حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الرِّيَاء
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن علي بن الحكم عن عمر بن يزيد قال :
إِنِّي لَأَتَعَشَّى مَعَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع إِذْ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ بَلِ اَلْإِنْسََانُ عَلىََ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ `وَ لَوْ أَلْقىََ مَعََاذِيرَهُ يَا أَبَا حَفْصٍ مَا يَصْنَعُ اَلْإِنْسَانُ أَنْ يَتَقَرَّبَ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِخِلاَفِ مَا يَعْلَمُ اَللَّهُ تَعَالَى إِنَ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ يَقُولُ مَنْ أَسَرَّ سَرِيرَةً رَدَّاهُ اَللَّهُ رِدَاءَهَا إِنْ خَيْراً فَخَيْرٌ وَ إِنْ شَرّاً فَشَرٌّ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۱۷۷
از عمر بن یزید، گوید: من با امام صادق (ع) شام میخوردم که این آیه را خواند (۱۴ سوره قیامه): «بلکه انسان بر خود
بینا است (۱۵) و گرچه هر عذری هم برای کار خود بتراشد» ای ابا حفص! انسان چه میکند که به خدای عز و جل تقرّب میجوید به خلاف آنچه خداوند تعالی از دل او میداند، راستی رسول خدا (ص) میفرمود: هر که نیّتی در دل نهان دارد، خدا جامهای همرنگ آن به وی بپوشد (یعنی آن نیّت را در ظاهرِ حال او منعکس کند) اگر خوب است خوب، و اگر بد است بد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۴۰۲
عمر بن یزید گوید: همراه امام صادق علیه السّلام شام میخوردم که ناگاه این آیه را تلاوت فرمود: «بلکه انسان بخود بیناست، اگر چه عذرها برای خود تراشد ۱۴ سوره ۷۵» ای ابا حفص! انسان چه میکند (چرا چنین میکند و چه ثمری برای او دارد) که بسوی خدای عز و جل تقرب جوید بخلاف آنچه خدای تعالی از باطن او میداند (مانند کسی که نماز بخواند و مقصودش نمایش بمردم باشد) رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله میفرمود: هر که نیتی در دل داشته باشد، خدا لباسی مناسب آن بر او پوشد، اگر خوب باشد خوب و اگر بد باشد بد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۷۰۵
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از علی بن حکم، از عمر بن یزید روایت کرده است که گفت: من با امام جعفر صادق علیه السلام شام میخوردم که ناگاه این آیه را تلاوت فرمود: «بَلِ الْإِنْسانُ عَلی نَفْسِهِ بَصِیرَةٌ* وَ لَوْ أَلْقی مَعاذِیرَهُ» «۱»؛ یعنی: «بلکه آدمی بر نفس خود عین بینایی است، و هر چند که بیندازد عذرهای خویش را؛ یعنی و اگرچه بسیار تعلّل کند و عذر را نگیرد، و مجادله و مدافعه کند از خود». «۲» و فرمود: «ای ابوحفص! آدمی نمیتواند که تقرّب جوید به سوی خدای عز و جل، به خلاف آنچه خدا میداند. به درستی که رسول خدا صلی الله علیه و آله میفرمود که: هر که امر نهانی را پنهان دارد که آنچه در دل دارد بروز ندهد، خدا ردای آن را بر او اندازد (یعنی به غایت ظاهر گرداند)، اگر آن امر نهانی خوب باشد، ردای خوب، و اگر بد باشد، ردای بد».
__________________________________________________
(۱). قیامت، ۱۵.
(۲). و احتمال دارد که معنی این باشد که: بر آدمی گواهی هست که بر او گواهی خواهد داد، و هر چند که پردهها رابیاویزد. و دور نیست که این ظاهرتر باشد، به قرینه بعد از این. (مترجم)