=== قاموس قرآن ===
[فتح:24]. لفظ مکّه یکبار بیشتر در قرآن مجید نیامده است و آن بنابر تصریح جوهری نام شهر مکّه است. زادهالله شرفاً. و به تصریح قاموس و اقرب شهر مکّه و یا همه حرم است «بطن» در لغت از جمله به معنی جوف کلّ شیء است بطن مکّه یعنی میان مکّه، منظور از بطن مکّه در آیه چنانکه گفتهاند «حدیبیّه» است به جهت نزدیکیش به مکّه حتی گفتهاند بعضی اراضی آن از حرم است. در حدیبیّه میان رسول خدا «صلی الله علیه واله» و مشرکین صلح واقع گردید و در نتیجه دست هر دو گروه از یکدیگر کوتاه شد حال آنکه مسلمین غالب بودند و وارد دیار مشرکین شده بودند و ناچار شدند که با آنحضرت صلح کنند و قول دادند که سال آینده آن حضرت به آزادی وارد مکّه شد و عمره آورد معنی آیه چنین است: خدا همان است که در حدیبیّه دست شما را از کفّار و دست کفّار را از شما بازداشت پس از آنکه شما را بر آنها پیروز گردانید.
او کسی است که دست آنها را از شما، و دست شما را از آنان در دل مکّه کوتاه کرد، بعد از آنکه شما را بر آنها پیروز ساخت؛ و خداوند به آنچه انجام میدهید بیناست!