الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۴۰۳

حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة‏ بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ ع کُلَّهُمْ قَائِمُونَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَعَالَى هَادُونَ إِلَيْه‏

کتاب الحجة · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن عيسي عن علي بن الحكم عن زيد ابي الحسن عن الحكم بن ابي نعيم قال :

أَتَيْتُ‏ أَبَا جَعْفَرٍ ع‏ وَ هُوَ بِالْمَدِينَةِ فَقُلْتُ لَهُ عَلَيَّ نَذْرٌ بَيْنَ‏ اَلرُّكْنِ‏ وَ اَلْمَقَامِ‏ إِنْ أَنَا لَقِيتُكَ أَنْ لاَ أَخْرُجَ‏ مِنَ‏ اَلْمَدِينَةِ حَتَّى أَعْلَمَ أَنَّكَ‏ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ أَمْ لاَ فَلَمْ يُجِبْنِي بِشَيْ‏ءٍ فَأَقَمْتُ ثَلاَثِينَ يَوْماً ثُمَّ اِسْتَقْبَلَنِي فِي طَرِيقٍ فَقَالَ يَا حَكَمُ‏ وَ إِنَّكَ لَهَاهُنَا بَعْدُ فَقُلْتُ نَعَمْ إِنِّي أَخْبَرْتُكَ بِمَا جَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَيَّ فَلَمْ تَأْمُرْنِي‏ وَ لَمْ تَنْهَنِي عَنْ شَيْ‏ءٍ وَ لَمْ تُجِبْنِي بِشَيْ‏ءٍ فَقَالَ بَكِّرْ عَلَيَّ غُدْوَةً اَلْمَنْزِلَ فَغَدَوْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ع سَلْ عَنْ حَاجَتِكَ فَقُلْتُ إِنِّي جَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَيَّ نَذْراً وَ صِيَاماً وَ صَدَقَةً بَيْنَ‏ اَلرُّكْنِ‏ وَ اَلْمَقَامِ‏ إِنْ أَنَا لَقِيتُكَ أَنْ لاَ أَخْرُجَ مِنَ‏ اَلْمَدِينَةِ حَتَّى أَعْلَمَ أَنَّكَ‏ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ أَمْ لاَ فَإِنْ كُنْتَ أَنْتَ رَابَطْتُكَ وَ إِنْ لَمْ تَكُنْ أَنْتَ سِرْتُ فِي اَلْأَرْضِ فَطَلَبْتُ اَلْمَعَاشَ فَقَالَ يَا حَكَمُ‏ كُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اَللَّهِ قُلْتُ فَأَنْتَ‏ اَلْمَهْدِيُ‏ قَالَ كُلُّنَا نَهْدِي إِلَى اَللَّهِ قُلْتُ فَأَنْتَ‏ صَاحِبُ اَلسَّيْفِ‏ قَالَ كُلُّنَا صَاحِبُ اَلسَّيْفِ وَ وَارِثُ اَلسَّيْفِ قُلْتُ فَأَنْتَ اَلَّذِي تَقْتُلُ أَعْدَاءَ اَللَّهِ وَ يَعِزُّ بِكَ أَوْلِيَاءُ اَللَّهِ وَ يَظْهَرُ بِكَ دِينُ اَللَّهِ فَقَالَ يَا حَكَمُ‏ كَيْفَ أَكُونُ أَنَا وَ قَدْ بَلَغْتُ خَمْساً وَ أَرْبَعِينَ سَنَةً وَ إِنَّ صَاحِبَ هَذَا اَلْأَمْرِ أَقْرَبُ عَهْداً بِاللَّبَنِ مِنِّي وَ أَخَفُّ عَلَى ظَهْرِ اَلدَّابَّةِ

