الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۶۲۵

محمد بن الحسين و علي بن محمد عن سهل بن زياد عن محمد بن الوليد شباب الصيرفي عن ابان بن عثمان عن ابي عبد الله ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۲۲۷ ابان بن عثمان از امام صادق (ع) فرمود: چون مرگ رسول خدا (ص) در رسید، عباس بن عبد المطلب و امیر المؤمنین (ع) را طلبید، رو به عباس کرد و فرمود: ای عم محمد، حاضری ارث محمد را ببری و وامش را بپردازی و به وعده‏هایش عمل کنی؟ جواب رد به آن حضرت داد، گفت: یا رسول الله پدر و مادرم به قربانت، من پیر مردی عیالوارم و کم دارائی، کیست که تواند با شما همسری و برابری کند و شما با باد همکاری داری (یعنی دست به بادی و هر چه داری به مردم می‏دهی). پیغمبر اندکی سر بزیر انداخت و باز فرمود: ای عباس حاضری که ارث محمد را ببری و به وعده‏های او عمل کنی و وام او را بپردازی؟ باز در جواب عرض کرد: پدر و مادرم به قربانت، پیر مردی است عیالوار و کم دارائی و شما با باد مسابقه می‏دهی، فرمود: اکنون من آن را به کسی دهم که به حق آن را دریافت کند، سپس فرمود: ای علی، ای برادر محمد، به وعده‏های محمد عمل کنی و وامش را بپردازی و ارثش را دریافت کنی؟ عرض‏ کرد: آری، پدر و مادرم قربانت، همه اینها بر عهده من باشد و ارث هم از آن من باشد، (علی علیه السلام گوید:) به آن حضرت نگاه کردم کَه خاتم خود را از انگشت بر آورد و فرمود: تا زنده‏ام این خاتم را به دست کن. گوید: چون خاتم را در انگشت خود نمودم و در آن نظر کردم، آرزو کردم که از همه ارث آن حضرت همین انگشتر را داشته باشم، سپس فریاد کرد: ای بلال خُود و زره و پرچم و پیراهن و ذی الفقار و سحاب (یک عمامه مخصوصی بوده) و بُرد (جامه مخصوصی) و ابرقه (کمربند دو رنگ) و عصا را بیاور، بخدا من آن کمر بند را جز در این ساعت ندیده بودم، یک رشته آورد که چشمها را خیره می‏کرد، بر خلاف انتظار از کمربندهای بهشتی بود، فرمود: یا علی، جبرئیل آن را برایم آورده و گفته است: ای محمد، آن را در حلقه زره گذار و کمر را با آن محکم ببند و به جای کمربند باشد. سپس دو جفت نعلین عربی را خواست: یکی پینه داشت و دیگری نداشت، و دو پیراهن خواست: یکی پیراهنی که در آن به معراج رفته بود و دیگر پیراهنی که روز أُحُد در آن به میدان رفته بود، و سه کلاه: یکی کلاه مسافرت و دوم کلاه مخصوص روز عید فطر و قربان و ایام جمعه و سوم کلاهی که می‏پوشید و در جلسه اصحاب خود حاضر می‏شد، سپس فرمود: ای بلال، برو دو استر مرا بیاور: یکی شهباء و دیگری دلدل، و دو ناقه مخصوص مرا بیاور: یکی عضباء و دیگری قصوی‏، و دو اسب خاص مرا بیاور: یکی به نام جناح که همیشه در مسجد برای حوائج پیغمبر (ص) بسته بود و هر کس را دنبال کاری می‏فرستاد بر آن سوار می‏کرد و وی را در انجام کار رسول خدا می‏تاخت، و دیگری به نام حیزوم و همان اسبی بود که می‏فرمود:" أَقدِمْ حیزوم- پیش آ حیزوم"، و یک‏ رأس الاغ به نام عفیر، و فرمود: همه اینها را تا زنده‏ام دریافت کن. امیر المؤمنین (ع) یاد آور شد که: اول چهار پا که هلاک