→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۵۴۷

حدیث امام رضا (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة‏ بَابُ أَنَّ أَهْلَ الذِّکْرِ الَّذِينَ أَمَرَ اللَّهُ الْخَلْقَ بِسُؤَالِهِمْ هُمُ الْأَئِمَّةُ ع‏

کتاب الحجة · روایت شده از امام رضا عليه السلام

سند
احمد بن محمد عن احمد بن محمد بن ابي نصر قال :

كَتَبْتُ إِلَى‏ اَلرِّضَا ع‏ كِتَاباً فَكَانَ فِي بَعْضِ مَا كَتَبْتُ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لاََ تَعْلَمُونَ‏ وَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مََا كََانَ اَلْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لاََ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طََائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي اَلدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذََا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ‏ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ‏ فَقَدْ فُرِضَتْ عَلَيْهِمُ اَلْمَسْأَلَةُ وَ لَمْ يُفْرَضْ عَلَيْكُمُ اَلْجَوَابُ قَالَ‏ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ‏ فَاعْلَمْ أَنَّمََا يَتَّبِعُونَ أَهْوََاءَهُمْ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اِتَّبَعَ هَوََاهُ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۱۵۹ احمد بن محمد بن ابی نصر گوید: من نامه‏ای به امام رضا (ع) نوشتم و در ضمن نوشتم: خدا عز و جل فرموده (۴۳ سوره نحل): «از اهل ذکر بپرسید اگر تاکنون ندانسته‏اید» و خدای عز و جل فرموده (۱۲۲ سوره توبه): «شیوه مؤمنان نیست که همه و همه بسیج کنند و بکوچند ولی باید از هر تیره‏ای یک دسته بکوچند تا در دین بینا شوند و چون به تیره خود برگردند آنها را بیم دهند تا شاید بفهمند و در حذر شوند» (به حکم این دو آیه) بر مردم پرسش واجب شده ولی بر شما پاسخ واجب نشده؟ در پاسخ فرمود: خدای تبارک و تعالی فرماید (۵۰ سوره قصص): «اگر" ای پیغمبر" از تو نپذیرفتند بدان که همانا پیرو هوس خویشند و چه کسی گمراه‏تر است از آنکه پیرو هوس خود باشد»؟ مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۰۶ محمد بن ابی نصر گوید: بامام رضا علیه السلام نامه‏ای نوشتم: که قسمتی از آن این بود خدای عز و جل فرماید: «اگر نمیدانید از اهل ذکر بپرسید» و نیز فرموده است (۱۲۲ سوره ۹) «مؤمنین همگی نتوانند سفر کنند، پس چرا از هر گروه ایشان، دسته‏ای سفر نکنند، تا در امر دین دانش آموزند و چون بازگشتند، قوم‏ خویش را بیم دهند: شاید آنها بترسند» بنا بر این بر مردم پرسش واجب گشته و بر شما پاسخ واجب نیست، امام علیه السلام مرقوم فرمود: خدای تبارک و تعالی فرماید: (۵۰ سوره ۲۸) «اگر از تو نپذیرفتند، بدان که فقط از هوسهای خود پیروی میکنند، گمراه‏تر از کسی که پیروی هوس خود کند کیست؟». محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۶۹۱ احمد بن محمد، از احمد بن محمد بن ابی نصر روایت کرده است که گفت: عریضه‏ای به خدمت امام رضا علیه السلام نوشتم و در بعضی از آنچه نوشتم، این بود که: خدای عزّوجلّ فرموده است که: «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ»، و باز خدای عزّوجلّ فرموده است که: «وَ ما کانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» «۱»، یعنی: «و روا نیست و نشاید مؤمنان را که بیرون روند همه ایشان» «۲» (تا آخر آنچه در باب فرض علم گذشت). پس سؤال کردن بر ایشان واجب شده، و حال آن‏که جواب ایشان بر شما واجب نیست؟ حضرت فرمود که: «خدای تبارک و تعالی فرموده است که: «فَإِنْ لَمْ یَسْتَجِیبُوا لَکَ فَاعْلَمْ أَنَّما یَتَّبِعُونَ أَهْواءَهُمْ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ» «۳»، یعنی: پس اگر اجابت نکنند تو را، پس بدان که جز این نیست که ایشان پیروی می‏کنند خواهش‏های خویش را. چه کسی گمراه‏تر است از آن‏که پیروی کند خواهش خویش را» (و مقصود حضرت از ذکر آیه، این است که از این آیه معلوم می‏شود که کسانی هستند که اجابت نمی‏کنند، و پیروی حقّ نمی‏نمایند، و آن را قبول نخواهند کرد، پس جواب عبث‏ __________________________________________________ (۱). توبه، ۱۲۲. (۲). اما چرا تعدادی از آنها بیرون نروند، و کوچ نکنند تا در دین تفقه کنند، و قوم خودشان را پس از آن که به سوی‏قومشان بازگشتند، انذار نمایند، تا شاید که قومشان حذر کنند. (۳). قصص، ۵۰. است و حکیم، فعل عبث از او سر نمی‏زند. و از مفهوم آیه و منطوق غیر آن، محقّق می‏شود که جواب آنان را که اجابت می‏نموده‏اند، می‏فرموده‏اند، مگر آن‏که در ضمن آن، مفسده بوده).

راویان