حدیث حضرت محمد (ص) درباره آرزو , هوس , دانش و دانايى , عمل , حقّ در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ اسْتِعْمَالِ الْعِلْم
کتاب فضل العلم · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن حماد بن عيسي عن عمر بن اذينه عن ابان بن ابي عياش عن سليم بن قيس الهلالي قال سمعت امير المومنين ع يحدث عن النبي ص انه قال في كلام له :
اَلْعُلَمَاءُ رَجُلاَنِ رَجُلٌ عَالِمٌ آخِذٌ بِعِلْمِهِ فَهَذَا نَاجٍ وَ عَالِمٌ تَارِكٌ لِعِلْمِهِ فَهَذَا هَالِكٌ وَ إِنَّ أَهْلَ اَلنَّارِ لَيَتَأَذَّوْنَ مِنْ رِيحِ اَلْعَالِمِ اَلتَّارِكِ لِعِلْمِهِ وَ إِنَّ أَشَدَّ أَهْلِ اَلنَّارِ نَدَامَةً وَ حَسْرَةً رَجُلٌ دَعَا عَبْداً إِلَى اَللَّهِ فَاسْتَجَابَ لَهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ فَأَطَاعَ اَللَّهَ فَأَدْخَلَهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ وَ أَدْخَلَ اَلدَّاعِيَ اَلنَّارَ بِتَرْكِهِ عِلْمَهُ وَ اِتِّبَاعِهِ اَلْهَوَى وَ طُولِ اَلْأَمَلِ أَمَّا اِتِّبَاعُ اَلْهَوَى فَيَصُدُّ عَنِ اَلْحَقِّ وَ طُولُ اَلْأَمَلِ يُنْسِي اَلْآخِرَةَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۲۷
سلیم بن قیس هلالی گوید: شنیدم امیر المؤمنین از پیغمبر (ص) بازگو میکرد که در سخنش فرمود: دانشمندان دو کس باشند: یکی علم خود را به کار بسته و ناجی است و عالمی که علم خود را وانهاده و همین عالم هلاک است، اهل دوزخ از بوی گند عالم بیعمل در آزارند، سختترین اهل دوزخ از نظر ندامت و افسوس کسی است که یک بنده خدا را بدین دعوت کرده و او هم پذیرفته و اطاعت خدا کرده و خدایش به بهشت برده و خود آن دعوتکننده را برای ترک عمل و پیروی هوس و درازی آرزو به دوزخ برده اما پیروی هوس جلوی حق را ببندد و درازی آرزو آخرت را فراموش دهد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۵۵
سلیم گوید شنیدم امیر المؤمنین را که از رسول خدا (ص) خبر میداد که آن حضرت در سخنش میفرمود مردم دانشمند دو قسمند: دانشمندی که علم خود را بکار بسته و این رستگار است و دانشمندی که علمش را کنار گذاشته و این هلاک شده است. همانا دوزخیان از بوی گند عالم بیعمل دراذیتند و میان دوزخیان ندامت و حسرت آن کس سختتر است که در دنیا بندهای را بسوی خدا خوانده و او پذیرفته و اطاعت خدا کرده و خدا ببهشتش در آورده است و خود دعوتکننده را بسبب عمل نکردن و پیروی هوس و درازی آرزویش بدوزخ درآورده است، پیروی هوس از حق جلوگیرد و درازی آرزو آخرت را از یاد برد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۱۷۱
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از حمّاد بن عیسی، از عمر بن اذینه، از ابان بن ابی عیّاش، از سُلیم بن قیس هِلالی روایت کرده است که گفت: شنیدم از امیر المؤمنین علیه السلام که از پیغمبر صلی الله علیه و آله حدیث میکرد که آن جناب در بعضی از سخنان خویش فرمود که: «علما دو قسمند: یکی عالمی است که به علم خود عمل میکند. چنین عالمی نجات خواهد یافت، و دیگر، عالمی است که به علم خود عمل نمیکند و چنین کسی هلاک خواهد شد.
به درستی که اهل جهنم، متأذّی میشوند از بوی عالمی که به علم خود عمل نکرده باشد.
به درستی که سختترین اهل جهنم از روی پشیمانی و اندوه بردن بر چیزی که فوت شده، مردی است که بنده را به سوی خدا خوانده، و آن بنده او را استجابت نموده و از وی قبول فرموده و خدا را اطاعت کرده، بعد از آنکه خدا او را داخل بهشت گردانیده و دعوت کننده را داخل جهنم کرده باشد به واسطه آنکه به علم خود عمل نکرده و پیروی خواهش نفس و آروزی دراز نموده، اما پیروی خواهش نفس این کس را از حق باز میدارد و آرزوی دراز آخرت را از یاد این کس میبرد».
راویان
محمد بن يحيياحمد بن محمد بن عيسيحماد بن عيسيعمر بن اذينهابان بن ابي عياشسليم بن قيس الهلامير المومنينالنبي