شد همان عفیر بود، همان ساعتی که رسول خدا (ص) وفات کرد افسار خود را برید و بیهشانه دوید تا در قباء خود را به چاه بنی خطمه افکند و آن را گور خود ساخت، روایت شده که امیر المؤمنین (ع) فرمود: این الاغ با رسول خدا (ص) سخن گفت و اظهار داشت که: پدر و مادرم قربانت، به راستی پدرم از پدرش و او از جدش و او از پدرش باز گفت که با نوح در کشتی بود و حضرت نوح برخاست و دستی به کفل او کشید و فرمود: این الاغی است که از صلب این الاغ خری بر آید که سید انبیاء و خاتم آنان بر پشت آن سوار شود، حمد خدا را که مرا آن الاغ مقرر ساخت. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۴۱ امام صادق علیه السلام فرمود: چون وفات رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله در رسید، عباس بن عبد المطلب و امیر المؤمنین علیه السلام را طلب کرد و بعباس فرمود: عموی محمد! قبول می‏کنی که ارث محمد را ببری و قرضش را بپردازی و بوعده‏هایش وفا کنی؟ او نپذیرفت و گفت: ای رسول خدا پدر و مادرم قربانت، من پیر مردم، عیالم بسیار و مالم اندک است و تو در سخاوت با باد مسابقه گذاشته‏ای چه کسی طاقت وصایت ترا دارد؟ حضرت اندکی سر پائین انداخت و سپس فرمود: عباس می‏پذیری که ارث محمد را ببری و قرضش را ادا کنی و وعده‏هایش را عملی کنی؟ عرضکرد: پدر و مادرم بقربانت پیر مردی عیالمند و نادارم و تو با باد مسابقه داری. فرمود: همانا این وصیت بکسی می‏سپارم که شایسته دریافت آنست، سپس فرمود: ای علی! ای برادر محمد! قبول داری که وعده‏های محمد را عمل کنی و قرضش را بپردازی و میراثش را بگیری؟ (در کیفیت سؤال حضرت از این دو نفر نکته‏ای لطیف است که در خطاب بعباس اولا گرفتن میراث را می‏فرماید و نسبت بعلی علیه السلام قرض و وعده را مقدم میدارد تا تلویحا اشاره بطرز فکر آن دو نفر نموده باشد) علی عرضکرد: آری پدر و مادرم بقربانت، سود و زیانش با من، علی علیه السلام فرمود: من بپیغمبر نظر می‏کردم، دیدم انگشتر خویش از انگشت بیرون کرد و فرمود: تا من زنده‏ام این انگشتر بدست کن، چون در انگشتم نهادم، بآن نظر کردم و آرزو بردم که از تمام ترکه آن حضرت همین انگشتر را داشته باشم. سپس فریاد زد، ای بلال! آن کلاه خود و زره و پرچم و پیراهن و ذو الفقار و عمامه سحاب و جامه برد و کمربند و عصا را بیاور، علی علیه السلام فرماید: من تا آن ساعت آن کمربند را ندیده بودم، قطعه و رشته‏ای آورد که چشمها را خیره می‏کرد و معلوم شد که از کمربندهای بهشتی است، پیغمبر فرمود: ای علی، جبرئیل این را برایم آورد و گفت: ای محمد این را در حلقه‏های زره بگذار و در جای کمربند بکمر ببند، سپس دو جفت نعلین عربی طلبید که یکی وصله داشت و دیگری بی‏وصله بود و دو پیراهن خواست یکی پیراهنی که با آن بمعراج رفته بود و دیگر پیراهنی که با آن بجنگ احد رفته بود و سه کلاه را طلب کرد: کلاه مسافرت و کلاه روز عید فطر و قربان و روزهای جمعه و کلاهی که بسر میگذاشت و با اصحابش مجلس می‏کرد، سپس فرمود: ای بلال دو استر: شهباء و دلدل و دو شتر: عضباء، و قصوی و دو اسب، جناح و حیزوم