قَالَ كَلاَّ فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ
فرمود: «چنین نیست، (آنان کاری نمیتوانند انجام دهند)! شما هر دو با آیات ما (برای هدایتشان) بروید؛ ما با شما هستیم و (سخنانتان را) میشنویم!
تکرارها: ۱۷۲۲آیات: ۱۳۸۳
قَالَ كَلاَّ فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ
فرمود: «چنین نیست، (آنان کاری نمیتوانند انجام دهند)! شما هر دو با آیات ما (برای هدایتشان) بروید؛ ما با شما هستیم و (سخنانتان را) میشنویم!
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولاَ إِنَّا رَسُولُ رَبِ الْعَالَمِينَ
به سراغ فرعون بروید و بگویید: ما فرستاده پروردگار جهانیان هستیم؛
قَالَ أَ لَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيداً وَ لَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ
(فرعون) گفت: «آیا ما تو را در کودکی در میان خود پرورش ندادیم، و سالهایی از زندگیت را در میان ما نبودی؟!
قَالَ فَعَلْتُهَا إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ
(موسی) گفت: «من آن کار را انجام دادم در حالی که از بیخبران بودم!
قَالَ فِرْعَوْنُ وَ مَا رَبُ الْعَالَمِينَ
فرعون گفت: «پروردگار عالمیان چیست؟!»
قَالَ رَبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ
(موسی) گفت: «پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، اگر اهل یقین هستید!».
قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَ لاَ تَسْتَمِعُونَ
(فرعون) به اطرافیانش گفت: «آیا نمیشنوید (این مرد چه میگوید)؟!»
قَالَ رَبُّكُمْ وَ رَبُ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ
(موسی) گفت: «او پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
قَالَ إِنَ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ
(فرعون) گفت: «پیامبری که بسوی شما فرستاده شده مسلّماً دیوانه است!»
قَالَ رَبُ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ مَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ
(موسی) گفت: «او پروردگار مشرق و مغرب و آنچه میان آن دو است میباشد، اگر شما عقل و اندیشه خود را به کار میگرفتید!»
قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلٰهاً غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ
(فرعون خشمگین شد و) گفت: «اگر معبودی غیر از من برگزینی، تو را از زندانیان قرار خواهم داد!»
قَالَ أَ وَ لَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُبِينٍ
(موسی) گفت: «حتّی اگر نشانه آشکاری برای تو بیاورم (باز ایمان نمیآوری)؟!»
قَالَ فَأْتِ بِهِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
گفت: «اگر راست میگویی آن را بیاور!»
قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَ هٰذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ
(فرعون) به گروهی که اطراف او بودند گفت: «این ساحر آگاه و ماهری است!
قَالُوا أَرْجِهْ وَ أَخَاهُ وَ ابْعَثْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ
گفتند: «او و برادرش را مهلت ده؛ و مأموران را برای بسیج به تمام شهرها اعزام کن،
وَ قِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنْتُمْ مُجْتَمِعُونَ
و به مردم گفته شد: «آیا شما نیز (در این صحنه) اجتماع میکنید...
فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَ إِنَ لَنَا لَأَجْراً إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ
هنگامی که ساحران آمدند، به فرعون گفتند: «آیا اگر ما پیروز شویم، پاداش مهمّی خواهیم داشت؟»
قَالَ نَعَمْ وَ إِنَّكُمْ إِذاً لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ
گفت: «(آری،) و در آن صورت شما از مقرّبان خواهید بود!»
قَالَ لَهُمْ مُوسَى أَلْقُوا مَا أَنْتُمْ مُلْقُونَ
(روز موعود فرا رسید و همگی جمع شدند؛) موسی به ساحران گفت: «آنچه را میخواهید بیفکنید، بیفکنید!»
فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَ عِصِيَّهُمْ وَ قَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ
آنها طنابها و عصاهای خود را افکندند و گفتند: «به عزّت فرعون، ما قطعاً پیروزیم!»
