→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۳۴۲

حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ التَّوْحِيدِ‏ بَابُ الرُّوح‏

کتاب التوحيد · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن محمد بن خالد عن القاسم بن عروه عن عبد الحميد الطايي عن محمد بن مسلم قال :

سَأَلْتُ‏ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي‏ كَيْفَ هَذَا اَلنَّفْخُ‏ فَقَالَ إِنَّ اَلرُّوحَ مُتَحَرِّكٌ كَالرِّيحِ‏ وَ إِنَّمَا سُمِّيَ رُوحاً لِأَنَّهُ اِشْتَقَّ اِسْمَهُ مِنَ اَلرِّيحِ‏ وَ إِنَّمَا أَخْرَجَهُ‏ عَنْ لَفْظَةِ اَلرِّيحِ‏ لِأَنَّ اَلْأَرْوَاحَ‏ مُجَانِسَةٌ لِلرِّيحِ‏ وَ إِنَّمَا أَضَافَهُ إِلَى نَفْسِهِ‏ لِأَنَّهُ اِصْطَفَاهُ عَلَى سَائِرِ اَلْأَرْوَاحِ‏ كَمَا قَالَ لِبَيْتٍ مِنَ اَلْبُيُوتِ بَيْتِي وَ لِرَسُولٍ مِنَ اَلرُّسُلِ خَلِيلِي وَ أَشْبَاهِ ذَلِكَ‏ وَ كُلُّ ذَلِكَ‏ مَخْلُوقٌ مَصْنُوعٌ مُحْدَثٌ مَرْبُوبٌ مُدَبَّرٌ

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۳۸۵ محمد بن مسلم گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم از قول خدای عز و جل (۳۸ سوره ۱۱): «چون او را درست کردم و در او از روح خود دمیدم» آیا این دمیدن چگونه بوده است؟ فرمود: روح چون باد در جنبش است، و برای این به نام روح نامیده شده که از ریح اشتقاق یافته و بدین جهت از کلمه ریح اشتقاق یافته که ارواح همجنس بادند و همانا خدا آن را به خود وابسته است چون که او را بر ارواح دیگر برگزیده است چنان که به یک خانه گفته است: خانه من و به یک فرستاده‏ای در میان رسولان گفته است: خلیل من، و مانند آن، و همه اینها آفریده و ساخته و پدید شده و پروریده‏اند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۱۸۱ محمد بن مسلم گوید از امام صادق (ع) راجع بقول خدای عز و جل «و از روح خود در او دمیدم» پرسیدم که آن دمیدن چگونه بود؟ فرمود: روح مانند باد متحرکست و برای آن روحش نامند که نامش از ریح (باد) مشتق است و چون أرواح همجنس باد باشند روح را از لفظ ریح بیرون آورد و آن را بخود نسبت داد زیرا که آن را بر سایر ارواح برگزید چنان که نسبت بیک خانه از میان همه خانه‏ها فرموده خانه من (و آن کعبه است) و نسبت بیک پیغمبر (ابراهیم) از میان پیغمبران فرموده است خلیل من و نظایر اینها (چنان که گوید: دین من، بنده من، رسول من) و همه اینها مخلوق و ساخته شده و پدید آمده و پروریده و تحت تدبیرند. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۲۳ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از محمد بن خالد، از قاسم بن عُروه، از عبدالحمید طائی، از محمد بن مسلم روایت کرده است که گفت: از امام جعفر صادق علیه السلام سؤال کردم از قول خدای عزّوجلّ: «وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی» «۲» که این دمیدن به چه وضع بود؟ حضرت فرمود که: «روح متحرک است؛ چون باد و آن را روح نامیده‏اند؛ زیرا که نام آن از ریح که به معنی باد است، مشتق شده و از این ماده بیرون آمده (چه وسط ریح نیز واو بوده و به جهت اعلال صرفی به یا مبدل شده) و این روح را موافق لفظ ریح، یا از آن بیرون آورده؛ زیرا که روح‏ها با ریح مجانست دارند و هر دو، از یک جنس‏اند (چه روح آدم در سرعت حرکت در جمیع بدن و جریان آثار آن در اندرون همه اعضا و اضلاع آن، چون جریان باد است در اجزای عالم). و خدا روح آدم را به خویش نسبت داده؛ زیرا که آن را بر سائر روح‏ها برگزیده، چنانچه در باب خانه‏ای از خانه‏ها که خانه کعبه است، فرموده که: خانه من «۳» و در باب رسولی از رسولان خود که ابراهیم علیه السلام است فرموده که: خلیل من «۴» (و خلیل کسی است که او را به دوستی مخصوص ساخته باشی). و امثال اینها از آنچه خدا به خویش نسبت داده از مخلوقات، و همه اینها مخلوق‏اند که خدا ایشان را آفریده و ساخته، و از سر نو پدید آورده، و ایشان را تربیت فرموده و می‏فرماید: و تدبیر ایشان و امور ایشان را چنانچه باید و شاید، به عمل آورده و می‏آورد». __________________________________________________ (۲). حجر، ۲۹. (۳). بقره، ۱۲۵؛ حج، ۲۶. (۴). اشاره به آیه ۱۲۵ سوره نساء است «وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَ هِیمَ خَلِیلًا».

راویان