را بیاور- جناح اسبی بود که بدر مسجد بسته بود و پیغمبر برای کارهای شخصی خود مردی را میفرستاد که آن را سوار شود و بتازد و حیزوم اسبی بود که پیغمبر باو می‏فرمود: «پیش برو ای خیزوم «۱»» و الاغی را که عفیر نام داشت آورد. پیغمبر فرمود: تا من زنده‏ام، اینها را دریافت کن، امیر المؤمنین علیه السلام گوید: نخستین چارپائی که مرد، همان عفیر بود، ساعتی که پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله درگذشت، افسارش را پاره کرد و میتاخت تا در محله قبا بر سر چاه بنی خطمه رسید، خود را در آن افکند و همان چاه گورش گشت و روایت شده که امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: این الاغ با پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله بسخن درآمد و گفت: پدر و مادرم قربانت! پدرم از پدرش و او از جدش و او از پدرش نقل کرد که او با جناب نوح در کشتی بوده و نوح برخاسته و دست بکفل او کشیده و گفته: از پشت این الاغ، الاغی آید که سید پیغمبران و آخرین ایشان بر آن سوار شود، خدا را شکر که مرا همان الاغ قرار داد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۷۵۱ محمد بن حسن و علی بن محمد، از سهل بن زیاد، از محمد بن ولید- که شباب صیرفی است- از ابان بن عثمان، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده‏اند که آن حضرت فرمود: «چون رسول خدا صلی الله علیه و آله را هنگام وفات رسید، عبّاس بن عبدالمطّلب و امیر المؤمنین علیه السلام را طلبید. پس به عباس فرمود که: ای عموی محمد، میراث محمد را می‏گیری، و قرض او را ادا می‏نمایی، و وعده‏های او به زودی وفا می‏کنی. عبّاس بر آن حضرت رد نمود و وصیّتش را قبول نکرد، و عرض کرد: یا رسول اللَّه، پدر و مادرم فدای تو باد، من پیرم و عیال بسیاری دارم، و مالی ندارم یا مال کمی دارم، و که را طاقت آن است که حقوق تو را ادا کند و حال آن‏که تو با باد (که به کثرت سخاوت مشهور است)، معارضه داری؟» (و آنچه او می‏کند نیز تو می‏کنی. و مراد آن است که تو باد دستی و سخاوت بسیار داری، و چیز من وفا به وعده‏ها و بخشش‏ها و قرض تو نمی‏کند). حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «پیغمبر صلی الله علیه و آله اندک زمانی سر خویش را به زیر افکند، بعد از آن فرمود که: ای عبّاس، آیا میراث محمد را می‏گیری و وعده‏های او را به زودی به عمل می‏آوری و قرض او را ادا می‏کنی؟ عباس عرض کرد که: پدرم و مادرم فدای تو باد، پیرم و عیال بسیاری دارم و مالی ندارم و تو سخی و باد دستی. پیغمبر فرمود که: بدان و آگاه باش که من اینها (یا وصیّت) را به کسی دهم که آن را بگیرد و قبول کند؛ چنانچه حقّ قبول و سزاوار آن باشد. بعد از آن فرمود که: یا علی، ای برادر محمد، آیا به وعده‏های محمد به زودی وفا می‏نمایی و قرض او را ادا می‏کنی و میراث او را می‏گیری؟ عرض کرد: آری، پدر و مادرم فدای تو باد. حقوق تو بر من و میراث تو برای من. امیر المؤمنین علیه السلام می‏فرماید که: پس به سوی آن حضرت نظر کردم تا آنکه انگشتر خویش از انگشت مبارکش بیرون کرد و فرمود: همین انگشتر را در زمان من بپوش. امیر المؤمنین علیه السلام فرمود که: نظر کردم به سوی آن انگشتر در هنگامی که آن را در انگشت خویش کردم، پس از همه متروکات آن حضرت آن انگشتر را آرزو داشتم، ودر دل خویش می‏گفتم که: اگر متروکات آن حضرت، غیر از این انگشتر نبود، مرا کفایت می‏نمود و همان شرف و عزّت و فخر مرا بس بود. (حاصل آن‏که با عطای انگشتر، بسیار شاد و خوشحال گردیدم؛ چنانچه آن‏که آرزوی چیزی دارد بعد از حصول آن از برایش شاد و خوشحال می‏گردد). بعد از آن، پیغمبر آواز داد که: ای بلال، خود و زره و علم و پیراهن و ذوالفقار و عمّامه سحاب نام، و ردا و کمربند سیاه و سفید و چوب دست مرا بیاور. امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: به خدا سوگند که من، آن کمربند را پیش از آن ساعت ندیده بودم. پس بلال پارچه‏ای را آورد که نزدیک بود که چشم‏ها را برباید، چون نیک نظر کردم دیدم که آن کمربند، از پارچه‏های بهشت بود. پیغمبر فرمود که: یا علی، جبرئیل این را به نزد من آورد و گفت: یا محمد، این را در حلقه زره خود قرار ده و به جای کمربند بر کمر بند. بعد از آن، هر دو جفت کفش عربی را طلبید که یکی از آنها پینه خورده بود و دیگری پینه نخورده، و دو پیراهن یکی پیراهنی که در بر داشت و او را به آسمان بردند در شب معراج و دیگر پیراهنی که در روز جنگ احد پوشیده بود، و سه کلاه، یکی کلاهی که در سفر می‏پوشید، و یکی کلاهی که در دو عید (که عید فطر است و عید اضحی) و در روز جمعه‏ها می‏پوشید، و یکی کلاهی که آن را می‏پوشید و با اصحاب خود می‏نشست. بعد از آن فرمود که: ای بلال، به نزد من آور دو استر مرا یکی شهبا و دیگری دلدل، و دو شتر مرا یکی عضبا و دیگری قصوا، و دو اسب مرا یکی جناح و آن اسبی بود که همیشه بر در مسجد ایستاده بود برای حوائج رسول خدا صلی الله علیه و آله، که چون کسی را در پی کار خویش می‏فرستاد بر آن سوار می‏شد، و آن را می‏دوانید در باب فیصل دادن شغل رسول خدا صلی الله علیه و آله، و دیگری حَیزوم و آن اسبی بود که پیغمبر می‏فرمود دلیر شو و پیش رو ای حیزوم، و دراز گوش مرا عُفیر. بعد از آن، به امیر المؤمنین فرمود که: بگیر اینها را در زمان حیات من و امیر المؤمنین علیه السلام‏ ذکر فرمود که: اوّل حیوانی که از حیوانات آن حضرت وفات کرد، عُفیر بود در همان ساعت که قبض روح رسول خدا شد، عُفیر افسار خویش را پاره کرد و بیرون آمد و می‏دوید تا بر سر چاه بنی خَطمَه که در قباست، رسید پس خود را در آن چاه انداخت و همان چاه قبر او گردید». و روایت شده است که امیر المؤمنین علیه السلام فرمود که: «این درازگوش، با رسول خدا صلی الله علیه و آله سخن گفت و عرض کرد که: پدرم و مادرم فدای تو باد، به درستی که پدرم حدیث کرد مرا از پدرش، از جدّش، از پدرش که با حضرت نوح در کشتی بود، پس نوح برخواست و به نزد او آمد و دست بر کَفَلش مالید و فرمود که: از صلب این درازگوش، دراز گوشی بیرون آید که سیّد رسولان و پیغمبران و خاتم ایشان بر آن سوار شود. پس سپاس و ستایش خدای را که مرا آن درازگوش گردانید».