الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۹۰

علي بن ابراهيم بن هاشم عن ابيه عن حماد بن عيسي عن ابراهيم بن عمر اليماني عن ابان بن ابي عياش عن سليم بن قيس الهلالي قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۸۳ ۱- سلیم بن قیس هلالی گوید: به امیر المؤمنین (ع) گفتم: من از سلمان و مقداد و ابو ذر چیزها در تفسیر قرآن و هم حدیثها از پیغمبر (ص) می‏شنوم که با آنچه در دست مردم است مغایرت دارد و از شما شنیدم که گفته‏های آنان را تصدیق می‏کنید، در دست مردم هم چیزهای بسیار از تفسیر قرآن و حدیث‏ها از پیغمبر خدا (ص) است که شما با آن مخالفید و معتقدید که همه آنها باطل است، آیا عقیده دارید که مردم عمداً به رسول خدا (ص) دروغ می بندند؟ و قرآن را از پیش خود تفسیر می‏کنند؟ گفت: علی (ع) به من رو کرد و فرمود: پرسیدی، جواب را خوب بفهم، محققاً در دست مردم حق و باطل و راست و دروغ و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و محکم و متشابه و خاطره‏های درست و موهومات، هر دو هست. در زمان خود پیغمبر بر آن حضرت دروغ بستند تا به سخنرانی برخاست و فرمود: ای مردم، دروغ‏بندان بر من فراوان شده‏اند، هر که عمداً بر من دروغ بندد نشیمنش پر از آتش باد. و باز هم پس از وی بر او دروغ بستند. همانا حدیث که به شما رسیده بوسیله یکی از چهار خبرگزار است که پنجمی ندارند: ۱- شخص منافق و بی‏عقیده‏ای که به زبان اظهار ایمان کرده و مسلمانی او ظاهر سازی است و دروغ بستن به رسول خدا (ص) را نه گناه می‏شمارد و نه از آن باک دارد، اگر مردم بدانند که او منافق و دروغگو است از او نپذیرند و او را باور ندارند ولی گویند این مردی است یار و هم صحبت رسول خدا (ص)، آن حضرت را دیده و از او حدیث شنیده. و به این اشتباه از او روایت اخذ کنند و باطن او را ندانند، خدا از منافقان خبر داده بدان چه معروف است و آنان را بدان وصف کرده که فرموده است (۳ سوره ۶۳): «چون آنها را ببینی از ظاهر آراسته آنها خوشت آید و در شگفت شوی (قهرمان نما و فداکار جلوه کنند) و چون لب به سخن گشایند و گفتارشان را بشنوی، به کالبدهای بیروح مانند» هم اینان پس از پیغمبر زنده ماندند و به سران گمراهی و داعیان به دوزخ با ناحق و دروغ و بهتان پیوستند و آنها هم کارهای بزرگ را به دستشان دادند و بر مردم مسلطشان کردند و به وسیله آنها دنیا را خوردند همانا مردم هم همراه ملوک و دنبال دنیا هستند مگر کسی که خدایش نگهدارد، این یکی از چهار کس. ۲- کسی که چیزی از پیغمبر خدا (ص) شنیده ولی درست درک نکرده و به غلط افتاده، قصد دروغ ندارد ولی این دستور ناقص را در دست دارد، بدان معتقد است و بدان عمل می‏کند و هم آن را روایت می‏کند و می‏گوید: آن را از رسول خدا (ص) شنیدم، اگر مردم بدانند به غلط دریافته آن را نپذیرند و خود او هم اگر بداند غلط دریافته آن را رها می‏کند. ۳- کسی که از رسول خدا فرمانی شنیده و سپس آن حضرت آن را لغو کرده و غدقن نموده و او نفهمیده، یا شنیده پیغمبر (ص) از چیزی نهی کرده ولی باز بدان امر کرده و او ندانسته منسوخ را حفظ کرده و ناسخ را فرا یاد نیاورده، اگر بداند منسوخ است ترکش کند و اگر مسلمانها هم بدانند که این مسموع از او منسوخ است ترکش کنند. ۴- خبرگزار چهارمین که به رسول خدا (ص) دروغ نبسته و دروغ را دشمن دارد از بیم خدا، و به احترام رسول خدا (ص)، آنچه شنیده فراموش نکرده بلکه همان طور که شنیده به یاد دارد و چنانچه شنیده به مردم یاد می‏دهد، نه به آن بیفزاید و نه از آن کم کند، ناسخ را از منسوخ بداند و به ناسخ عمل کند و منسوخ را وانهد زیرا دستور پیغمبر (ص) هم مانند قرآن ناسخ دارد و منسوخ (خاص دارد و عام) محکم دارد و متشابه، گاهی رسول خدا (ص) سخن می‏گفت که دو احتمال داشت، کلام عامی داشت و کلام خاصی مانند قرآن، خدا هم در کتاب خود فرموده (۷ سوره ۵۹): «آنچه رسول خدا به شما دستور داد اخذ کنید و از آنچه غدقن کرد باز ایستید» کسی که نفهمد و نداند، مقصود رسول خدا (ص) بر او مشتبه شود، این طور نبود که هر کدام از همصحبتهای رسول خدا (ص) چیزی از او بپرسد کلام آن حضرت را بفهمد، کسانی بودند که از او می پرسیدند و در مقام فهم مقصود نبودند تا آنجا که دوست داشتند یک‏ عرب بیابانی و رهگذری بیاید و چیزی از رسول خدا (ص) بپرسد و آنها بشنوند. ولی من هر روز برای ورود بر رسول خدا نوبتی داشتم و هر شب نوبتی که در این دو نوبت با آن حضرت خلوت می‏کردم و از هر موضوعی صحبت می‏کردم که آن حضرت میل داشت، همه اصحاب رسول خدا (ص) می‏دانند که با احدی از مردم جز من چنین کاری نمی‏کرد، بسا هم در خانه خودم بودم که رسول خدا (ص) نزد من می‏آمد (آری) بیشتر این خلوتها در خانه خودم بود، من هر وقت به یکی از منازل آن حضرت می‏رفتم، خانه را برای من خلوت می‏کرد و زوجه‏های خود را هم بیرون می‏کرد تا دیگری با من نباشد و چون برای مجلسی محرمانه در خانه من می آمد، فاطمه و پسران مرا بیرون نمی‏کرد. هر گاه از او می‏پرسیدم، به من جواب می‏گفت و چون خاموش می‏ماندم و پرسشهایم تمام می‏شد با من آغاز سخن می کرد. و بر رسول خدا (ص) هیچ آیه قرآنی نازل نمی‏شد جز اینکه برایم می‏خواند و دیکته می‏کرد و به خط خود می‏نوشتم و تأویل و تفسیر و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و خاص و عام آن را به من می‏آموخت، و از خدا خواست که به من فهم و نیروی حفظ عطا کند، من آیه‏ای از قرآن را که به من آموخت و علمی را که به من املاء کرد و نوشتم فراموش نکردم، از آنگاه که برای من این درخواست را از خدا کرد، هیچ علمی که در باره حلال و حرام و امر و نهی که بود یا می‏باشد و هیچ کتاب نازل بر یکی از پیغمبران پیش از خود را در باره طاعت و معصیت نماند که به من نیاموزد، همه را به من آموخت و من حفظ کردم و یک حرفش را از یاد نبردم، سپس دست بر سینه من نهاد و از خدا خواست که دلم را پر از علم و فهم و حکمت و نور نماید، من گفتم: ای پیغمبر خدا، پدر و مادرم قربانت، از آن وقت که دعا را در باره من کردی چیزی فراموش نکنم و آنچه هم ننویسم از دستم نرود، آیا پس از این بیم فراموشی برایم داری؟ فرمود: نه، من از فراموشی و نادانی نسبت به تو بیمی ندارم. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۸۰ سلیم بن قیس گوید: بامیر المؤمنین (ع) عرضکردم. من از سلمان و مقداد و ابی ذر چیزی از تفسیر قرآن و هم احادیثی از پیغمبر شنیده‏ام که با آنچه در نزد مردم است مخالفست و باز از شما میشنوم چیزی که آنچه را شنیده‏ام تصدیق میکند، و در دست مردم مطالبی از تفسیر قرآن و احادیث پیغمبر می‏بینم که شما با آنها مخالفید و همه را باطل میدانید، آیا عقیده دارید که مردم عمدا برسول خدا دروغ می‏بندند و قرآن را برأی خود تفسیر میکنند؟ سلیم گوید: حضرت بمن توجه کرد و فرمود، سؤالی کردی اکنون پاسخش را بفهم. همانا نزد مردم حق و باطل و راست و دروغ و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و محکم و متشابه و خاطره درست و نادرست همه هست و در زمان پیغمبر (ع) مردم بر حضرتش دروغ بستند تا آنکه میان مردم بسخنرانی ایستاد و فرمود: «ای مردم همانا دروغ‏بندان بر من زیاد شده‏اند هر که عمدا بمن دروغ بندد باید جای نشستن خود را دوزخ داند.» سپس بعد از او هم بر او دروغ بستند همانا حدیث از چهار طریقی که پنجمی ندارد بشما میرسد.اول- شخص منافقی که تظاهر بایمان میکند و اسلام ساختگی دارد و از عمدا دروغ بستن به پیغمبر پروا ندارد و آن را گناه نمیشمارد، اگر مردم بدانند که او منافق و دروغگو است از او نمیپذیرند و تصدیقش نمیکنند لیکن مردم میگویند این شخص همدم پیغمبر بوده و او را دیده و از او شنیده است مردم از او اخذ کنند و از حالش آگهی ندارند در صورتی که خداوند پیغمبرش را از حال منافقین خبر داده و ایشان را توصیف نموده و فرموده است (۳ سوره ۶۳) «چون ایشان را ببینی از ظاهرشان خوشت آید و اگر سخن گویند بگفتارشان گوش دهی» منافقین پس از پیغمبر زنده ماندند و برهبران گمراهی و کسانی که با باطل و دروغ و تهمت مردم را بدوزخ خوانند پیوستند و آنها پستهای حساسشان دادند و بر گردن مردمشان سوار کردند و بوسیله آنها دنیا را بدست آوردند زیرا مردم همراه زمامداران و دنبال دنیا میروند مگر آن را که خدا نگهدارد این بود یکی از چهار نفر. دوم- کسی که چیزی از پیغمبر (ص) شنیده و آن را درست نفهمیده و بغلط رفته ولی قصد دروغ نداشته آن حدیث در دست او است، بآن معتقد است و عمل میکند و بدیگران میرساند و میگوید من این را از رسول خدا (ص) شنیدم. اگر مسلمین بدانند که او بغلط رفته نمی‏پذیرندش و اگر هم خودش بداند اشتباه کرده و آن را رها میکند. سوم- شخصی که چیزی از پیغمبر (ص) شنیده که بآن امر میفرمود سپس پیغمبر از آن نهی فرموده و او آگاه نگشته یا نهی چیزی را از پیغمبر شنیده و سپس آن حضرت بآن امر فرموده و او اطلاع نیافته پس‏ او منسوخ را حفظ کرده و ناسخرا حفظ نکرده اگر او بداند منسوخست ترکش کند و اگر مسلمین هنگامی که از او میشنوند بدانند منسوخست ترکش کنند. چهارم- شخصی که بر پیغمبر دروغ نبسته و دروغرا از ترس خدا و احترام پیغمبر مبغوض دارد و حدیث را هم فراموش نکرده بلکه آنچه شنیده چنان که بوده حفظ کرده و همچنان که شنیده نقل کرده، بآن نیفزوده و از آن کم نکرده و ناسخرا از منسوخ شناخته، بناسخ عمل کرده و منسوخ را رها کرده، زیرا امر پیغمبر (ص) هم مانند قرآن ناسخ و منسوخ [و خاص و عام‏] و محکم و متشابه دارد، گاهی رسول خدا (ص) بدو طریق سخن میفرمود: سخنی عام و سخنی خاص مثل قرآن. و خدای عز و جل در کتابش فرموده (۷ سوره ۵۹) آنچه را پیغمبر برایتان آورده اخذ کنید و از آنچه نهیتان کرده باز ایستید، کسی که مقصود خدا و رسولش را نفهمد و درک نکند بر او مشتبه شود، اصحاب پیغمبر (ص) که چیزی از او میپرسیدند همگی که نمیفهمیدند، بعضی از آنها از پیغمبر میپرسیدند ولی (بعلت شرم یا احترام یا بی‏قیدی) فهم‏جوئی نمیکردند و دوست داشتند که بیابانی و رهگذری بیاید و از پیغمبر بپرسد تا آنها بشنوند. اما من هر روز یک نوبت و هر شب یک نوبت بر پیغمبر (ص) وارد میشدم با من خلوت میکرد و در هر موضوعی با