الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۴۷۰

الحسين بن محمد عن معلي بن محمد عن محمد بن جمهور عن عبد الله بن عبد الرحمن عن الهيثم بن واقد عن مقرن قال سمعت ابا عبد الله ع يقول :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۶۹ مقرن گوید: شنیدم امام صادق (ع) می‏فرمود: ابن کوّاء حضور امیر المؤمنین (ع) آمد و عرض کرد: یا امیر المؤمنین (۴۶ سوره اعراف): «بر اعراف مردانی باشند که هر کس را از رخساره بشناسند» فرمود: ما هستیم اعراف و یاوران خود را از رخساره آنها بشناسیم، ما هستیم اعراف همان که خدا عز و جل شناخته نشود جز از راه شناختن ما. ما هستیم اعراف، روز قیامت بر صراط خدای عز و جل ما را معرف مقرر سازد، به بهشت نرود مگر کسی که ما را بشناسد و ما او را بشناسیم و به دوزخ نرود مگر کسی که ما او را نشناسیم و او هم ما را نشناسد، به راستی خدا تبارک و تعالی اگر می‏خواست بی‏واسطه خود را به بندگان می‏شناسانید ولی ما را باب و صراط و راه خود مقرر کرده و آن سوئی که از آن باید روی به وی داشت، هر که از ولایت ما رو برتابد یا دیگری را بر ما برتری دهد محققاً آنها از صراط به سر در افتند، کسانی که مردم خود را بدانها وابسته و به آنها پناهنده شوند برابر نیستند، این دو وضعیت برابر نیست که: ۱- مردم به چشمه‏های تیره روند که از یک دیگر باز گرفته شده و در هم ریخته شده‏اند. ۲- کسانی که به ما روی کنند به چشمه‏های زلالی رسند که به امر پروردگارشان روانند و تمامی و انقطاع ندارند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۶۰ امام صادق (ع) میفرمود: ابن کوّاء نزد امیر المؤمنین (ع) آمد و گفت: ای امیر مؤمنان (آیه ۴۶ سوره ۷) «بر اعراف مردانی باشند که همه کس را از رخسارشان شناسند» یعنی چه؟ فرمود: مائیم بر اعراف که یاران خود را برخسارشان میشناسیم و مائیم اعراف که خدای عز و جل جز از طریق معرفت ما شناخته نشود و مائیم اعراف که خدا ما را در روز قیامت بر روی صراط معرفت قرار دهد، پس داخل بهشت نشود مگر کسی که ما او را شناسیم و او ما را شناسد و بدوزخ نرود جز آنکه ما او را ناشناس دانیم و او ما را، خدای تبارک و تعالی اگر میخواست خودش را بیواسطه به بندگانش میشناسانید ولی ما را درو جاده‏ و راه و طریق معرفت خود قرار داد، کسانی که از ولایت ما روگردانیده و دیگران را بر ما ترجیح دهند از صراط مستقیم منحرفند [در قیامت از صراط بسر در آیند] برابر نیست و برابر نیست کسانی که مردم به آنها پناه گیرند (که ما اهل بیت پیغمبر باشیم) با کسانی که خود محتاج پناهندگی بدیگران باشند (که پیشوایان عامه باشند) زیرا آن مردم (پیروان پیشوایان؟؟؟) بسوی چشمه‏های آب تیره اندک که از چشمه‏ای بچشمه دیگر ریزد رفتند و کسانی که سوی ما آمدند بسوی چشمه‏های صافی آمدند که آبش بامر پروردگار جاریست و تمام شدن و خشک شدن ندارد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۵۸۱ حسین بن محمد، از مُعلّی بن محمد، از محمد بن جمهور، از عبداللَّه بن عبدالرحمان، از هیثم بن واقد، از مُقرّن روایت کرده است که گفت: شنیدم از امام جعفر صادق علیه السلام که می‏فرمود: «ابن کّواء به خدمت امیر المؤمنین آمد و عرض کرد که: یا امیر المؤمنین، «وَ عَلَی الْأَعْرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیماهُمْ» «۲»، یعنی: «و بر اعراف و اعالی، مردانی چند باشد که بشناسند هر یک از اهل بهشت و دوزخ را به نشانی که در روی ایشان باشد» (چه، بهشتیان سفید رو باشند و دوزخیان سیاه رو، و چون مقصود ابن کواء سؤال از هر یک از رجال و اعراف بود، که در آیه مذکور است حضرت او را جواب فرمود به بیان کردن مقصود از رجال و اشاره نمودن به معانی اعراف «۳»). پس فرمود که: ما بر اعراف و باروی میان بهشت و دوزخیم، و یاوران خویش را به نشانه‏ای که در روی ایشان است می‏شناسیم. و ماییم اعراف و کارگزاران مردم که خدای عزّوجلّ را نشناسد، مگر به راه معرفت و شناخت ما (بنا بر آن‏که اعراف، جمع عریف بر وزن شریف باشد و آن به معنی کارگزار قوم و نقیب مردم است و به معنی دوم رئیس و دانا و شناسنده نیز می‏باشد، و ایشان حامل معرفت خدا و در آن اصیل‏اند و غیر به وساطت ایشان خدا را می‏شناسند). و ماییم اعراف و معرفتی که آنچه مقصود است به معرفت آن به عمل می‏آید، و خدای عزّوجلّ در روز قیامت بر روی جسر «۴» جهنّم ما را شناسا می‏گرداند. پس داخل بهشت نمی‏شود مگر آن‏که ما را شناسد، و ما او را شناسیم، و داخل جهنم نشود مگر آن کس که ما را نشناسد، و ما او را نشناسیم. به درستی که خدای تبارک و تعالی اگر می‏خواست خویش را به بندگان می‏شناسانید، ولیکن ما را درها و راه‏های خویش قرار داده، و وجهی که آمدن به سوی او از آن است. پس آنان که از ولایت و دوستی ما میل کنند، یا غیر ما را بر ما __________________________________________________ (۲). اعراف، ۴۶. (۳). و اعراف، بارویی است در میان بهشت و دوزخ، و در غیر آن نیز، استعمال می‏شود؛ چنانچه بیاید. (مترجم) (۴). پل. تفضیل و زیادتی دهند، از راه برگشتگانند. و پس برابر نیستند آنان که مردم به ایشان چنگ در زدند و مساوات ندارند؛ زیرا که اکثر مردم رفته‏اند به سوی چشمه‏های تیره و ناصاف، که به جهت کثرت امتلا، پاره‏ای از آنها از پاره‏ای می‏ریزد، و هر که به سوی ما آمده، به سوی چشمه‏های صاف آمده که به فرمان پروردگار خود روان می‏شوند، و آنها را نیستی و بریدگی نمی‏باشد».