الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱

علي بن ابراهيم عن ابيه عن حماد بن عيسي عن ربعي بن عبد الله عن رجل عن علي بن الحسين ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۱۵ از علی بن الحسین (ع) فرمود: به راستی خدا عز و جل پیغمبران را همه از سرشت آسمانی آفرید چه دلهای آنها را و چه پیکرهای آنها را و دلهای مؤمنان را هم از همان سرشت آفرید و پیکر آنان را از نشیب آن و کافران را از سرشت سیاه سیاه‏چال زندانی آفرید، چه دلهایشان را و چه پیکرشان را و میان هر دو سرشت در آمیخت و از برای این است که مؤمن، کافر زاید و از کافر مؤمن بر آید و از این جا است که مؤمن به بد کرداری افتد و از اینجا است که کافر به خوش‏رفتاری رسد، دلهای مؤمنان شوق‏مند باشند بدان چه از آن آفریده شدند و دلهای کافران شوق‏مند باشند بدان چه از آن آفریده شدند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲ علی بن الحسین علیهما السلام فرمود: خدای عز و جل دلها و پیکرهای پیغمبران را از طینت (گل و سرشت) علیین آفرید، [اندازه‏گیری کرد] و دلهای مؤمنین را هم از آن طینت آفرید و پیکرهای مؤمنین را از پائین‏تر از آن قرار داد [آفرید] و کافران را از طینت سجین آفرید، هم دلها و هم پیکرهایشان را، آنگاه این دو طینت را (هنگام خلقت آدم) ممزوج ساخت، بهمین جهت از مؤمن کافر متولد شود و کافر مؤمن زاید (زیرا فرزندان آدم استعداد این دو مرتبه را پیدا کردند) و نیز بهمین سبب بمؤمن گناه و بدی رسد و بکافر ثواب و نیکی (زیرا طینت هر یک از آنها بطینت دیگری ممزوج است)، پس دلهای مؤمنان بدان چه از آن آفریده شده گرایند و دلهای کافران بدان چه از آن آفریده شده تمایل کنند. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۷ علی بن ابراهیم، از پدرش، از حماد بن عیسی، از ربعی بن عبداللَّه، از مردی، از علی بن الحسین علیهما السلام که فرمود: «خدای عز و جل پیغمبران را از طینت علیّین «۳» آفرید». حاصل آنکه خدا دل‏های پیغمبران و بدن‏های ایشان را از آن طینت آفرید، و دل‏های مؤمنان را از آن طینت خلق فرمود، و خلق بدن‏های مؤمنان را از پست‏تر از آن قرار داد، و کفار را از طینت سجّین «۴» آفرید، و خدا دل‏ها و بدن‏های ایشان را از آن آفرید؛ پس در میان‏ __________________________________________________ (۳). و علیّین- به کسر عین و لام و یاء مشدّدتین، بقعه‏ای است در آسمان که ارواح مؤمنان به سوی آن بالا می‏رود. و ضحاک در تفسیر علیّین در سوره تطفیف [/ مطففین‏]، آیات ۱۸ و ۱۹ گفته است که: علیّین، سدرة المنتهی است. و به روایت ابن‏عباس، لوحی است از زبرجد سبز، معلّق در زیر عرش، که اعمال ابرار در آن مکتوب است. و بعضی گفته اند که: آن، علم دیوان خیر است که فرشتگان، اعمال نیکوکاران را در آن نویسند و درجات پادشاهان بهشت. و هیچ‏یک از این معانی در این‏جا مناسبتی ندارد، و ظاهر این است که مراد از آن، بهشت پنج‏گانه و زمین پنج‏گانه باشد، که در باب خلق ابدان ائمه و ارواح و دل‏های ایشان گذشت. و آن طینتی است، از هر طینتی بلندتر و گِلی است، از هر گِلی خوش‏تر. (مترجم) (۴). و سجّین- به کسر سین و جیم مشدّد، زیرترین جایی از دوزخ است. و آن طینتی است، از هر طینتی پست‏تر وگِلی است، از هر گِلی بدتر. (مترجم) دو طینت آمیزش داد، و از این راه است که مؤمن، کافر را می‏زاید و کافر، مؤمن را می‏زاید. و از این راه است که مؤمن به گناه می‏رسد و مرتکب آن می‏شود، و از این‏جا است که کافر به ثواب می‏رسد و متوجه آن می‏گردد؛ پس دل‏های مؤمنان میل دارد با نهایت شوق، به سوی آنچه از آن خلق شده‏اند، و دل‏های کافران میل دارد با غایت شوق، به سوی آنچه از آن آفریده شده‏اند.