→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۵۹۴
حدیث امام رضا (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ وَرِثُوا عِلْمَ النَّبِيِّ وَ جَمِيعِ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْأَوْصِيَاءِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِم
کتاب الحجة · روایت شده از امام رضا عليه السلام
سند
علي بن ابراهيم عن ابيه عن عبد العزيز بن المهتدي عن عبد الله بن جندب :
أَنَّهُ كَتَبَ إِلَيْهِ اَلرِّضَا ع أَمَّا بَعْدُ فَإِنَ مُحَمَّداً ص كَانَ أَمِينَ اَللَّهِ فِي خَلْقِهِ فَلَمَّا قُبِضَ ص كُنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اَللَّهِ فِي أَرْضِهِ عِنْدَنَا عِلْمُ اَلْبَلاَيَا وَ اَلْمَنَايَا وَ أَنْسَابُ اَلْعَرَبِ وَ مَوْلِدُ اَلْإِسْلاَمِ وَ إِنَّا لَنَعْرِفُ اَلرَّجُلَ إِذَا رَأَيْنَاهُ بِحَقِيقَةِ اَلْإِيمَانِ وَ حَقِيقَةِ اَلنِّفَاقِ وَ إِنَ شِيعَتَنَا لَمَكْتُوبُونَ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ أَخَذَ اَللَّهُ عَلَيْنَا وَ عَلَيْهِمُ اَلْمِيثَاقَ يَرِدُونَ مَوْرِدَنَا وَ يَدْخُلُونَ مَدْخَلَنَا لَيْسَ عَلَى مِلَّةِ اَلْإِسْلاَمِ غَيْرُنَا وَ غَيْرُهُمْ نَحْنُ اَلنُّجَبَاءُ اَلنُّجَاةُ وَ نَحْنُ أَفْرَاطُ اَلْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أَبْنَاءُ اَلْأَوْصِيَاءِ وَ نَحْنُ اَلْمَخْصُوصُونَ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ أَوْلَى اَلنَّاسِ بِكِتَابِ اَللَّهِ وَ نَحْنُ أَوْلَى اَلنَّاسِ بِرَسُولِ اَللَّهِ ص وَ نَحْنُ اَلَّذِينَ شَرَعَ اَللَّهُ لَنَا دِينَهُ فَقَالَ فِي كِتَابِهِ شَرَعَ لَكُمْ يَا آلَ مُحَمَّدٍ مِنَ اَلدِّينِ مََا وَصََّى بِهِ نُوحاً قَدْ وَصَّانَا بِمَا وَصَّى بِهِ نُوحاً وَ اَلَّذِي أَوْحَيْنََا إِلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ وَ مََا وَصَّيْنََا بِهِ إِبْرََاهِيمَ وَ مُوسىََ وَ عِيسىََ فَقَدْ عَلَّمَنَا وَ بَلَّغَنَا عِلْمَ مَا عَلِمْنَا وَ اِسْتَوْدَعَنَا عِلْمَهُمْ نَحْنُ وَرَثَةُ أُولِي اَلْعَزْمِ مِنَ اَلرُّسُلِ أَنْ أَقِيمُوا اَلدِّينَ يَا آلَ مُحَمَّدٍ وَ لاََ تَتَفَرَّقُوا فِيهِ وَ كُونُوا عَلَى جَمَاعَةٍ كَبُرَ عَلَى اَلْمُشْرِكِينَ مَنْ أَشْرَكَ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍ مََا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ مِنْ وَلاَيَةِ عَلِيٍ إِنَّ اَللَّهَ يَا مُحَمَّدُ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ مَنْ يُجِيبُكَ إِلَى وَلاَيَةِ عَلِيٍّ ع
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۱۹۳
عبد اللَّه بن جندب گوید: امام رضا (ع) به او نوشت: اما بعد به راستی محمد (ص) امین خدا بود در خلقش و چون وفات کرد ما خانواده وارثانش بودیم و ما امناء خدائیم در زمین خدا، نزد ما است علم بلاها و مرگ و میرها و انساب عرب و علم پیدایش اسلام (و زایش بر اسلام خ ل) و به راستی ما هر مردی را ببینیم میشناسیم که از روی حقیقت مؤمن است یا منافق است، شیعیان ما به نام خودشان و پدرشان ثبت دفترند، خدا از ما و آنها تعهد گرفته، شیعیان ما از سرچشمه ما آب نوشند و به راه ما میروند جز ما و آنها کسی در کیش اسلام نیست، ما نجیب و ناجی هستیم و ما بازماندگان پیغمبرانیم و ما زادگاه اوصیائیم و ما صاحبان امتیاز در کتاب خدای عز و جل هستیم، ما از همه مردم به کتاب خدا شایسته تریم و ما از همه مردم به رسول