او بودم (محرم رازش بودم و چیزی از من پوشیده نداشت) اصحاب پیغمبر (ص) میدانند که جز من با هیچ کس چنین رفتار نمیکرد، بسا بود که در خانه خودم بودم و پیغمبر (ص) نزدم می‏آمد، و این همنشینی در خانه من بیشتر واقع میشد از خانه پیغمبر و چون در بعضی از منازل بر آن حضرت وارد میشدم، زنان خود را بیرون میکرد و تنها با من بود و چون برای خلوت بمنزل من می‏آمد فاطمه و هیچ یک از پسرانم را بیرون نمیکرد، چون از او میپرسیدم جواب میداد و چون پرسشم تمام میشد و خاموش میشدم او شروع میفرمود، هیچ آیه‏ئی از قرآن بر رسول خدا (ص) نازل نشد جز اینکه برای من خواند و املا فرمود و من بخط خود نوشتم و تأویل و تفسیر و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و خاص و عام آن را بمن آموخت و از خدا خواست که فهم و حفظ آن را بمن عطا فرماید، و از زمانی که آن دعا را در باره من کرد هیچ آیه‏ئی از قرآن و هیچ علمی را که املا فرمود و من نوشتم فراموش نکردم و آنچه را که خدا تعلیمش فرمود از حلال و حرام و امر و نهی گذشته و آینده و نوشته‏ای که بر هر پیغمبر پیش از او نازل شده بود از طاعت و معصیت بمن تعلیم فرمود و من حفظش کردم و حتی یک حرف آن را فراموش نکردم، سپس دستش را بر سینه‏ام گذاشت و از خدا خواست دلم را از علم و فهم و حکم و نور پرکند، عرضکردم ای پیغمبر خدا پدر و مادرم قربانت از زمانی که آن دعا را در باره من کردی چیزی را فراموش نکردم و آنچه را هم ننوشتم از یادم نرفت، آیا بیم فراموشی بر من داری؟ فرمود! نه بر تو بیم فراموش و نادانی ندارم. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۲۲۱ علی بن ابراهیم بن هاشم، از پدرش، از حمّاد بن عیسی، از ابراهیم بن عمر یمانی، از ابان بن ابی عیّاش، از سلیمان بن قیس هلالی روایت کرده که گفت: به امیر المؤمنین علیه السلام عرض کردم که: من شنیدم از سلمان و مقداد و ابوذر چیزی از تفسیر قرآن و احادیثی چند را که از پیغمبر روایت کردند غیر از آنچه در دست مردم است، بعد از آن، از تو شنیدم که تصدیق فرمودی آنچه را که من از ایشان شنیده بودم و از تفسیر قرآن و احادیثی که از پیغمبر مروی است بسیار چیزها در دست مردم دیدم که شما با ایشان در آنها مخالفت دارید. و چنان می‏دانید که همه آنها باطل است. آیا مردم را چنین می‏دانی که از روی عمد بر رسول خدا صلی الله علیه و آله دروغ می‏گویند و قرآن را به رأی خود تفسیر می‏کنند؟ سلیم می‏گوید که: آن حضرت رو به من کرد و فرمود: «سؤال کردی، پس جواب آن را بفهم. به درستی که حق و باطل و راست و دروغ، و ناسخ و منسوخ، و عام و خاص، و محکم ومتشابه، و آنچه درست حفظ شده و آنچه غلط واقع شده، همه در دست مردم هست. و در زمان رسول خدا، آن قدر بر آن حضرت دروغ گفتند که خود بر خاست و خطبه خواند و فرمود که: ای گروه مردم، دروغ‏گویان که بر من دروغ می‏گویند، بسیار شده‏اند، پس هر که بر من دروغ گوید از روی عمد، جای خویش را در جهنم آماده داند. بعد از وفات آن حضرت نیز بر او دروغ بستند، و جز این نیست که از چهار کس حدیث به شما رسیده که پنجم ندارند: یکی منافقی که اظهار ایمان می‏کند و اسلام را به خود می‏بندد و پروا نمی‏کند از این‏که عمداً دروغ بر رسول خدا صلی الله علیه و آله بگوید و بر خویش تنگ نمی‏گیرد. پس اگر مردم، می‏دانستند که او منافق و دروغ‏گوست از او قبول نمی‏کردند، و