قَالُوا آمَنَّا بِرَبِ الْعَالَمِينَ
گفتند: «ما به پروردگار عالمیان ایمان آوردیم،
قَالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ لَأُقَطِّعَنَ أَيْدِيَكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلاَفٍ وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ
(فرعون) گفت: «آیا پیش از اینکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟! مسلّماً او بزرگ و استاد شماست که به شما سحر آموخته (و این یک توطئه است)! امّا بزودی خواهید دانست! دستها و پاهای شما را بعکس یکدیگر قطع میکنم، و همه شما را به دار میآویزم!»
قَالُوا لاَ ضَيْرَ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنْقَلِبُونَ
گفتند: «مهّم نیست، (هر کاری از دستت ساخته است بکن)! ما بسوی پروردگارمان بازمیگردیم!
فَلَمَّا تَرَاءَى الْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَابُ مُوسَى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ
هنگامی که دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «ما در چنگال فرعونیان گرفتار شدیم!»
قَالَ كَلاَّ إِنَ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ
(موسی) گفت: «چنین نیست! یقیناً پروردگارم با من است، بزودی مرا هدایت خواهد کرد!»
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ
هنگامی که به پدر و قومش گفت: «چه چیز را میپرستید؟!»
قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَاماً فَنَظَلُ لَهَا عَاكِفِينَ
گفتند: «بتهایی را میپرستیم، و همه روز ملازم عبادت آنهاییم.»
قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ
گفت: «آیا هنگامی که آنها را میخوانید صدای شما را میشنوند؟!
قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءَنَا كَذٰلِكَ يَفْعَلُونَ
گفتند: «ما فقط نیاکان خود را یافتیم که چنین میکنند.»
قَالَ أَ فَرَأَيْتُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ
گفت: «آیا دیدید (این) چیزهایی را که پیوسته پرستش میکردید...
وَ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ
و به آنان گفته میشود: «کجا هستند معبودانی که آنها را پرستش میکردید...
قَالُوا وَ هُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ
آنها در آنجا در حالی که به مخاصمه برخاستهاند میگویند:
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَ لاَ تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
قَالُوا أَ نُؤْمِنُ لَكَ وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ
گفتند: «آیا ما به تو ایمان بیاوریم در حالی که افراد پست و بیارزش از تو پیروی کردهاند؟!»
قَالَ وَ مَا عِلْمِي بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
(نوح) گفت: «من چه میدانم آنها چه کاری داشتهاند!
قَالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يَا نُوحُ لَتَكُونَنَ مِنَ الْمَرْجُومِينَ
گفتند: «ای نوح! اگر (از حرفهایت) دست برنداری، سنگباران خواهی شد!»
قَالَ رَبِ إِنَ قَوْمِي كَذَّبُونِ
گفت: «پروردگارا! قوم من، مرا تکذیب کردند!
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَ لاَ تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان هود گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
قَالُوا سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَ وَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُنْ مِنَ الْوَاعِظِينَ
آنها [= قوم عاد] گفتند: «برای ما تفاوت نمیکند، چه ما را انذار کنی یا نکنی؛ (بیهوده خود را خسته مکن)!
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَالِحٌ أَ لاَ تَتَّقُونَ
هنگامی که صالح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ
گفتند: «(ای صالح!) تو از افسون شدگانی (و عقل خود را از دست دادهای!)
قَالَ هٰذِهِ نَاقَةٌ لَهَا شِرْبٌ وَ لَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ
گفت: «این ناقهای است (که آیت الهی است) برای او سهمی (از آب قریه)، و برای شما سهم روز معینّی است!
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَ لاَ تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان لوط به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
قَالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يَا لُوطُ لَتَكُونَنَ مِنَ الْمُخْرَجِينَ
گفتند: «ای لوط! اگر (از این سخنان) دست برنداری، به یقین از اخراج شدگان خواهی بود!»
قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُمْ مِنَ الْقَالِينَ
گفت: «من دشمن سرسخت اعمال شما هستم!
إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَ لاَ تَتَّقُونَ
هنگامی که شعیب به آنها گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ
آنها گفتند: «تو فقط از افسونشدگانی!
قَالَ رَبِّي أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ
(شعیب) گفت: «پروردگار من به اعمالی که شما انجام میدهید داناتر است!»
فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ
و (در آن هنگام) میگویند: «آیا به ما مهلتی داده خواهد شد؟!»
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ
اگر تو را نافرمانی کنند بگو: «من از آنچه شما انجام میدهید بیزارم!»