→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۵۴۷
حدیث امام رضا (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابُ أَنَّ أَهْلَ الذِّکْرِ الَّذِينَ أَمَرَ اللَّهُ الْخَلْقَ بِسُؤَالِهِمْ هُمُ الْأَئِمَّةُ ع
کتاب الحجة · روایت شده از امام رضا عليه السلام
سند
احمد بن محمد عن احمد بن محمد بن ابي نصر قال :
كَتَبْتُ إِلَى اَلرِّضَا ع كِتَاباً فَكَانَ فِي بَعْضِ مَا كَتَبْتُ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لاََ تَعْلَمُونَ وَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مََا كََانَ اَلْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لاََ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طََائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي اَلدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذََا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ فَقَدْ فُرِضَتْ عَلَيْهِمُ اَلْمَسْأَلَةُ وَ لَمْ يُفْرَضْ عَلَيْكُمُ اَلْجَوَابُ قَالَ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّمََا يَتَّبِعُونَ أَهْوََاءَهُمْ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اِتَّبَعَ هَوََاهُ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۱۵۹
احمد بن محمد بن ابی نصر گوید: من نامهای به امام رضا (ع) نوشتم و در ضمن نوشتم: خدا عز و جل فرموده (۴۳ سوره نحل): «از اهل ذکر بپرسید اگر تاکنون ندانستهاید» و خدای عز و جل فرموده (۱۲۲ سوره توبه): «شیوه مؤمنان نیست که همه و همه بسیج کنند و بکوچند ولی باید از هر تیرهای یک دسته بکوچند تا در دین بینا شوند و چون به تیره خود برگردند آنها را بیم دهند تا شاید بفهمند و در حذر شوند» (به حکم این دو آیه) بر مردم پرسش واجب شده ولی بر شما پاسخ واجب نشده؟ در پاسخ فرمود: خدای تبارک و تعالی فرماید (۵۰ سوره قصص): «اگر" ای پیغمبر" از تو نپذیرفتند بدان که همانا پیرو هوس خویشند و چه کسی گمراهتر است از آنکه پیرو هوس خود باشد»؟
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۰۶
محمد بن ابی نصر گوید: بامام رضا علیه السلام نامهای نوشتم: که قسمتی از آن این بود خدای عز و جل فرماید: «اگر نمیدانید از اهل ذکر بپرسید» و نیز فرموده است (۱۲۲ سوره ۹) «مؤمنین همگی نتوانند سفر کنند، پس چرا از هر گروه ایشان، دستهای سفر نکنند، تا در امر دین دانش آموزند و چون بازگشتند، قوم خویش را بیم دهند: شاید آنها بترسند» بنا بر این بر مردم پرسش واجب گشته و بر شما پاسخ واجب نیست، امام علیه السلام مرقوم فرمود: خدای تبارک و تعالی فرماید: (۵۰ سوره ۲۸) «اگر از تو نپذیرفتند، بدان که فقط از هوسهای خود پیروی میکنند، گمراهتر از کسی که پیروی هوس خود کند کیست؟».
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۶۹۱
احمد بن محمد، از احمد بن محمد بن ابی نصر روایت کرده است که گفت:
عریضهای به خدمت امام رضا علیه السلام نوشتم و در بعضی از آنچه نوشتم، این بود که: خدای عزّوجلّ فرموده است که: «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ»، و باز خدای عزّوجلّ فرموده است که: «وَ ما کانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» «۱»، یعنی: «و روا نیست و نشاید مؤمنان را که بیرون روند همه ایشان» «۲» (تا آخر آنچه در باب فرض علم گذشت). پس سؤال کردن بر ایشان واجب شده، و حال آنکه جواب ایشان بر شما واجب نیست؟ حضرت فرمود که: «خدای تبارک و تعالی فرموده است که: «فَإِنْ لَمْ یَسْتَجِیبُوا لَکَ فَاعْلَمْ أَنَّما یَتَّبِعُونَ أَهْواءَهُمْ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ» «۳»، یعنی: پس اگر اجابت نکنند تو را، پس بدان که جز این نیست که ایشان پیروی میکنند خواهشهای خویش را. چه کسی گمراهتر است از آنکه پیروی کند خواهش خویش را» (و مقصود حضرت از ذکر آیه، این است که از این آیه معلوم میشود که کسانی هستند که اجابت نمیکنند، و پیروی حقّ نمینمایند، و آن را قبول نخواهند کرد، پس جواب عبث
__________________________________________________
(۱). توبه، ۱۲۲.
(۲). اما چرا تعدادی از آنها بیرون نروند، و کوچ نکنند تا در دین تفقه کنند، و قوم خودشان را پس از آن که به سویقومشان بازگشتند، انذار نمایند، تا شاید که قومشان حذر کنند.
(۳). قصص، ۵۰.
است و حکیم، فعل عبث از او سر نمیزند. و از مفهوم آیه و منطوق غیر آن، محقّق میشود که جواب آنان را که اجابت مینمودهاند، میفرمودهاند، مگر آنکه در ضمن آن، مفسده بوده).
راویان