→ من لايحضره الفقيه - جلد ۴، حدیث ۵۴۶
حدیث امام موسى کاظم (ع) در کتاب من لا يحضره الفقيه جلد ۴ کِتَابُ الْوَصِيَّة بَابُ إِخْرَاجِ الرَّجُلِ ابْنَهُ مِنَ الْمِيرَاثِ لِإِتْيَانِهِ أُمَّ وَلَدٍ لِأَبِيه
کتاب الوصية · روایت شده از امام موسى کاظم عليه السلام
سند
روي الحسن بن علي الوشا عن محمد بن يحيي عن وصي علي بن السري قال :
قُلْتُ لِأَبِي اَلْحَسَنِ ع إِنَ عَلِيَّ بْنَ اَلسَّرِيِ تُوُفِّيَ وَ أَوْصَى إِلَيَّ فَقَالَ رَحِمَهُ اَللَّهُ قُلْتُ وَ إِنَّ اِبْنَهُ جَعْفَراً وَقَعَ عَلَى أُمِّ وَلَدٍ لَهُ فَأَمَرَنِي أَنْ أُخْرِجَهُ مِنَ اَلْمِيرَاثِ فَقَالَ لِي أَخْرِجْهُ إِنْ كُنْتَ صَادِقاً فَسَيُصِيبُهُ خَبَلٌ قَالَ فَرَجَعْتُ فَقَدَّمَنِي إِلَى أَبِي يُوسُفَ اَلْقَاضِي فَقَالَ لَهُ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ أَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ اَلسَّرِيِ وَ هَذَا وَصِيُّ أَبِي فَمُرْهُ أَنْ يَدْفَعَ إِلَيَّ مِيرَاثِي مِنْ أَبِي فَقَالَ لِي مَا تَقُولُ فَقُلْتُ نَعَمْ هَذَا جَعْفَرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ اَلسَّرِيِ وَ أَنَا وَصِيُ عَلِيِّ بْنِ اَلسَّرِيِ قَالَ فَادْفَعْ إِلَيْهِ مَالَهُ فَقُلْتُ لَهُ أُرِيدُ أَنْ أُكَلِّمَكَ قَالَ فَادْنُ مِنِّي فَدَنَوْتُ حَيْثُ لاَ يَسْمَعُ أَحَدٌ كَلاَمِي فَقُلْتُ لَهُ هَذَا وَقَعَ عَلَى أُمِّ وَلَدٍ لِأَبِيهِ فَأَمَرَنِي أَبُوهُ وَ أَوْصَى إِلَيَّ أَنْ أُخْرِجَهُ مِنَ اَلْمِيرَاثِ وَ لاَ أُوَرِّثَهُ شَيْئاً فَأَتَيْتُ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ ع بِالْمَدِينَةِ فَأَخْبَرْتُهُ وَ سَأَلْتُهُ فَأَمَرَنِي أَنْ أُخْرِجَهُ مِنَ اَلْمِيرَاثِ وَ لاَ أُوَرِّثَهُ شَيْئاً فَقَالَ اَللَّهَ إِنَ أَبَا اَلْحَسَنِ أَمَرَكَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَاسْتَحْلَفَنِي ثَلاَثاً ثُمَّ قَالَ لِي أَنْفِذْ مَا أَمَرَكَ فَالْقَوْلُ قَوْلُهُ قَالَ اَلْوَصِيُّ فَأَصَابَهُ اَلْخَبَلُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ اَلْوَشَّاءُ رَأَيْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ
ترجمه
محمد جواد غفاری, من لا یحضره الفقیه - جلد ۶ - ترجمه علی اکبر و محمد جواد غفاری و صدر بلاغی, ۷۰
حسن بن علیّ وشّاء، از محمّد بن یحیی، از وصیّ علی بن سریّ روایت کرده است که گفت: به امام ابو الحسن موسی علیه السّلام معروض داشتم که: علیّ بن سریّ وفات یافته، و مرا وصی خود ساخته و پسرش جعفر با امّ ولدی از وی مقاربت کرده بود، و بهمین جهت او مرا مأمور نموده است که آن پسر را از ارث محروم سازم. امام فرمود: اگر صادق باشی او را از ارث محروم ساز، زیرا که بزودی اختلال در مشاعرش عارض خواهد شد، گفت: پس [از مدینه] بازگشتم، و جعفر مرا بنزد قاضی ابو یوسف برد، و پس از تقدیم احترام و دعا گفت: من جعفر پسر علی ابن سریّ هستم، و این وصی پدر منست، پس بفرمای تا ارث پدرم را بمن تسلیم کند، قاضی رو بمن کرد و گفت: در برابر این ادّعا دفاع تو چیست؟ گفتم: آری، این جعفر بن علیّ بن سریّ است، و من وصیّ علیّ بن سریّ هستم، قاضی گفت:
پس مالش را به او تسلیم کن، گفتم: میخواهم در این باره با تو سخن بگویم:
گفت: پس نزدیک من بیا، و من چندان به او نزدیک شدم که کسی سخنم را نمیشنید، آنگاه گفتم: این پسر با امّ ولد پدرش مقاربت کرده، و از این جهت پدرش مرا مأمور ساخته و توصیه کرده است که او را از شمار ورثه خارج سازم، و چیزی از میراث به او ندهم، از این رو در مدینه بنزد موسی بن جعفر علیهما السّلام شدم، و این داستان را با او گفتم، و از آن حضرت کسب تکلیف کردم. پس مرا فرمود: تا او را از جمع ورّاث بیرون کنم، و چیزی به او ندهم، قاضی گفت: خدا را! براستی ابو الحسن تو را چنین فرمود؟! گفتم: آری، پس سه بار مرا قسم داد، و آنگاه گفت:
فرمان او را اجراء کن، زیرا که قول حقّ همانست که او گفته است، وصی گفت: پس بعد از آن جعفر دستخوش اختلال شد، و ابو محمّد حسن بن علیّ وشّاء گفت: من بعد از آن او را دیدم [که دستخوش اختلال شده بود] شرح: «اخراج وارث از میراث خلاف أصل است. و حکم این خبر مقصور بمورد خاصّ خود آنست».
مصنّف این کتاب- رحمه اللَّه- گفت: و زمانی که شخصی به بیرون ساختن پسرش از میراث وصیّت کند، و پسر یک چنین کاری را نکرده باشد، اجراء وصیّت او در این باره برای وصی جایز نیست، و دلیل این مدّعی :
راویان