حدیث امام رضا (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابُ الْفَيْءِ وَ الْأَنْفَالِ وَ تَفْسِيرِ الْخُمُسِ وَ حُدُودِهِ وَ مَا يَجِبُ فِيه
کتاب الحجة · روایت شده از امام رضا عليه السلام
سند
و بهذا الاسناد عن محمد بن زيد قال :
قَدِمَ قَوْمٌ مِنْ خُرَاسَانَ عَلَى أَبِي اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا ع فَسَأَلُوهُ أَنْ يَجْعَلَهُمْ فِي حِلٍّ مِنَ اَلْخُمُسِ فَقَالَ مَا أَمْحَلَ هَذَا تَمْحَضُونَّا بِالْمَوَدَّةِ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَزْوُونَ عَنَّا حَقّاً جَعَلَهُ اَللَّهُ لَنَا وَ جَعَلَنَا لَهُ وَ هُوَ اَلْخُمُسُ لاَ نَجْعَلُ لاَ نَجْعَلُ لاَ نَجْعَلُ لِأَحَدٍ مِنْكُمْ فِي حِلٍ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۶۳۵
از محمد بن زید گفت: مردمی از خراسان نزد امام رضا (ع) آمدند و از آن حضرت خواهش کردند که آنان را از خمس معاف کند.
در پاسخ آنها فرمود: چه بسیار این درخواست شما محال است (خدعه آمیز است خ ل) به زبان با ما اظهار دوستی میکنید و حق ما را از ما دریغ میدارید که خدا آن را برای ما مقرر داشته است و ما را برای آن گذاشته است که آن همان خمس است. قرار ندهیم، قرار ندهیم، قرار ندهیم هیچ کدام از شما را در حلیّت.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۵۰۴
جماعتی از خراسان خدمت حضرت رضا علیه السلام رسیدند و درخواست کردند که ایشان را از پرداخت خمس معاف دارد، فرمود: این چه نیرنگی است؟! بزبان خود با ما اظهار دوستی و اخلاص میکنید و حقی را که خدا برای ما قرار داده و ما را برای آن و آن خمس است، از ما دریغ میدارید!! نمیکنیم، نمیکنیم، نمیکنیم، هیچ یک از شما را معاف نمیداریم.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۸۵۱
و به همین اسناد از محمد بن زید روایت است که گفت: گروهی از خراسان به خدمت ابوالحسن حضرت امام رضا علیه السلام آمدند و از آن حضرت درخواستند که ایشان را از خمس در حلّ قرار دهد و از ایشان نگیرد و حلال کند. فرمود: «چه قدر مکر و حیله است اینکه شما میگویید و بسیار بد است، دوستی را با ما خالص میگردانید به زبانهای خویش و دور میکنید از ما حقّی را که خدا آن را از برای ما قرار داده و ما از برای آن اهل گردانیده و آن خمس است. ما یکی از شما را در حلّ قرار نمیدهیم، قرار نمیدهیم، قرار نمیدهیم».