفاع از دین و دینداران بپردازند.
۱۰ - شتاب در کار خیر و در دفاع از دین و مبلغان دینى، کارى است شایسته و بایسته. «و جاء من أقصا المدینة رجل یسعى قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
۱۱ - حبیب نجار، مردم انطاکیه را به اقتدا و پیروى از رسولان الهى، فراخوانده بود. «قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
۱۲ - دعوت حبیب نجار به پیروى از انبیا، همراه با ملاطفت و اظهار محبت به مردم بود. «قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
برداشت یاد شده از تعبیر «یا قوم» (اى قوم من) - که معمولاً براى اظهار محبت و ابراز نزدیکى به کار مى رود- استفاده شده است.
۱۳ - داشتن ملاطفت و برخورد محبت آمیز، روشى پسندیده و بایسته در تبلیغِ دین و برخورد با افراد خاطى و گناه کار «قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
۱۴ - عمل به مقتضاى دین و اقتدا به پیامبران، شرط دین دارى و سعادتمندى است. «قال یقوم اتّبعوا المرسلین»
تصریح به اقتدا و پیروى از پیامبران - به جاى ایمان آوردن به آنان و... - مى تواند حاکى از برداشت یاد شده باشد.
۱۵ - داستان مؤمن انطاکیه (حبیب نجار)، داستانى مثل زدنى و درس آموز «واضرب لهم مثلاً أصحب القریة ... و جاء من أقصا المدینة رجل»
برداشت یاد شده از آن جا است که آیات مربوط به حبیب نجار، به دنبال آیات مربوط به داستان مردم انطاکیه آمده و جزء آن مى باشد.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۱۶ - «قال رسول اللّه(ص) الصدیقون ثلاثة: حبیب النجار مؤمن آل یاسین الذى قال «یا قوم اتّبعوا المرسلین...»...; [منبع: الدرالمنثور، ج ۷، ص ۵۳; نورالثقلین، ج ۴- ، ص ۳۸۴، ح ۴۱.] از رسول خدا روایت شده که صدیقین سه نفرند: [اول ]حبیب نجار همان مؤمن آل یاسین است که گفت: «یا قوم اتّبعوا المرسلین...»...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت دفاع از مبلغان دیناهمیت قصه حبیب نجارایثار حبیب نجارتبلیغ انبیای انطاکیهتعجیل در عمل خیرتلاش حبیب نجاردفاع از انبیا ی انطاکیهدفاع از مبلغان دیندفاع حبیب نجارشجاعت حبیب نجارشرایط سعادتشهر انطاکیهعبرت از قصه حبیب نجارمؤمن آل یاسینمؤمنان به انبیای انطاکیهمسکن حبیب نجارمهربانی حبیب نجارموفقیت انبیای انطاکیهپیروی از انبیا ی انطاکیهآثار عمل به دینروش برخورد با خطاکارانایمان حبیب نجارخیرخواهی حبیب نجاردعوت از اهل انطاکیهآثار پیروی از انبیادفاع از دینروش برخورد با گناهکارانتهدید انبیای انطاکیهدعوتهای حبیب نجارفضایل حبیب نجارشرایط دینداریاهمیت نهی ازمنکرقصه حبیب نجارمهربانی در تبلیغتاریخ انطاکیهروش تبلیغعمل پسندیدهعوامل عبرت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳۳)
- حبیب نجّار در عالم برزخ، ارزومند اگاهی یافتن قومش از مقام وی+۲ آیه
- مشاهده مقام برزخی از سوی حبیب نجّار، باعث ارزومندی وی برای اگاهی قومش از جایگاه و گرامیداشت او+۲ آیه
- مشاهده مقام برزخی از سوی حبیب نجّار، باعث ارزومندی وی برای اگاهی قومش از جایگاه و گرامیداشت او+۲ آیه
- عدم تقاضای اجرت از سوی پیامبران در برابر رسالت خویش+۲ آیه
- افرینش انسان از سوی خدا و بازگشت وی به پیشگاه او، از ادلّه حبیب نجّار برای اثبات حقانیت و پرستش خدا و ردّ بتپرستی+۳ آیه
- ناتوانی بتها از شفاعت و رهایی انسان، حجتّ حبیب نجّار در مقابل مردم بتپرست انطاکیه بر بطلان بتپرستی+۴ آیه
- حبیب نجّار مورد احترام خداوند در بهشت+۲ آیه
- حبیبنجّار، معتقد به عبادت خالصانه برای خدا+۲ آیه
- لزوم اطاعت از پیامبران، به دلیل تبلیغ خالصانه و بدون چشمداشت انان+۱ آیه
- استقامت رسولان انطاکیه، در انجام رسالت تبلیغی خویش+۵ آیه
