الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۶۳۱

حدیث در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة‏ بَابٌ فِيهِ ذِکْرُ الصَّحِيفَةِ وَ الْجَفْرِ وَ الْجَامِعَةِ وَ مُصْحَفِ فَاطِمَةَ ع‏

کتاب الحجة · روایت شده از امام على عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد عن عمر بن عبد العزيز عن حماد بن عثمان قال سمعت ابا عبد الله ع يقول :

تَظْهَرُ اَلزَّنَادِقَةُ فِي‏ سَنَةِ ثَمَانٍ وَ عِشْرِينَ وَ مِائَةٍ وَ ذَلِكَ أَنِّي نَظَرْتُ فِي‏ مُصْحَفِ‏ فَاطِمَةَ ع‏ قَالَ قُلْتُ وَ مَا مُصْحَفُ‏ فَاطِمَةَ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى لَمَّا قَبَضَ‏ نَبِيَّهُ ص‏ دَخَلَ عَلَى‏ فَاطِمَةَ ع‏ مِنْ وَفَاتِهِ مِنَ اَلْحُزْنِ مَا لاَ يَعْلَمُهُ إِلاَّ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَرْسَلَ اَللَّهُ إِلَيْهَا مَلَكاً يُسَلِّي غَمَّهَا وَ يُحَدِّثُهَا فَشَكَتْ ذَلِكَ إِلَى‏ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ فَقَالَ إِذَا أَحْسَسْتِ بِذَلِكِ وَ سَمِعْتِ اَلصَّوْتَ قُولِي لِي فَأَعْلَمَتْهُ بِذَلِكَ فَجَعَلَ‏ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ يَكْتُبُ كُلَّ مَا سَمِعَ حَتَّى أَثْبَتَ مِنْ ذَلِكَ مُصْحَفاً قَالَ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ فِيهِ شَيْ‏ءٌ مِنَ اَلْحَلاَلَ وَ اَلْحَرَامِ وَ لَكِنْ فِيهِ عِلْمُ مَا يَكُونُ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۲۳۷ حماد بن عثمان گوید: شنیدم امام صادق (ع) می‏فرمود: زنادقه در سال صد و بیست و هشت ظهور کنند، من این را از مطالعه مصحف فاطمه (ع) دریافتم، من عرض کردم: مصحف فاطمه (ع) چیست؟ فرمود: چون خدای تعالی جان پیغمبر را گرفت، فاطمه (ع) از وفات آن حضرت تا آنجا اندوهناک شد که جز خدای عز و جل نداند، خدا فرشته‏ای فرستاد تا فاطمه (ع) را تسلیت دهد و با او حدیث گوید: از این پیش آمد به علی (ع) شکایت کرد (چون‏ هراس آور بود و گفته‏های او از دست می‏رفت) فرمود: هر وقت احساس نزول فرشته را کردی و آوازش را شنیدی به من خبر ده، و پس از آن علی (ع) هر چه از فرشته می‏شنید می‏نوشت تا اینکه مصحفی از این نوشته‏ها درست شد، گوید: سپس فرمود: هلا در آن مصحف هیچ احکام حلال و حرام نیست ولی در آن، علمِ به حوادث آینده است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۴۶ حماد بن عیسی گوید: شنیدم از امام صادق علیه السلام که فرمود: زنادقه در سال صد و بیست و هشت ظهور کنند من این مطلب را در مصحف فاطمه علیها السلام دیدم، عرضکردم: مصحف فاطمه علیها السلام چیست؟ فرمود: چون خدای تعالی پیغمبرش صلّی اللَّه علیه و آله را قبض روح فرمود، فاطمه علیها السلام را از وفات آن حضرت اندوهی گرفت که جز خدای عز و جل مقدارش را نداند، بدان جهت خدا فرشته‏ای برایش فرستاد که او را دلداری دهد و با او سخن گوید، فاطمه از این داستان بامیر المؤمنین علیه السلام‏ شکایت کرد (یعنی گزارش داد و یا شکایتش از نظر ننوشتن سخنان فرشته بود) علی علیه السلام فرمود: چون آمدن فرشته را احساس کردی و صدایش را شنیدی، بمن بگو، پس فاطمه بامیر المؤمنین علیه السلام خبر داد و آن حضرت هر چه میشنید مینوشت، تا آنکه از آن سخنان مصحفی ساخت، اما در آن مصحف چیزی از حلال و حرام نیست، بلکه در آن علم به پیش آمدهای آینده است‏ محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۷۶۱ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد، از عمر بن عبدالعزیز، از حمّاد بن عثمان که گفت: شنیدم از امام جعفر صادق علیه السلام که می‏فرمود: «زنادقه، در سال صد و بیست و هشت از هجرت، ظاهر خواهند شد و این‏که می‏گویم، به سبب آن است که من در مصحف فاطمه علیها السلام نظر کردم، و این را در آن دیدم». حمّاد می‏گوید که: عرض کردم که مصحف فاطمه چیست؟ فرمود: «چون خدا روح پیغمبر خویش را قبض فرمود، بر حضرت فاطمه علیها السلام از وفات آن حضرت آن قدر از اندوه داخل شد که هیچ‏کس اندازه آن را نمی‏دانست، مگر خدای عزّوجلّ. پس خدا فرشته‏ای را به سوی او فرستاد که او را دلخوشی دهد و اندوه را از دل او بیرون برد و او را خبر دهد (یعنی: به مصائب و مِحَن و آنچه بر اعدای ایشان واقع خواهد شد از عذاب‏ها، و هر که در این امّت دولت و سلطنتی به حق یا باطل خواهد یافت تا روز قیامت). پس فاطمه علیها السلام این مطلب را به امیر المؤمنین علیه السلام شکایت کرد (چه آن حضرت بر محافظت تمام این امور قدرت نداشت؛ چنان‏چه که گفته‏اند، و ظاهر این است که شکایت، به جهت احتیاط از خوف فوات آن بود). آن حضرت به فاطمه فرمود که: چون این را احساس کنی و آمدن فرشته را دریابی و بدانی و آواز را بشنوی، به من بگو. بعد از آن فاطمه آن حضرت را به آمدن فرشته اعلام کرد. پس امیر المؤمنین علیه السلام شروع فرمود که می‏نوشت، هر چه را که از آن فرشته می‏شنید، تا آن‏که مصحفی را از آن نوشت». حمّاد می‏گوید که: بعد از آن، حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «امّا بدانید که چیزی از حلال و حرام خدا در آن نیست، ولیکن در آن است علم آنچه خواهد بود».

راویان