خدا نزدیک تریم، ما هستیم که خدا دین خود را به حساب ما تشریع کرده و در قرآن فرموده (۱۳ سوره شوری): «مقرر کرد برای شما ای آل محمد از دین، آنچه وصیت کرد بدان نوح (را به ما سفارش داده همان را که به نوح (ع) سفارش داده) و آنچه را به تو وحی کردیم (ای محمد) و آنچه را به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش دادیم (خدا به ما آموخته و رسانیده آنچه را باید بدانیم و به ما سپرده علم آنان را، ما وارثان رسولان اولو العزمیم) برای آنکه دین را برپا دارید (ای آل محمد) و در آن تفرقه نشوید و جدائی نیاندازید (و متحد باشید) بر مشرکان بسیار سخت ناگوار است (هر که در ولایت علی مشرک است) آنچه را بدان دعوتشان کنید (از ولایت بلا فصل علی (ع) به راستی خدا (ای محمد) هدایت کند هر که به جانب او برگردد» (یعنی ولایت علی (ع) را از تو نپذیرد).
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۲۴
از عبد اللَّه جندب روایت شده که حضرت رضا علیه السلام باو نوشت: اما بعد همانا محمد صلّی اللَّه علیه و آله امین خدا بود در میان خلقش و چون آن حضرت صلّی اللَّه علیه و آله در گذشت، ما خانواده وارث او شدیم، پس ما هستیم امین خدا در زمین، علم بلاها و مردنها و نژاد عرب و تولد اسلام نزد ماست (یعنی نژاد صحیح و فاسد عرب را میشناسیم و از محل تولد اسلام که دل انسانست آگاهیم) و چون هر مردی را به بینیم میشناسیم که او حقیقة مؤمن است یا منافق و نام شیعیان ما و نام پدرانشان، نزد ما ثبت است.
خدا از ما و آنها پیمان گرفته (که ما رهبر آنها باشیم و آنها پیرو ما) بر سر هر آبی که ما وارد شویم آنها هم وارد شوند و در هر جا در آئیم، در آیند (اشاره بحوض کوثر و بهشت و مقام علیین دارد و یا متابعت در مقام عمل را میرساند) جز ما و ایشان کسی در کیش اسلام نیست، مائیم نجیب و رستگار و مائیم بازماندگان پیغمبران و مائیم فرزندان اوصیاء و ما در کتاب خدای عز و جل خصوصیت داریم و ما بقرآن سزاوارتریم تا مردم دیگر و ما بپیغمبر نزدیکتریم تا مردم دیگر، و خدا دینش را برای ما مقرر داشته و در قرآنش فرموده (۱۳ سوره ۴۲) «مقرر فرمود برای شما (ای آل محمد) از دین آنچه را که بنوح سفارش نمود (بما سفارش کرد آنچه را بنوح سفارش کرد) و آنچه را بتو وحی کردیم (ای محمد) و آنچه را بابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم (بما آموخت و رسانید آنچه را باید بدانیم و علوم این پیغمبران را بما سپرد، ما وارث پیغمبران اولو العزم هستیم) و آن سفارش این بود که دین را بپا دارید (ای آل محمد) در آن تفرقه نیندازید (و با هم متحد باشید) گران و ناگوار است بر مشرکین (آنها که بولایت علی مشرک شدند) آنچه را بدان دعوتشان کنید (که ولایت علی است) همانا خدا (ای محمد) هدایت کند کسیرا که باو رجوع کند» یعنی کسی که ولایت علی علیه السلام را از تو بپذیرد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۷۱۹
علی بن ابراهیم، از پدرش، از عبدالعزیز بن مهتدی، از عبداللَّه بن جُندب روایت کرده است که حضرت امام رضا علیه السلام به سوی او نوشت که: «امّا بعد، به درستی که محمد صلی الله علیه و آله، امین خدا بود در خلق او. پس چون قبض روح آن حضرت علیه السلام شد، ما- گروه اهل بیت- میراث برندگان او بودیم. پس ماییم امینان خدا در زمین او، و در نزد ما است علم بلاها و مرگها و نسبهای عرب (که صحیح و فاسد آن را میدانیم)، و موضع تولّد اسلام و محلّ ظهور آن را آگاهیم (چه ایشان میدانند که اسلام از که ظاهر میشود، و همچنین کفر).
