کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۳۸۱
داود رقی گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم از قول خدای عز و جل (۳۸ سوره ۱۱): «و بوده است عرش او بر آب» فرمود: در معنی آن چه میگویند؟ گفتم: میگویند: عرش بر آب است و پروردگار بالای آن است، فرمود: دروغ گویند، هر که این عقیده را دارد خدا را محمول شمرده و به صفت مخصوص مخلوقها وصفش کرده و بایستش آید که آنچه خدا را حمل کند از او نیرومندتر باشد، گفتم: پس شما برایم بیان کنید، قربانت. فرمود: خدا دین و دانش خود را پیش از آنکه زمین و آسمان یا جن و انسی یا خورشیدی و ماهی باشد بر آب نهاد، چون خواست مردم را بیافریند آنان را برابر خود پراکند و به آنها فرمود: کی است پروردگار شما؟، اول کسی که به زبان آمد رسول خدا و امیر المؤمنین و امامها صلوات الله و سلامه علیهم بودند که گفتند: توئی پروردگار ما و دین و دانش را به آنها سپرد، سپس به فرشتهها فرمود: اینان حاملان دین و دانش منند و امینان من بر خلقم و هم آنها مسئولاند، سپس به فرزندان آدم فرمود: برای خدا اعتراف به پروردگاری کنید و برای این چند نفر اعتراف به ولایت و طاعت، گفتند: بچشم، پروردگار ما. به فرشتهها فرمود: گواه باشید، فرشتهها گفتند: گواهیم که فردا نگویند: به راستی ما از آن غفلت داشتیم و بیخبر بودیم یا آنکه بگویند همانا پدران ما پیش از این مشرک شدند و ما پس از آنها نژادی بودیم که تخلف نتوانستیم، آیا ما را برای آنچه بیهوده خواهان کردند هلاک میکنی؟ ای داود، ولایت ما در میثاق بر آنها مؤکد است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۱۸۰
داود رقی گوید: از امام صادق (ع) راجع بقول خدای عز و جل «و عرش خدا بر آب بود» پرسیدم فرمود: در این باره چه میگویند؟ عرضکردم: میگویند عرش روی آب بود و پروردگار بالای آن، فرمود: دروغ گویند، هر که این گمان کند خدا را محمول قرار داده و او را بصفت مخلوق وصف کرده است و او را لازم آید که چیزی که خدا را حمل میکند تواناتر از او باشد. عرضکردم قربانت گردم شما برایم بیان کنید. فرمود: پیش از آنکه زمینی یا آسمانی یا جن و انسی یا خورشید و ماهی باشد، خدا دینش را و علمش را بآب عطا فرمود، (مقصود از آب مادهایست که قابلیت خلق پیغمبران را دارد- مرآت) چون خدا خواست مخلوق را بیافریند ایشان را در برابر خویش پراکنده ساخت و بآنها گفت: پروردگار شما کیست؟ نخستین کسی که سخن گفت رسول خدا (ص) و امیر المؤمنین (ع) و ائمه صلوات اللَّه علیهم بودند که گفتند: توئی پروردگار ما، خدا بایشان علم و دین عطا کرد سپس بفرشتگان فرمود: اینان حاملان دین و علم من و امینان من در میان خلقم و مسئولانند، آنگاه بفرزندان آدم گفت: بربوبیت خدا و ولایت و اطاعت این اشخاص اعتراف کنید، گفتند، آری ای پروردگار ما اعتراف نمودیم، پس خدا بفرشتگان فرمود: گواه باشید، فرشتگان گفتند: گواهی دهیم و این پیمان برای آن بود که فردا نگویند ما از آن بیخبر بودیم یا آنکه بگویند: پدران ما از پیش مشرک شدند و ما هم فرزندان پس از آنها بودیم، ما را بآنچه اهل باطل کردند هلاک میکنی؟ ای داود ولایت ما در زمان پیمانگیری برایشان مؤکد گشته است.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۱۹
محمد بن حسن، از سهل بن زیاد، از ابن محبوب، از عبدالرحمان بن کثیر، از داود بن کثیر رقّی روایت کرده است که گفت: از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام سؤال کردم از تفسیر قول خدای عزّوجلّ: «وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ» «۱»، یعنی: «و بود عرش خدای- سبحانه و تعالی- بر روی آب». حضرت فرمود که: «سنیان در تفسیر این آیه، چه میگویند؟» عرض کردم که: میگویند: عرش بر روی آب بود و پروردگار عالمیان در بالای آن.
فرمود: «دروغ میگویند. هر که این را گمان کند، که خدا را محمول گردانیده و او را به صفت مخلوقات وصف کرده، و بر او لازم میآید که آن چیز که او را برداشته، از او قویتر باشد».
عرض کردم: فدای تو گردم، تفسیر آیه را از برای من بیان فرما. حضرت فرمود: «به درستی که خدا دین و علم خویش را بر آب بار کرد و آن را حامل این دو گردانید، پیش از آنکه زمین، یا آسمان، یا جنّ، یا انسان، یا آفتاب، یا ماه وجود داشته باشد. بعد از آن، چون اراده نمود که خلائق را بیافریند، ایشان را پراکنده و پریشان نمود در میان دو دست خویش (که از آن به
__________________________________________________
(۱). هود، ۷. پیش رو تعبیر میشود. و مراد این است که آنها را در نزد علم خویش پهن نمود). پس به ایشان فرمود که: پروردگار شما کیست؟ اول کسی که سخن نمود، رسول خدا صلی الله علیه و آله و امیر المؤمنین علیه السلام و ائمه هدی- صلوات اللَّه علیهم- بودند و عرض نمودند که: تویی پروردگار ما. پس خدا ایشان را حامل دین و علم خویش نمود، بعد از آن، به فرشتگان فرمود که: این گروه حاملان دین و علم من و امینان من هستند در باب خلق من، و ایشانند که در روز قیامت از ایشان سؤال خواهد شد در باب ادای امانت و حفظ آن و طاعت خلائق و معصیت ایشان و آنچه میدانند، به خدا عرض خواهند کرد.
بعد از آن به فرزندان آدم فرمود که: اقرار کنید برای خدا به پروردگاری و ربوبیت و برای این چند نفر به فرمانبرداری و ولایت. فرزندان آدم عرض کردند که: آری ای پروردگار ما، ما اقرار کردیم. پس خدا به فرشتگان خویش فرمود که: گواه باشید. فرشتگان عرض کردند که: ما گواه شدیم بر اقرار ایشان، تا در فردای قیامت نگویند: به درستی که ما از این اقرار بیخبران بودیم، یا نگویند که: جز این نیست که پدران ما شرک آوردند، پیش از زمان ما و ما فرزندانی چند بودیم بعد از ایشان. آیا پس تو ما را هلاک میگردانی و معذب میسازی به آنچه آن کجروان گمراه کردند؟ «۱» ای داود، ولایت و صاحب اختیاری ما بر ایشان در وقت پیمان گرفتن خدا استوار شده». __________________________________________________
(۱). اعراف، ۱۷۲ و ۱۷۳.