سوره یس، آیه ۷۴ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۵
وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ
آنان غیر از خدا معبودانی برای خویش برگزیدند به این امید که یاری شوند!
معنی کلمات و عبارات
«مِن دُونِ»: غیر از. بجز.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - مشرکان صدراسلام به جاى اللّه معبودهاى دیگرى برگزیدند. «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة»
۲ - شرک و بت پرستى، کفران نعمت هاى الهى است. «أفلایشکرون . و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة»
از ارتباط میان آیه قبل - که از ناسپاسى انسان سخن به میان آورده است - و آیه شریفه، برداشت یاد شده به دست مى آید; یعنى، شرک و بت پرستى در واقع نوعى ناسپاسى به شمار مى آید.
۳ - مشرکان صدراسلام، معتقد به چند معبود بودند. «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة»
۴ - مشرکان و بت پرستان، امیدوار به یارى رسانى معبودهاى خویش «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة لعلّهم ینصرون»
۵ - مشرکان و بت پرستان، معتقد به توانایى بت ها و معبودهاى خویش براى یارى رسانى «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة لعلّهم ینصرون»
۶ - حمایت و یارى شدن، انگیزه و دلیل مشرکان و بت پرستان، براى روى آوردن به آیین شرک و بت پرستى «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة لعلّهم ینصرون»
برداشت یاد شده مبتنى بر این اساس است که «لعلّ» در آیه شریفه براى تعلیل باشد.
۷ - کسانى که به غیرخدا اتکا کنند و از غیر او یارى بطلبند، مورد سرزنش خداوند هستند. «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة لعلّهم ینصرون»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
امداد به بت پرستانامیدواری بت پرستانانگیزه های بت پرستانانگیزه های مشرکانتعدد معبودان مشرکان صدراسلامسرزنش اتکا به غیرخداسرزنش استمداد از غیرخداعقیده باطل بت پرستانموجبات بت پرستیموجبات شرکامیدواری مشرکاناستمداد از بتهااستمداد از معبودان باطلمعبودان مشرکان صدراسلامامداد به مشرکانآثار بت پرستیعقیده مشرکان صدراسلامعقیده باطل مشرکانکفران نعمتآثار شرکسرزنشهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- احتجاج خدا با مشرکان، به ناتوانی معبودهای انان در دفاع از خود+۳ آیه
- احتجاج خدا بر ضدّ مشرکان، به ناتوانی بتها از هرگونه یاری رساندن به عبادتکنندگان خویش+۵ آیه
- استعانت مشرکان از بتها و عدم اجابت انها+۵ آیه
- بتها، ناتوان از هرگونه امدادرسانی به مشرکان+۵ آیه
- مشرکان، امیدوار به امدادرسانی بتها
- امید بیجای مشرکان به معبودهای خویش درباره یاری رساندن به انان+۱ آیه
- استمداد از بتها، از انگیزههای بتپرستی+۳ آیه
- ناتوانی بتها از یاری بتپرستان و براوردن نیاز انان، از ادلّه بطلان بتپرستی+۶ آیه
- باور مشرکان به الوهیّت بتهایشان+۳ آیه
- اتّخاذ شریک برای خدا در تدبیر انسانها و جهان، پنداری نادرست+۴ آیه
- باور مشرکان به الوهیّت بتها، در کنار خدا+۲ آیه
- ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه امداد، دلیل بطلان شرک+۸ آیه
- مددخواهی، زمینه پرستش معبودهای دروغین، از سوی مشرکان+۸ آیه
- محرومیّت مشرکان، از امدادهای بتها و معبودهای خویش+۵ آیه
- امیدواری مشرکان به یاری رسانی معبودهای خویش
- باور مشرکان به الوهیّت و معبود بودن بتهای شان+۳ آیه
- مشرکان جاهلی، منکر عالم اخرت+۴ آیه
- کفران نعمتهای الهی، از جانب مشرکان
- امدادرسانی، از انگیزه های بشر، برای عبادت خدا+۴ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۳ آیه
- عجز معبودان باطل، از یاری پرستشگران خود+۲ آیه
- مشرکان، فراموش کننده اصل و خلقت اوّلیّه خویش+۲ آیه
- خداوند، یاداور افرینش فراموش شده مشرکان به انان+۲ آیه
- فراموشی و بی توجهی مشرکان به مبدا پیدایش خویش، موجب بعید دانستن قیامت و حیات مجدّد+۲ آیه
- مشرکان منکر معاد و تجدید حیات برای انسانها+۲ آیه
- سرزنش مشرکان، به علت انکار قیامت+۱ آیه
- نکوهش مشرکان، به دلیل پناه بردن به بتها و معبودان باطل