- حبیب نجار دعوت کننده مردم انطاکیه به پیروی از پیامبران، به دلیل هدایت یافتگی انان+۲ آیه
- دعوت شدن مردم انطاکیه به پیروی از پیامبران، به دلیل درخواست نکردن اجر و مزدی در برابر رسالتشان+۲ آیه
- امرزش و تکریم الهی، فرجام پیروی از رسولان اصحاب القریه+۳ آیه
- حبیب نجار دعوت کننده مردم انطاکیه به پیروی از پیامبران، به دلیل هدایت یافتگی انان+۲ آیه
- دعوت شدن مردم انطاکیه به پیروی از پیامبران، بهدلیل درخواست نکردن اجر و مزدی در برابر رسالتشان+۲ آیه
- لجاجت اصحاب القریه در برابر حقّ و قبول نکردن ان+۸ آیه
- لزوم پیروی از پیامبران خدا، به دلیل هدایت یافتگی و اخلاص انان+۱ آیه
- حبیب نجّار، از پیروان انبیا و دعوت کننده قوم خود به پیروی از انان
- پیامبران، انسانهایی مخلص و به دور از درخواست مزد برای انجام رسالت خویش+۱ آیه
- اخلاص و مزد نخواستن دربرابر ابلاغ رسالت و رهیافتهبودن دلیل لزوم پیروی از انبیا+۱ آیه
- اعلان ایمان به پروردگار ازسوی حبیبنجّار+۱ آیه
- حبیب نجّار، مؤمن به پروردگار+۱ آیه
- کشته شدن حبیبنجّار از سوی مشرکان، به سبب اعراض از بتپرستی+۴ آیه
- ساکنان شهر انطاکیه، مردمی بتپرست+۲ آیه
- ناتوانی بتها و معبودان دروغین از شفاعت، استدلال مؤمن ال یاسین (حبیب نجّار) بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
- ورود حبیب نجّار به بهشت برزخی، پس از مرگ+۱ آیه
- ورود حبیبنجّار به بهشت برزخی، پس از مرگ+۱ آیه
- پاداشخواهی برای تبلیغ دین، خلاف سیره انبیا+۲ آیه
- تبلیغ مخلصانه پیامبران، بدون درخواست مزد+۲ آیه
- لزوم اطاعت از پیامبران، به دلیل تبلیغ خالصانه و بدون چشمداشت انان+۱ آیه
- اخلاص و مزد نخواستن رسولان انطاکیه، در برابر ابلاغ پیامهای الهی+۱ آیه
- دعوت مؤمن الیاسین (حبیب نجّار) از مردم انطاکیه، برای اقتدا و پیروی از رسولان الهی
- دعوت مؤمن الیاسین به پیروی از انبیا، همراه با ملاطفت و اظهار محبّت
- استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۱ آیه
- اجرتخواهی برای تبلیغ دین الهی، خلاف سیره انبیا+۲ آیه
- اعلان ایمان به توحید در برابر مشرکان، از سوی حبیبنجّار+۳ آیه
- حبیبنجّار، دعوتکننده قوم مشرک خود به توحید+۳ آیه
- شهادت حبیبنجّار، به دلیل ایستادگی بر عقیده توحیدی خود+۴ آیه
- جهل مردم انطاکیه، به جایگاه حبیب نجّار در بهشت+۳ آیه
- تاسّف حبیبنجّار (مؤمن انطاکیه)، از بیخبری قومش نسبت به مقام و منزلت وی، پس از شهادت+۲ آیه
- جهل مردم انطاکیه به منزلت حبیب نجّار، پس از شهادت، عامل حسرت وی نسبت به انان+۲ آیه
- جواز احتجاج در اعتقادات و مبانی دینی، از روی دلیل و برهان+۳ آیه
- اخلاص در تبلیغ، امری مطلوب+۲ آیه
- لزوم اطاعت از انبیا و پیامبران الهی+۱ آیه
- بهره مندی شهیدان راه خدا، از حیاتی ویژه در عالم برزخ+۲ آیه
- حبیب نجّار، اظهارکننده ایمان خود به خدا، در برابر قوم خود+۱ آیه
- دفاع حبیب نجّار در شهر انطاکیه، از انبیای تهدید شده به سنگسار و شکنجه+۲ آیه
- دفاع قاطعانه مؤمن ال یاسین از مواضع توحیدی، در محیط خفقان و پرخطر کفر و شرک+۴ آیه
- رسولان الهی، انسان هایی مخلص و به دور از درخواست مزد برای انجام رسالت خویش+۱ آیه
- انبیای فرستاد شده به سوی مردم انطاکیه، افرادی زاهد و وارسته از درخواست مزد از مردم+۳ آیه
- مزد نخواستن برای اجرای رسالت و هدایت مردم، نشانه زهد پیامبران+۴ آیه
- سؤال انکاری حبیب نجّار و صاحب «یس» از قومش، درباره ناتوانی خدایان پنداری انان از هرگونه سود، زیان و شفاعتی برای پرستش کنندگان خود+۱ آیه
- سؤال نکوهشی مؤمن ال یس (حبیب نجّار) از قومش، درباره پرستش خدایی غیر از خالق هستی+۱ آیه