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۵۹۵ از حکم بن ابی نعیم که گفت: من نزد امام باقر (ع) رفتم و او در مدینه بود، پس به او گفتم: من در میان رکن و مقام (در مسجد الحرام) نذر کردم که اگر تو را دیدار کردم از مدینه بیرون نروم تا بدانم که قائم آن محمد (ص) توئی یا نه؟ امام (ع) هیچ پاسخی به من نداد، من سی روز در مدینه ماندم، پس روزی آن حضرت در راه جلوی من در آمد و فرمود: ای حکم، باز که تو در اینجائی؟ در پاسخ گفتم: آری من به شما از آنچه برای خدا بر گردن نهاده‏ام گزارش دادم، شما مرا نه دستوری دادید و نه غدقنی نهادید و نه پاسخی فرمودید، فرمود: فردا بامداد مرا در خانه دیدار کن، من بامدادان نزد آن حضرت رفتم، فرمود: بپرس از نیازمندی خود، گفتم: من برای خدا بر گردن خود نذری نهاده‏ام از روزه و صدقه در میان رکن و مقام که اگر شما را دیدار کردم، از شهر مدینه بیرون نروم تا بدانم که شما قائم آل محمد (ص) هستید یا نه، اگر شما او باشید آماده جهاد و ملازم شما باشم، و اگر نباشید در زمین بگردم و جستجوی روزی کنم؟ فرمود: ای حکم، ما همه قائم به امر خدا هستیم و به دستور او بر سر کاریم، گفتم: توئی مهدی؟ فرمود: ما همه به خدا رهبری کنیم، گفتم: شما آن امام شمشیر زن‏ هستید؟ فرمود: همه ما شمشیر زن هستیم و وارث تیغ پیغمبر (ص)، گفتم: شمائید که دشمنان خدا می‏کشید و دوستان خدا در سایه شما عزیز می‏شوند و به وسیله شما دین حق خدا پیروز می‏شود؟ فرمود: ای حکم، چگونه من او هستم؟ با این که به چهل و پنج سالگی رسیدم و به راستی که صاحب الامر (ع) به دوران شیرخوارگی از من نزدیک‏تر و بر پشت زین از من چالاک‏تر است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۴۸۶ حکم بن ابی نعیم گوید: در مدینه خدمت امام باقر علیه السلام رسیدم و عرضکردم: من بین رکن و مقام (خانه کعبه) نذر کرده و بعهده گرفته‏ام که اگر شما را ملاقات کنم، از مدینه بیرون نروم تا زمانی که بدانم شما قائم آل محمد هستی یا نه. حضرت هیچ پاسخی بمن نفرمود. من ۳۰ روز در مدینه بودم، سپس در بین راهی بمن برخورد و فرمود: ای حکم! تو هنوز اینجائی؟ گفتم آری، من نذری که کرده‏ام بشما عرضکردم و شما مرا امر و نهی ننموده و پاسخی نفرمودی. فرمود: فردا صبح زود منزل من بیا. فردا خدمتش رفتم، فرمود: مطلبت را بپرس. عرضکردم: من بین رکن و مقام نذر کرده و روزه و صدقه‏ئی برای خدا بعهده گرفته‏ام که اگر شما را ملاقات کردم از مدینه بیرون نروم، جز آنکه بدانم شما قائم آل محمد هستی یا نه؟ اگر شما هستی ملازم خدمتت باشم و اگر نیستی، در روی زمین بگردم و در طلب معاش برآیم. فرمود: ای حکم! همه ما قائم بامر خدا هستیم. عرضکردم: شما مهدی هستی، فرمود: همه ما بسوی خدا هدایت میکنیم. عرضکردم: شما صاحب شمشیری: فرمود: همه ما صاحب شمشیر و وارث شمشیریم (شمشیر پیغمبر بما بارث رسیده و همراه ماست). عرضکردم: شما هستی آنکه دشمنان خدا را میکشی و دوستان خدا بوسیله شما عزیز میشوند و دین خدا آشکار میگردد؟ فرمود: ای حکم! چگونه من او باشم، در صورتی که به ۴۵ سالگی رسیده‏ام؟ و حال آنکه صاحب این امر (که تو میپرسی) از من بدوران شیرخوارگی نزدیکتر و هنگام سواری چالاک‏تر است، (چنانچه در روایت است که حضرت قائم علیه السلام در زمان ظهورش بصورت جوان ۳۰ ساله و قوی و نیرومند باشد). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۸۱۹ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد بن عیسی، از علی بن حَکم، از زید- یعنی: ابوالحسن- از حَکم بن ابی نعیم که گفت: به خدمت امام محمد باقر علیه السلام آمدم و آن حضرت در مدینه تشریف داشت، پس به آن حضرت عرض کردم که: بر من نذری است که در میان رکن و مقام کرده‏ام، اگر من تو را ملاقات کنم. و آن نذر این است که از مدینه بیرون نروم تا آن‏که بدانم که تو قائم آل محمدی یا نه؟ پس مرا به چیزی جواب نفرمود و من سی روز در مدینه ماندم، بعد از آن در راهی رو به من آورد و فرمود که: «ای حَکم، تو هنوز در اینجایی؟» عرض کردم که: من تو را خبر دادم به آنچه از برای خدا بر خود قرار داده‏ام و نذر کرده‏ام و تو مرا امری نفرمودی و از چیزی نهی ننمودی و به چیزی مرا جواب ندادی. فرمود که: «فردا صبح زود به نزد من آی در منزل من». پس من صبح زود بر آن حضرت علیه السلام داخل شدم، فرمود که: «از حاجتی که داری سؤال کن». عرض کردم که: من از برای خدا نذری بر خود قرار داده‏ام و روزه و صدقه را بر خود لازم نموده‏ام در میانه رکن و مقام، اگر من تو را ملاقات کنم و آن این است که از مدینه بیرون نروم تا بدانم که تویی قائم آل محمد یا نه؟ پس اگر تو قائم باشی، با تو ساخته و آماده باشم برای مقاتله با اعدای دین و اسب و سلاح را مهیّا کنم و اگر تو نباشی، در زمین بگردم و اسباب زندگانی را طلب کنم. فرمود که: «ای حَکم، ما همه به امر خدا قیام می‏کنیم». عرض کردم که: تویی مهدی؟ فرمود که: «ما همه به سوی خدا هدایت می‏کنیم». عرض کردم که: تویی صاحب شمشیر؟ فرمود که: «ما همه صاحب شمشیر و وارث شمشیریم». عرض کردم که: تویی آن کسی که دشمنان خدا را می‏کشی و دوستان خدا به واسطه تو عزیز و غالب می‏شوند و دین خدا به تو ظاهر می‏شود؟ فرمود که: «ای حَکم، چگونه من آن باشم و حال آن‏که به چهل و پنج سال رسیده‏ام، و به درستی که صاحب این امر عهدش به شیر مادر از عهد من به آن نزدیک‏تر و بر پشت اسب از من سبک‏تر است» (و مراد این است که آن حضرت سالش از من کم‏تر و جثّه‏اش از من کوچک‏تر است).

راویان