الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۴۶۹

محمد بن يحيي عن محمد بن الحسين عن صفوان بن يحيي عن العلا بن رزين عن محمد بن مسلم قال سمعت ابا جعفر ع يقول :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۶۷ محمد بن مسلم گوید: شنیدم امام باقر (ع) می‏فرمود: هر که با پرستش برای خدای عز و جل دینداری کند و گر چه خود را در آن به سختی و کوشش وادارد ولی رهبری از طرف خدای برای او نباشد، کوشش او پذیرفته نیست، او گمراه و سرگردان است و خدا کردار او را بد شمارد، او به مانند گوسفندی است که از چوپان و گله خود گمشده و تمام روز را می‏دود و می‏رود و می‏آید و شب هنگام گله‏ای را می‏بیند با چوپانش بدان دل می‏دهد و فریب می‏خورد و شب را در خوابگاه آن بسر می‏برد و چون بامداد چوپان گله خود را می‏راند، آن گوسفند گمشده نه چوپان را می‏شناسد و نه گله را و سرگردان می‏دود به دنبال چوپان و گله خودش، باز گله گوسفندی را با چوپانش می‏بیند و بدان دل می‏دهد و فریب می خورد ولی چوپان بر وی فریاد می‏کند که: به دنبال چوپان و گله خود برو، تو از چوپان و گله‏ات گم شدی و سرگردانی، و او هراسان، سرگردان، گم، می‏دود و چوپانی ندارد که او را به چراگاه خود راهنمائی کند و برگرداند، در این میان که سرگردان است گرگ از گم‏شدنش فرصت را غنیمت می‏شمارد و او را می‏خورد. به خدا ای محمد، هر که صبح کند از این امت و امامی از طرف خدا عز و جل که هم امامت او روشن و عادل باشد نداشته باشد چنین است که صبح کرده گمراه، و گم شده و اگر بر این حالت بمیرد در حال کفر و نفاق مرده است. ای محمد، بدان که پیشوایان جور و پیروانشان از دین خدا بر کنارند، گمراهند و گمراه‏کننده، و هر کرداری کنند چون خاکستری است که باد سخت در روز طوفانی به آن تاخته و از آنچه کردند نیروی سود بردن ندارند، این است آن گمراهی هویدا. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۵۹ محمد بن مسلم گوید شنیدم که امام باقر (ع) میفرمود: هر که دینداری خدای عز و جل کند بوسیله عبادتی که خود را در آن بزحمت افکند ولی امام و پیشوائی که خدا معین کرده نداشته باشد، زحمتش ناپذیرفته و خود او گمراه و سرگردانست و خدا اعمال او را مبغوض و دشمن دارد، حکایت او حکایت گوسفندی است که از چوپان و گله خود گم شده و تمام روز سرگردان میرود و بر میگردد، چون شب فرا رسد گله‏ای با شبان بچشمش آید، بسوی آن گراید و بآن فریفته شود و شب را در خوابگاه آن گله بسربرد، چون چوپان گله را حرکت دهد، گوسفند گمشده گله و چوپان را ناشناس بیند، باز متحیر و سرگردان در جستجوی شبان و گله خود باشد که گوسفندانی را با چوپانش به بیند، بسوی آن رود و بآن فریفته گردد، شبان او را صدا زند که بیا و بچوپان و گله خود پیوند که تو سرگردانی و از چوپان و گله خود گمگشته‏ای، پس ترسان و سرگردان و گمراه حرکت کند و چوپانی که او را بچراگاه رهبری کند و یا بجایش برگرداند نباشد، در همین میان گرگ گمشدن او را غنیمت شمارد و او را بخورد، بخدا ای محمد کسی که از این امت باشد و امامی هویدا و عادل از طرف خدای عز و جل نداشته باشد چنین است، گم گشته و گمراهست و اگر با این حال بمیرد با کفر و نفاق مرده است، بدان ای محمد که پیشوایان جور و پیروان ایشان از دین خدا برکنارند، خود گمراهند و مردم را گمراه کنند، اعمالی را که انجام میدهند چون خاکستریست که تندبادی در روز طوفانی بآن تازد، از کردارشان چیزی دست‏گیرشان نشود. اینست گمراهی دور. (آری بخدا سوگند هر که از تحت سرپرستی شما فرار کند گرفتار دین‏سازان و مذهب تراشان دغل و مخبط می‏شود- پدر و مادرم بفدای شما-). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۵۷۷ محمد ین یحیی، از محمد بن حسین، از صفوان بن یحیی، از علاء بن رزین، از محمد بن مسلم روایت کرده است که گفت: شنیدم از امام محمد باقر علیه السلام که می‏فرمود: «هر که خدای عزّوجلّ را اطاعت و عبادت کند، به عبادتی که نفس خود را در آن به زحمت و مشقت اندازد، و او را امامی از جانب خدا نباشد، سعی و کوشش که کرده، مقبول نمی‏گردد، و حال آن‏که او گمراه و سرگردان و حیران است و خدا اعمال او را دشمن می‏دارد و داستان این کس، چون داستان گوسفندی است که راه غلط کرد، و از شبان و گله خود دور افتاد، پس ناگاه می‏رفت و می‏آمد و آرام نمی‏گرفت، و در همه آن روز در حرکت بود. پس چون پرده شب او را پوشید و جهان تیره و تار گردید، گله گوسفندی را دید که با شبان خود می‏روند، پس به سوی آن گله میل نمود و بی جستجو با آن همراه شد، به گمان آن‏که این گله و شبان اوست، و به واسطه آن فریفته شد و گول خورد. پس با آنها شب به روز آورد در آرامگاه و آغلی که داشتند. پس چون هوا روشن شد و آن شبان گلّه خویش را بیرون کرد و راند که آنها را به چراگاه برد، این گوسفند دید که این شبان و گله را نمی‏شناسد، رم برداشت و ناگاه به این طرف و آن طرف می‏دوید حیران و سرگردان و شبان و گله خود را می‏طلبید. پس گله دیگری را دید که با شبان خود می‏رفتند، به سوی آن میل کرد و به آن نیز فریفته شد، آن شبان بر او بانگ زد و گفت: به شبان و گله خود ملحق شو که تو عبث در زمین می‏گردی و حیران و سرگردانی؛ زیرا که از شبان و گله خود دور افتاده‏ای، باز رم برداشت و ترسان و حیران بود و در زمین می‏گشت و او را شبانی نبود که او را راهنمایی کند به سوی چراگاهی که در آن چراکند، یا او را به سوی گله خود برگرداند. پس در بین این‏که آن گوسفند همچنین سرگشته و حیران بود، ناگاه گرگ تلف و هلاکت آن را غنیمت شمرد و آن را خورد. و همچنین به خدا سوگند ای محمد، هر که از این امت چنان شود که او را امامی نباشد از جانب خدای عزّوجلّ که پاک باشد از گناهان، یا ظاهر باشد (یعنی وجودش هویدا باشد، و هر چند که به حسب شخص پیدا نباشد، یا شخصش ظاهر باشد و اگر چه در بعضی از اوقات از برای پاره‏ای از اشخاص باشد، یا غالب باشد بر تمام خلق در علم و عمل و غیر آن) و عادل باشد، صبح می‏کند با گمراهی و سرگردانی. و اگر بر این حال بمیرد، بر کفر و نفاق مرده. و بدان ای محمد، که ائمه جور و پیشوایان ستم و پیروان ایشان، هر آینه دور شدگانند از دین خدا و خود گمراه شدند و دیگران را گمراه کردند. پس کردارهای ایشان که آنها را به جا می‏آورند، چون خاکستری است که باد آن را سخت بگیرد، و به او برخورد در روزِ صاحب باد تند و آن را به نوعی پراکنده سازد که اثری از آن باقی نماند، در حالی که توانایی ندارد از آنچه‏ کار کرده‏اند بر چیزی (یعنی مطلقا و اصلا بر آن ثوابی نیابد). این‏که مذکور شد، همان گمراهی دور است» (و این، ترجمه آیه‏ای است که حضرت به طور اقتباس در کلام خود تضمین فرموده، و نظم آیه در سوره ابراهیم، چنین است که: «مَثَلُ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ کَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ فِی یَوْمٍ عاصِفٍ لا یَقْدِرُونَ مِمَّا کَسَبُوا عَلی‏ شَیْ‏ءٍ ذلِکَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِیدُ» «۱»). __________________________________________________ (۱). ابراهیم، ۱۸.