- سؤال انتقادی مؤمن ال یس (حبیب نجّار) از قومش، درباره پرستش خدایی غیر از خالق هستی+۱ آیه
- سؤال انکاری مؤمن ال یس از قومش، درباره ناتوانی خدایان پنداری انان از هر گونه شفاعت و امدادی برای پرستش کنندگان خود+۱ آیه
- حبیب نجّار، فردی شجاع و فداکار، در دعوت بت پرستان به توحید+۶ آیه
- ایمان به خدا، زمینه ساز شجاعت و شهامت در برابر دشمنان+۳ آیه
- قتل حبیب نجّار، به دست مشرکان قومش+۳ آیه
- دعوت حبیب نجّار از مردم انطاکیه، برای شنیدن سخن حق+۱ آیه
- شهادت در راه خدا، درپی دارنده کرامت پس از مرگ+۲ آیه
- تبلیغ دین و دفاع از ارزشها، زمینه ساز شهادت در راه خدا+۶ آیه
- شهادت حبیب نجّار از سوی کافران، پس از اظهار ایمان به خدای یکتا و دفاع از رسولان انطاکیه+۲ آیه
- ارزوی مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار)، مبنی بر اگاه شدن قومش از شمول امرزش و کرامت الهی نسبت به وی، پس از شهادت+۲ آیه
- اظهار تاسّف مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار) پس از شهادت از اگاه نبودن مردم از جایگاه بهشتی وی+۲ آیه
- گفتار مؤمن ال یاسین (حبیب نجّار) برای مردم انطاکیه، مبنی بر ناتوانی بتها از دفع هر ضرر+۲ آیه
- دعوت حبیب نجّار به خدای یکتا، در برابر مردم انطاکیه+۱ آیه
- اعتراف حبیب نجّار، به لزوم عبادت خدا+۱ آیه
- حبیب نجّار، ارزومند اگاهی قوم خود به امرزش، و تکریم خدا از وی در بهشت+۳ آیه
- انطاکیه، شهری اباد، در زمان موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- داستان مردم و مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار)، قصّه ای مثل زدنی و عبرت اموز+۱ آیه
- سفارش خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای نقل قصّه مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار)+۱ آیه
- دفاع از رسولان الهی تا مرز شهادت، موجب نیل به کرامت+۳ آیه
- دفاع از توحید، مایه کرامت و عزتمندی+۳ آیه
- ایمان و دفاع حبیب نجّار از دین تا مرز شهادت، موجب رسیدن وی به عزّت و کرامت، در پیشگاه خدا+۷ آیه
- کفر و مخالفت با پیامبران الهی، از مصادیق اسراف+۴ آیه
- حبیب نجّار، گواهگیرنده انبیا بر ایمان خویش+۱ آیه
- لجاجت اهل انطاکیه در برابر رسالت پیامبران، به رغم ارایه طریق و دلایل روشن+۳ آیه
- لجاجت اهل انطاکیه در برابر رسالت رسولان و راهنماییهای حبیب نجّار، موجب نابودی انان به صیحه سهمناک کشنده+۲ آیه
- ورود مؤمن ال یس (حبیب نجار) به بهشت ثمره غفران الهی+۲ آیه
- ایمان حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) به پروردگار، موجب مغفرت او+۳ آیه
- پیروی حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) از پیامبران الهی، سبب بهرهمندی او از غفران پروردگار+۳ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
- اطاعت از انبیا، موجب امرزش الهی+۳ آیه
- عبودیت و بندگی خداوند، زمینه ساز مغفرت+۴ آیه
- حبیب نجّار (مؤمن ال یاسین)، بهرهمند از غفران الهی+۲ آیه
- ایمان حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) به پروردگار، موجب مغفرت او+۳ آیه
- پیروی حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) از پیامبران الهی، سبب بهرهمندی او از غفران پروردگار+۳ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
- سرزنش مردم انطاکیه از سوی حبیب نجار، به علت تکذیب رسولان الهی و اعتقاد به بتها و معبودان باطل+۳ آیه
- احتجاج مؤمن الیاسین، در اثبات توحید و ردّ بتپرستی، به افرینش انسان از جانب خدا و بازگشت دوباره انان به سوی او+۱ آیه
