إِرَم

تکرارها: ۱

=== قاموس قرآن === (بر وزن عِنَبْ) سنگهائی که روی هم می‏چینند برای نشان دادن راه در بیابانها (نهایه) جمع آن آرام است. و اَرْم (بر وزن عقل) به معنی خوردن، پوسیدن. فانی شدن است «اَرَمَ ما علی المائده: اَکَلَه، اَرَمَ المالُ: فنی، اَرَمَ ای بلی و صار رمیما» [فجر:3-6]: با تدبر در آیه شرفه روشن می‏شود که «اِرَمْ» بدل اشتمال است از «عاد» و عاد چنانچه می‏دانیم قوم هوداست. ترجمه این دو آیه چنین میشود: آیا ندانستی که پروردگارت با قوم عاد با بنای ستوندار که نظیر آن در سرزمین‏ها ساخته نشده بود، چه کرد؟ اگر«عاد» ذکر نمی‏شد معنی آیه تمام بود ولی معلوم نمی‏شد این بنا یا شهر متعلق به کدام قوم است. پر روشن است که «ارم» عمارت مخصوص و یا شهری با شکوه بود. که نظیر آن تا آن روز ساخته نشده بود، و نیز این دو آیه، از ویران شدن آن در اثر غضب خداوندی، خبر می‏دهد. در شرح و تفسیر «ارم» افسانه‏ی به کتب اسلامی راه یافته که ریشه آن به وَهَب بت مُنَبِّه می‏رسد و کعب الاحبار یهودی بر آن صحّه گذاشته است. لازم است به آن اشاره شود. وهب بن منّبه گوید: عبداللّه بن ابی قلابه، برای پیدا کردن شتر خود در صحراهای عدن می‏گشت ناگاه به شهری رسید، اطراف آن قلعه بود، عبداللّه گمان کرد که در آنجا کسی هست، وارد قلعه شد، دو درب بسیار بزرگ دید، که با یاقوتهای سفید و سرخ مُرَصّع بودند کاخهائی دید که بالای آن غرفه‏های دیگر که از طلا و نقره و لوء لوء و یاقوت بنا شده بودند... و کاخها با لئالی و مشک و زعفران مفروش (شن ریزی) شده بود، چشمه‏هایی از نقره دید که آب آنها از آفتاب روشن‏تر بود... از لوء لوء و زعفران و مشک آنجا مقداری برداشت و بیرون آمد. قضیّه این شخص به معاویه رسید، او را احضار کرد و او آنچه دیده بود باز گفت، معاویه گفت: تا کعب الاحبار را حاضر کردند و از وی در این باره توضیح خواست، کعب گفت: آری آن بهشت شدّاد است و چنین و چنان بود و در زمان تو مردی که دارای فلان صفات است در طلب شتر خود به آل نجا وارد خواهد شد. سپس به عبداللّه بن ابی قَلابه که در آنجا بود نگاه کرد و گفت: به خدا قسم این همان مرد است (مجمع البیان بطور اختصار) این افسانه چنان که دیدیم از وهب بن منّبه است و کعب الاحبار آن را تصدیق می‏کند، حال این دو نفر بر اهل تحقیق روشن است، در کتاب سیری در اسلام وضع آن دو را ضمن بحث جاعلین حدیث، آشکار کرده‏ام. این شهر در کجای دنیاست، کدام کاوشهای علمی و زیر زمینی، وجود آن را تأیید می‏کند؟ در آن روزگار: آن همه طلا و نقره و... از کجا جمع شده بود؟! زمخشری در کشّاف از وهب نام نبرده و می‏گوید: چنین روایت شده، سپس تصدیق کعب در محضر معاویه را نقل می‏کند، مجلسی رحمة اللّه آنرا در بحار ج 11 ص 367 ط جدید، بدون رد و قبول از کمال الدین مرحوم صدوق از مردی بنام ابو وائل نقل کرده است. ناگفته نماند: ابو وائل شخصی مجهول الهّویّه است و در رجال مدح و قدحی ندارد. بنظر می‏آید که این شخص، قضیّه را از وهب و یا کسی که از وهب شنیده نقل کرده است. صدوق علیه الرحمه آنرا در کمال الدین باب 54 از ابی و وائل نقل نموده ولی آنرا قبول ندارد و در آخر همان باب می‏گوید: این قضایا که نقل کردم اعتمادی به آنها ندارم، ولی می‏بینم که خصمم قبول دارد برای الزام او ایراد می‏کنم. و در ذیل افسانه بهشت شداد می‏گوید اگر بشود گفت که در روی زمین همچو بهشت نادیده هست و کسی جای آنرا نمی‏داند، ولی از طریق خبرها می‏گویند: هست، پس چرا وجود و غیبت امام عصر «علیه السلام» را از طریق اخبار قبول ندارد، با آنکه خبر بهشت شداد از ابی وائل است ولی اخبار قائم «علیه السلام» از حدیث رسول و ائمه طاهرین «علیه السلام».!!! در تفسیر بیضاوی و صافی و مجمع البحرین بطور اشاره بی آنکه نامی از وهب و کعب برده شود این افسانه نقل شده است. ابن کثیر شامی در تفسیر خود، بعد از اشاره به آن می‏گوید: این از خرافات اسرائیلی است. مسعودی در مروج الذهب (ج 2 ص 368) گوید: بسیاری از دانایان گفته‏اند: این داستان از خرافات است. فرید وجدی در دائرة المعارف گفته: آنچه گفته‏اند: ارم شهری بود از طلا و نقره، نه نصّی دارد نه مبتنی بدلیلی است. جرجی زیدان در تاریخ تمدن اسلام (ج 1 ص 12 ترجمه) آورده: این جزافه گوئیها مبتنی بر اساس نبوده و حدّاقل آن است که پاره‏ای از همارات قوم عاد و ثمود با جواهرات گرانبها و تزیین می‏شده. از قرآن مجید، فقط این اندازه بدست می‏آید که بنای «ارم» در آن روزگار بی نظیر برده است، امّا بهشتی و شهری به آن طمطراق افسانه‏ای بیش نیست، در خاتمه این نکته را ناگفته نگذاریم که در این باره هر چه جستجو کردیم، حدیثی از رسول خدا و ائمه «علیه السلام» هر چند ضعیف هم باشد نقل نشده است، و من این مطلب را در کتاب سیری در اسلام مفصّل و روشنتر آورده ‏ام.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۱سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
فجر · ۷

إِرَمَ ذَاتِ الْعِمَادِ

و با آن شهر «اِرَم» باعظمت،