او را تصدیق نمی‏نمودند، ولیکن مردم، گفتند که این مرد با رسول خدا صلی الله علیه و آله مصاحبت نموده و آن حضرت را دیده و از او شنیده و ایشان از حال او خبر نداشتند. و خدا پیغمبران را از حال منافقان خبر داده به آنچه او را خبر داده و ایشان را وصف فرموده به آنچه وصف فرموده (که: زبان ازبیان آن عاجز است و گوش تاب شنیدن آن را ندارد). و بعد از آن خدای عزّوجلّ فرموده: «وَ إِذا رَأَیْتَهُمْ تُعْجِبُکَ أَجْسامُهُمْ وَ إِنْ یَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ» «۱»، یعنی: «هر گاه ببینی منافقان را بشگفت می‏آورد تو را تن‏های ایشان (و تو را از جسم‏های ایشان به جهت جسامت و صباحت خوش آید). و اگر سخن گویند، گوش فرا می‏دهی از برای گفتار ایشان (به جهت طلاقت زبان و حلاوت و فصاحت سخنان ایشان). و به این سبب، آنچه می‏گویند (از سوگندهای دروغ و ادعای ایمان بی فروغ)، قبول می‏کنی و قبول می‏فرمایی» (مراد این است که هر گاه پیغمبر با آن حال او در باب منافقان چنین باشد، حال مردمان با آن حالی که دارند در باب ایشان، چه عجب که چنین باشد؟) و آنها بعد از آن حضرت باقی ماندند و به واسطه باطل و ناحق و دروغ و بهتان به سوی پیشوایان ضلالت و خوانندگان مردم به سوی آتش دوزخ تقرب جستند. پس پیشوایان گمراه ایشان را عاملان خویش گردانیدند و ایشان را بر گردن مردمان سوار کردند و به واسطه ایشان دنیا را خوردند. جز این نیست که مردم با پادشاهان و دنیایند و میل به ایشان دارند، مگر کسی که خدا او را نگه دارد (این‏که مذکور شد، از چهار راوی است). دویم، مردی است که از رسول خدا صلی الله علیه و آله چیزی را شنیده، ولیکن آن را به وضعی که داشته، بر نداشته و در آن غلط و اشتباه کرده، و عمداً دروغ نگفته، پس آن حدیث در دست اوست که به آن اعتقاد دارد و عملش به آن است و آن را روایت می‏کند و می‏گوید: من این را از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیده‏ام. پس اگر مسلمانان می‏دانستند که غلط و اشتباه کرده است، آن را قبول نمی‏کردند و اگر خود نیز می‏دانست که اشتباه کرده، آن را ترک می‏نمود. سیم، مردی است که از رسول خدا صلی الله علیه و آله چیزی را که آن حضرت به آن امر فرمود، بعد از آن نهی فرمود و او نمی‏دانست، یا از آن حضرت شنید که از چیز نهی فرمود، بعد از آن، به آن امر فرمود، در حالی که او نمی‏دانست و منسوخ را حفظ کرد و ناسخ را حفظ نکرد، و اگر می‏دانست که آن منسوخ است، آن را ترک می‏کرد و اگر مسلمانان در آن هنگام که آن حدیث را از وی شنیدند، می‏دانستند که آن حدیث منسوخ است، آن را ترک می‏کردند. چهارم، کسی است که بر رسول خدا صلی الله علیه و آله دروغ نگفته و دروغ را دشمن می‏دارد، به جهت‏ __________________________________________________ (۱). منافقون، ۴. ترس خدا و تعظیم رسول خدا صلی الله علیه و آله و سهو و فراموشی او را دست نداده، بلکه آنچه را که شنیده، به وضعی که بوده، حفظ نموده و آن را چنانچه آورده، شنیده که در آن چیزی نیفزوده و از آن چیزی کم ننموده و ناسخ را از منسوخ دانسته و در میانه این دو تمیز داده، پس به ناسخ عمل کرده و منسوخ را واگذاشته؛ زیرا که حدیث پیغمبر، چون قرآن ناسخ است و منسوخ و خاص و عام و محکم و متشابه. و گاه بود که از رسول خدا صلی الله علیه و آله سخنی سر می‏زد که آن را دو وجه بود و سخنی