- احتجاج مؤمن الیاسین در برابر بتپرستان، به ناتوانی بتها از شفاعت و یاری+۲ آیه
- مؤمن الیاسین، مورد احترام خداوند در بهشت+۲ آیه
- ورود به بهشت، پاداش مؤمن ال یاسین+۱ آیه
- امرزش، پاداش خداوند به مؤمن ال یاسین+۱ آیه
- مؤمن ال یاسین، دعوتکننده مردم انطاکیه به پیروی از پیامبران+۱ آیه
- بهره گرفتن مؤمن ال یاسین از استدلال و برهان، در فراخواندن مردم به دین و اقتدا به رسولان الهی+۱ آیه
- هدایتیافتگی پیامبران، دلیل لزوم پیروی از انان، از دیدگاه مؤمن الیاسین+۱ آیه
- ناتوانی بتها و معبودان دروغین از شفاعت، استدلال مؤمن الیاسین بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
- فراخوانی مردم به گوش فرا دادن به سخنان و تفکّر در اندیشهها و باورهای مؤمن الیاسین، به وسیله خود او+۱ آیه
- صراحت بیان مؤمن ال یاسین، در ایمانش به خدای یکتا+۱ آیه
- دعوت مؤمن ال یاسین، همراه با ملاطفت و اظهار محبّت
- شهادت مؤمن ال یاسین، به دست کافران+۱ آیه
- کشته شدن مؤمن ال یاسین به دست مردم انطاکیه، موجب هلاکت انان+۲ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به خدای یکتا، علّت شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به معاد، سبب شهادت او به وسیله کافران+۲ آیه
- دفاع و پیروی از پیامبران، موجب شهادت مؤمنِ ال یاسین به دست کافران+۲ آیه
- دوری مؤمن ال یاسین از شرک و بتپرستی، سبب شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند به وسیله مؤمن الیاسین، موجب شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- داستان مؤمن ال یاسین، مثلزدنی و درساموز+۱ آیه
- مؤمن ال یاسین، معتقد به عبادت خالصانه برای خدا+۲ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین، به ربوبیّت پروردگار+۱ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به پیامبران+۱ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به روز قیامت+۱ آیه
- اعلام ایمان داشتن به خداوند، از سوی مؤمن ال یاسین به مردم انطاکیه+۱ آیه
- اعلام ایمان داشتن به خدای یکتا، از جانب مؤمن ال یاسین به پیامبران ان دیار+۱ آیه
- مؤمن ال یاسین، و گواه گرفتن پیامبران انطاکیه به ایمان استوار خود+۱ آیه
- مؤمن ال یاسین، فردی یکتاپرست و به دور از شرک و بتپرستی+۱ آیه
- اعلام یکتاپرستی و بیزاری از شرک و بتپرستی، به وسیله مؤمن ال یاسین+۱ آیه
- اعلام گمراهی شرک و بتپرستی، از سوی مؤمن الیاسین به مردم+۲ آیه
- مؤمن ال یاسین، مردی اشنا با پیامبران عصر خویش و مؤمن و پیرو ایشان+۱ آیه
- مؤمن ال یاسین، دعوتکننده قوم خویش به توحید+۱ آیه
- حمایت و دفاع مؤمن ال یاسین، از پیامبران تهدید شده به سنگسار و شکنجه+۲ آیه
- مؤمن ال یاسین، فردی شجاع و فداکار، در راه دین و عقیده+۱ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، از فضایل مؤمن ال یاسین+۱ آیه
- تبلیغ و دعوت مؤمن الیاسین از مردم در اطاعت و پیروی از انبیا تا مرز شهادت، موجب دستیابی وی به کرامت در پیشگاه پروردگار+۱ آیه
- مسکن مؤمن ال یاسین، در بیرون از شهر انطاکیه و در حاشیه و کرانه ان
- ورود مؤمن ال یاسین به برزخ پس از شهادت وی+۱ آیه
- حبیب نجّار، مؤمن به انبیای انطاکیه+۲ آیه
- مؤمن یاسین (حبیب نجّار) مورد تکریم الهی، در برزخ+۲ آیه
- وجوب اطاعت از انبیا و پیامبران الهی+۱ آیه
- هدایتیافتگی، ملاک و معیاری برای شایستگی رهبری، در دیدگاه مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار)+۱ آیه
- هدایت انبیا از سوی خداوند، سبب طلب نکردن مزد از مردم، برای ادای رسالت الهی+۱ آیه
- دعوت مؤمن انطاکیه از مردم به پیروی از انبیا، به دلیل هدایتیافتگی انان+۱ آیه