الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۳۰۱

احمد بن ادريس عن محمد بن حسان عن علي بن خالد قال محمد و كان زيديا قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۴۴۳ از محمد بن حسان از علی بن خالد (محمد گفته زیدی مذهب بوده است) گوید: من در عسکر بودم (قاموس گفته: عسکر نام سامره است و عسکریین، علی بن محمد الرضا و پسرش حسن بدان منسوبند) و به من خبر رسید که در اینجا مردی زندانی است که او را کت بسته از سوی شام آورده‏اند و گفتند او دعوی پیغمبری کرده است. علی بن خالد گوید: من به درِ زندان او آمدم و با دربانان و نگهبانان سازش کردم تا خود را به او رسانیدم و دیدم مردی است با فهم، به او گفتم: ای مرد داستان تو چیست؟ گفت: من مردی بودم در شام و خدا را در جایی به نام محل رأس الحسین (ع) عبادت می‏کردم، در این میان که مشغول عبادت خود بودم بناگاه شخصی آمد و به من گفت: با ما برخیز، من با او برخاستم، در این میان که با او بودم بناگاه دیدم در مسجد کوفه هستم، به من گفت: این مسجد را می‏شناسی؟ گفتم: آری این مسجد کوفه است. گوید: نماز خواند و من با او نماز خواندم، در همین میان که با او بودم بناگاه در مسجد رسول اندر شدم که در مدینه است و او بر رسول خدا (ص) سلام داد و من هم سلام دادم و نماز خواند و من هم با او نماز خواندم و صلوات به رسول خدا (ص) فرستاد، در این میان که من با او بودم بناگاه خود را در مکه دیدم و با او بودم تا مناسک را انجام داد و من هم با او مناسک خود را انجام دادم و در این میان که با او بودم بناگاه به همان جا رسیدم که در آن خدا را عبادت می‏کردم که در شام است و آن مرد رفت، و چون سال دیگر رسید بناگاه من او را دیدم که همان کار سال اول را کرد و چون از مناسک خود فارغ شدیم و مرا به شام برگردانید و قصد جدا شدن از من کرد، به او گفتم: من از تو به حق کسی که تو را بر آنچه دیدم توانا کرده است خواهش دارم و سوگند می‏دهم که به من خبر دهی چه کسی هستی؟ در پاسخ گفت: من محمد بن علی بن موسی هستم، گفت: این خبر بالا گرفت تا به محمد بن عبد الملک زیّات رسید (وزیر معتصم بوده و پس از وی وزیر پسرش واثق، پدر او در بغداد زیت فروش بوده است) و او به دنبال من فرستاد و مرا گرفت و در آهن کند کرد و به عراق آورد. گوید: من به او گفتم: تو داستان خود را به محمد بن عبد الملک بنویس، این کار را کرد و آنچه شده بود برای او نوشت. محمد بن عبد الملک در زیر داستانش نگارش کرد که به آن که تو را در یک شب از شام به کوفه و از کوفه به مدینه و از مدینه به مکه برده و از مکه به شام برگردانده بگو از این زندانت بیرون آورد. علی بن خالد گوید: من از این پیشامد او غمنده شدم و برای او دلم سوخت و او را دستور به تحمل و صبر دادم، گوید: سپس بامداد نزد او رفتم و دیدم لشکریان و رئیس شهربانی و زندانیان و خلق خدا گرد هم فراهم شده‏اند، گفتم: این وضع چیست؟ گفتند: آنکه از شام آورده بودند و به خود پیغمبری بسته بود دیشب ناپدید شده است و کسی نداند که به زمین فرو رفته و یا پرنده‏ای او را ربوده است‏ مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۴۱۳ علی بن خالد گوید: محمد که زیدی مذهب بود، گفت: من در سامرا بودم که با خبر شدم مردی در اینجا زندانی است که او را کت بسته از طرف شام آورده‏اند و میگویند ادعاء نبوت کرده است. علی بن خالد گوید: من پشت در زندان رفتم و با دربانان و پاسبانان مهربانی کردم، تا توانستم خود را باو برسانم، او را مردی فهمیده دیدم، باو گفتم: ای مرد! داستان تو چیست؟ گفت: من مردی بودم که در شام جایی که نامش موضع رأس الحسین است عبادت میکردم، در آن میان که مشغول عبادت بودم شخصی نزد من آمد و گفت: برخیز برویم، من همراه او شدم، ناگاه خود را در مسجد کوفه دیدم، بمن گفت: این مسجد را میشناسی؟ گفتم: آری مسجد کوفه است، پس او نماز گزارد و من هم با او نماز گزاردم در آن هنگام که همراه او بودم، ناگاه دیدم در مسجد پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله در مدینه میباشم، او بپیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله سلام داد، منهم سلام دادم و نماز گزارد، منهم با او نماز گزاردم و بر پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله صلوات فرستاد، باز در همان اثناء که همراه او بودم، خود را در مکه دیدم و پیوسته مناسکش را انجام می‏داد و منهم همراه او انجام مناسک می‏کردم که ناگاه خود را در جایی که عبادت خدا می‏کردم در شام دیدم. چون سال آینده شد، باز بیامد و مانند سال گذشته با من رفتار کرد، در آنجا چون از مناسک فارغ شدیم و مرا بشام بازگردانید و خواست از من جدا شود، باو گفتم: تقاضا میکنم بحق کسی که ترا بر آنچه من دیدم توانا ساخته که بمن بگوئی تو کیستی! فرمود؟ من محمد بن علی بن موسایم، اینخبر شهرت یافت تا بگوش محمد بن عبد الملک زیات (وزیر معتصم که پدرش روغن زیت فروش بوده) رسید، او نزد من فرستاد و مرا گرفت و در زنجیر کرد و بعراق فرستاد. من باو گفتم: گزارش داستان خود را بمحمد بن عبد الملک برسان، او هم چنان کرد و هر چه واقع شده بود در گزارش خود نوشت، محمد در پاسخ او نوشت: بهمان کسی که ترا در یک شب از شام بکوفه و از کوفه بمدینه و از مدینه بمکه و از مکه بشام برد، بگو از زندانت خارج کند. علی بن خالد گوید: داستان او مرا اندوهگین کرد و بحالش رقت کردم و دلداریش دادم و امر بصبرش نمودم، سپس صبح زود نزدش رفتم، دیدم سربازان و سرپاسبان و زندانبان و خلق اللَّه انجمن کرده‏اند، گفتم چه خبر است؟ گفتند: مردیکه ادعاء نبوت کرده بود و او را از شام آورده بودند، دیشب در زندان گم شده، معلوم نیست بزمین فرو رفته یا پرنده‏ئی او را ربوده است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۶۸۷ احمد بن ادریس، از محمد بن حسّان، از علی بن خالد روایت کرده است- و محمد گفت که: علی بن خالد، زیدی مذهب بود- و روایت این است که: علی بن خالد گفت که: من در سرّ من رأی بودم و خبر به من رسید که در اینجا مردی محبوس است که او را از طرف شام آورده‏اند با غُل و زنجیر و گفتند که: او ادّعای پیغمبری کرده است. علی بن خالد می‏گوید که: بر درِ آن مکان آمدم و با دربانان و حاجبان مدارایی نمودم و خوش آمد گفتم، تا آن‏که به آن مرد رسیدم، دیدم مردی است که او را فهم بسیاری هست. گفتم که: ای مرد، قصّه تو چیست، و امر تو چون است و چه کار کرده‏ای؟ گفت: من مردی بودم که در شام خدا را عبادت می‏نمودم، در موضعی که آن را موضع سرِ امام حسین علیه السلام می‏گویند. در بین این‏که من مشغول عبادت خود بودم، ناگاه شخصی به نزد من آمد و گفت: «برخیز و با ما همراه شو». من برخاستم و همراه او شدم و در آن بین که با او بودم، ناگاه دیدم که در مسجد کوفه‏ام. به من گفت که: «این مسجد را می‏شناسی؟» گفتم: آری، این مسجد کوفه است. آن مرد محبوس می‏گوید که: او نماز به جا آورد و من با او نماز کردم، و در بینی که با او بودم، دیدم که در مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله در مدینه‏ام، پس بر رسول خدا صلی الله علیه و آله سلام کرد و من سلام کردم و نماز کرد و من با او نماز کردم، و بر رسول خدا صلی الله علیه و آله صلوات فرستاد و در آن بین که همراه او بودم، دیدم که در مکّه‏ام. و متّصل با او بودم تا آن‏که افعال حجّ خود را به جا آورد و من افعال حجّ خویش را همراه او به جا آوردم، و در بین این‏که همراه او بودم، ناگاه دیدم که در موضعی هستم که خدا را در آن موضع عبادت می‏کنم در شام و آن مرد رفت و از من در گذشت. پس چون سال آینده شد، ناگاه دیدم که آن مرد پیدا شد و مثل کار غریب اوّل که در سال پیش کرده بود، کرد و مرا با خود به آن موضع که برده بود آورد و چون از افعال حجّ خویش فارغ شدیم و مرا به شام برگردانید، و خواست که از من جدا شود، گفتم که: تو را سؤال می‏کنم به حقّ آن خدایی که تو را بر آنچه دیدم قدرت داده و دست بر نمی‏دارم، مگر آن‏که مرا خبر دهی که تو کیستی؟ فرمود که: «من محمد بن علی بن موسی‏ام». آن مرد محبوس گفت که: پس این خبر بلند شد و شهرت کرد تا به محمد بن عبدالملک زیّات که در شام والی بود رسید، و به سوی من فرستاد و مرا گرفت و در غُل و زنجیر مقیّد گردانید، و مرا به جانب عراق فرستاد. علی بن خالد می‏گوید که: من به آن مرد شامی گفتم که: این قصّه را به محمد بن عبد الملک بنویس. پس آن مرد چنان کرد و در قصّه خویش آنچه را که واقع شده بود، ذکر نمود. محمد بن عبدالملک در باب جواب قصّه او فرمانی نوشت که بگو به آن کسی که در یک شب تو را از شام بیرون برد به سوی کوفه و از کوفه به سوی مدینه و از مدینه به سوی مکّه و تو را از مکّه به شام برگردانید، تا تو را از این حبس بیرون آورد. علی بن خالد می‏گوید که: چون جواب را خواندم، مرا از حال و کار او غمناک کرد و برای او رقّت کردم و گریستم و او را امر کردم که خود را تسلّی دهد و صبر کند. علی می‏گوید که: روز دیگر صبح زود به نزد او رفتم، دیدم که لشکر و پاسبان و زندانبان و خلق خدا در آنجا جمع شده‏اند، گفتم: چه خبر است و باعث این اجتماع چیست؟ گفتند: آن مردی که او را از شام آورده بودند که ادّعای پیغمبری کرده بود، دیشب ناپدید شده و هیچ‏کس نمی‏داند که آیا خدا او را به زمین فرو برده یا مرغ او را ربوده است؟