بود که عام بود و همه را فرا می‏گرفت و سخنی بود که خاص بود و اختصاص به بعضی داشت و از آن بعض، به سوی غیر آن در نمی‏گذشت؛ چون قرآن که عام و خاص دارد و خدای عزّوجلّ در کتاب خود فرموده است: «وَ ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا» «۱»، یعنی: «آنچه بیاورد رسول شما را فرستاده ما که محمد است، پس آن را فرا گیرید و آنچه شما را از آن نهی فرماید، پس باز ایستید». و آنچه خدا و رسولش صلی الله علیه و آله به آن قصد فرموده بودند، مشتبه می‏شد بر کسی که نمی‏شناخت و نمی‏دانست که مقصود چیست و هر یک از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله که از آن حضرت در باب چیزی سؤال می‏کردند، جواب را نمی‏فهمیدند و از جمله ایشان کسی بود که آن حضرت را از چیزی سؤال می‏نمود، و در بند فهمیدن آن نبود، حتی آن‏که دوست می‏داشتند که یکی از بادیه‏نشینان، یا کسی که تازه به خدمت پیغمبر رسیده باشد، بیاید و از آن حضرت سؤال نماید تا ایشان بشنوند که چه می‏فرماید. من هر روز یک مرتبه و هر شب یک مرتبه بر رسول خدا صلی الله علیه و آله داخل می‏شدم و در وقتی به خدمت آن حضرت می‏رسیدم، با من خلوت می‏فرمود. با آن حضرت هر جا که می‏گشت می‏گشتم. همه اصحاب رسول خدا دانستند که آن حضرت، با هیچ یک از مردمان غیر از من، چنین نکرد. بسا بود که رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانه من تشریف ارزانی می‏فرمود، بیش از آن‏که من به خانه خود می‏رفتم. و چون بر آن حضرت داخل می‏شدم، در بعضی از منزل‏ها که داشت، با من خلوت می‏کرد و زنان خویش را به جهت من امر می‏فرمود که بر خیزند و در نزد ما نباشند و در نزد آن حضرت کسی غیر از من نمی‏ماند. __________________________________________________ (۱). حشر، ۷. و چون به جهت خلوت با من به منزل من تشریف می‏آورد، فاطمه و هیچ‏یک از پسران من بر نمی‏خواستند و از من دور نمی‏شدند. و چون از آن حضرت سؤال می‏کردم، مرا جواب می‏فرمود و چون ساکت می‏شدم و از سؤال نمی‏کردم و مسائلی را که داشتم تمام می‏شد، ابتدا می‏نمود. و آیه‏ای از قرآن بر رسول خدا صلی الله علیه و آله نازل نشد، مگر این‏که آن را بر من خواند و آن را از بر فرمود و من به خط خویش نوشتم و تأویل و تفسیر و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و خاص و عام آن را به من تعلیم نمود. و خدا را خواند که فهم و حفظ آن را به من عطا فرماید و آن زمان که از برای من دعا کرد و به آنچه دعا کرد، تا امروز آیه‏ای از کتاب خدا و علمی که فرموده بود و من آن را نوشته بودم، فراموش نکردم. روا نگذاشت چیزی را که خدا به او تعلیم داده بود؛ از حلال و حرام و امر و نهی که بوده، یا خواهد بود و نه کتابی که نازل شده است بر یکی از پیغمبران که پیش از آن حضرت بوده‏اند، از اطاعت یا معصیتی، مگر آن را به من تعلیم نمود و من آن را حفظ کردم. و یک حرف آن را فراموش نکردم بعد از آن‏که دست خویش را بر سینه من گذاشت و دعا کرد که خدا دل مرا پر از علم و فهم و نور گرداند. من عرض کردم که: ای پیغمبر خدا، پدر و مادرم فدای تو باد، از آن زمان که دعا کردی برای من به آنچه دعا کردی، تا امروز چیزی را فراموش نکردم و آنچه را که ننوشته بودم، از من فوت نشد. آیا ترس آن داری که من بعد از آن فراموش کنم؟ فرمود که: چنین نیست. بر تو از فراموشی و جهل نمی‏ترسم».