و به درستی که ما، هر مردی را میشناسیم، چون آن را ببینیم به حقیقت ایمان و حقیقت نفاق (که بدانیم که او مؤمن است، یا منافق)، زیرا که نامهای شیعیان ما نوشته شده است (یعنی در نامه مخصوصی) و نامهای پدران ایشان. و خدا بر ما و بر ایشان پیمان گرفته که ما تبلیغ احکام او نماییم، و ایشان از ما قبول کنند و ایشان وارد میشوند در جایی که ما وارد میشویم، و داخل میشوند در آنچه ما داخل میشویم، و غیر از ما و ایشان، کسی بر ملّت و کیش اسلام نیست.
و ماییم برگزیدگان و بزرگواران و پُرمایگان و رستگاران، و ماییم پیشروان پیغمبران به سوی کرامت خدای تعالی، و ماییم پسران اوصیای پیغمبران، و ماییم مخصوص (به مدح، یا امامت) در کتاب خدای عزّوجلّ. و ماییم سزاوارترین مردمان به کتاب خدا، و ما
سزاوارترین مردمانیم به رسول خدا صلی الله علیه و آله. و ماییم آنان که خدا دین خویش را از برای ما بیان فرموده، و واضح و روشن نموده، پس در کتاب خویش فرموده که: «شَرَعَ لَکُمْ»؛ یعنی: «بیان و روشن کرد خدای تعالی از برای شما» (و حضرت، مخاطبین را بیان فرمود و فرمود:) ای فرزندان محمد، «مِنَ الدِّینِ ما وَصَّی بِهِ نُوحاً»؛ از دینی که به آن متمسّک شدید، آنچه امر فرمود به آن نوح را».
و حضرت فرمود: «به تحقیق که ما را امر فرمود، به آنچه نوح را به آن امر فرمود. «وَ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ»؛ و آنچه را که وحی کردیم به سوی تو». و حضرت فرمود: «یا محمد، «وَ ما وَصَّیْنا بِهِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی وَ عِیسی»؛ و آنچه را که امر فرمودیم به آن، ابراهیم و موسی و عیسی را».
و حضرت فرمود: «پس به تحقیق که مردم را تعلیم دادیم و به ایشان رسانیدیم علم آنچه به ما تعلیم داد، و علم ایشان را به ودیعت به ما سپرد. و ماییم وارثان پیغمبران اولوالعزم (یعنی آنان که در آیه مذکورند). «أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ»، یعنی: (و مضمون آن وصیّت و امر، این است که:) به پای دارید دین اسلام را». و حضرت فرمود: «ای اولاد محمد، «وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِیهِ»؛ و پراکنده مشوید در آن». حضرت فرمود: «بر یک امر جمع و متّفق باشید. «کَبُرَ عَلَی الْمُشْرِکِینَ»؛ بزرگ و دشوار و گران است بر مشرکین». و حضرت فرمود که: «آنان که شرک آوردهاند به ولایت علی علیه السلام «ما تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ»؛ آنچه میخوانید ایشان را به سوی آن». فرمود: «از ولایت علی علیه السلام. یا محمد، به درستی که خدا راه مینماید به سوی خویش هر که را که باز کرد، و رو به سوی حقّ آورد که تو را اجابت کند به سوی ولایت علی علیه السلام» (و حضرت بعضی از آیه را ذکر نفرموده و آن این است که: «اللَّهُ یَجْتَبِی إِلَیْهِ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی إِلَیْهِ مَنْ یُنِیبُ» «۱». به این سبب، تغییر سیاق داده مضمون آن را ذکر فرموده تا بدانند که آن حضرت به جهت غرضی انداخته، آنچه را که از آیه انداخته؛ زیرا که غرض به شرح آن تعلّق نگرفته. و ترجمه آن این است که: «خدا بر میگزیند برای خود به جهت رسالت از رسولان خویش، هر که را که خواسته باشد»، بنا بر احد التّفسیرین).
راویان