الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۳۸۹

علي بن محمد رفعه عن شعيب العقرقوفي عن ابي بصير قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۴۳۹ ابو بصیر گوید: من حضور امام صادق (ع) نشسته بودم و یکی از آن حضرت چنین پرسید، گفت: قربانت یا بن رسول الله، از کجا بدبختی دامنگیر گنهکاران شده تا در علم خدا گذشته که به کیفر کردار خود محکوم به شکنجه‏اند؟ امام فرمود: ای‏ سئوال‏کننده، احدی از خلق خدای عز و جل به حق و شایستگی نسبت به حکم او قیام نکند و نتواند آن را به درستی درک کند و بسنجد چون خدا بدان حکم صادر کرد به دوستان خود نیروی معرفت بخشید و از رنج کردار آنها کاست، در عوض حقیقت‏شناسی آنها، و به نافرمان‏منشان نیروی نافرمانی داد به خاطر پیشینه دانش خود در باره آنها و بی‏تاب کردنشان از پذیرش فرمان خود و بناچار با آنچه در علم خدا گذشته هم آهنگ شدند و نتوانستند وضعی به خود گیرند که آنها را از عذاب خدا وارهاند، زیرا دانش حق باور کردنی است و تحقق پذیرد و همان است معنی، خواهد هر چه خواهد و همان راز نهان حضرت او است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۱۲ ابو بصیر گوید: خدمت امام صادق علیه السلام نشسته بودم که شخصی از او پرسید و گفت: قربانت گردم ای پسر پیغمبر از چه جهت شقاوت بگنهکاران رسید تا خدا در علم خود بر عمل ایشان حکم بعذاب کرد امام (ع) فرمود: ای سئوال‏کننده، هیچ یک از خلق خدا نتواند بحق او قیام کند (و چنان که شایسته او است انجام وظیفه نماید) و چون این مطلب را دانست [بآن حکم کرد] باهل محبت خویش نیروی معرفتش عطا فرمود و سنگینی عمل (و اطاعت خویش) را از ایشان برداشت بطوری که سزاوار آن بودند، و باهل معصیت نیروی معصیت بخشید برای آنچه از پیش نسبت بایشان میدانست و ایشان را از توانائی پذیرش از خود باز داشت و حال آنها با آنچه از پیش نسبت بایشان میدانست موافق گشت (چون بدنیا آمدند آن نیرو را در معصیت صرف کردند) و نتوانستند وضعی پیش آورند که ایشان را از عذاب او برهاند زیرا علم خدا را بحقیقت باور کردن سزاوارتر است، اینست معنی «خدا خواست هر چه را خواست» و اینست راز او. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۸۷ و علی بن محمد روایت کرده و آن را مرفوع ساخته، از شعیب عَقرقوفی، از ابوبصیر که گفت: در پیش روی امام جعفر صادق علیه السلام نشسته بودم که کسی آن حضرت را سؤال نمود و عرض کرد که: یا ابن رسول اللَّه، فدای تو گردم، از کجا شقاوت و بدبختی اهل معصیت را دریافته، یا خدا آن را با ایشان ملحق ساخته، تا آن‏که حکم فرموده از برای ایشان در علم خویش، به آن‏که ایشان را بر کارشان عذاب فرماید؟ حضرت علیه السلام فرمود که: «ای سائل، حکم خدای عزّوجلّ چنان است که کسی از خلائق برای آن، به حقی که دارد قیام نمی‏تواند نمود. پس چون به این حکم فرمود (یعنی در تکلیف اول در روز میثاق)، توانایی بر معرفت خویش را به اهل محبت و دوستان خود بخشید، و سنگینی عمل را از ایشان برداشت، به حقیقت آنچه ایشان اهل و سزاوار آن بودند، و بخشید به اهل معصیت توانایی معصیتی که از ایشان سر می‏زند، به جهت سبقت علم آن جناب در باب ایشان و منع فرمود از ایشان توانستن و سهولت قبول را که از او بپذیرند. پس موافقت نمودند با آنچه از برای ایشان در علم خدا پیشی گرفته بود و نتوانستند که حالتی را بیاورند که ایشان را از عذاب خدا برهاند (به این‏که حقیقت و ماهیت خویش را بگردانند و ارواح خود را از جنس ارواح نیک بختان قرار دهند) زیرا که علم آن جناب به حقیقت تصدیق (که تغییر در آن به هم نرسد)، سزاوارتر است و همین بخشش مذکور به هر دو گروه، معنی آن است که «خدا خواست آنچه خواست». و این سرّ خدا است» (که هر کسی آن را نمی‏فهمد).