حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ حُبِّ الدُّنْيَا وَ الْحِرْصِ عَلَيْهَا
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن منصور بن العباس عن سعيد بن جناح عن عثمان بن سعيد عن عبد الحميد بن علي الكوفي عن مهاجر الاسدي عن ابي عبد الله ع قال :
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۲۳۷
از مهاجر اسدی، از امام صادق (ع)، فرمود: عیسی بن مریم به یک آبادی گذر کرد که اهل آن با هر چه پرنده و جاندار داشته یک جا مرده بودند، پس فرمود: هلا به راستی اینها نمردهاند جز به خشم و عذاب، و اگر به تدریج مرده بودند، یک دیگر را به خاک سپرده بودند، حواریون گفتند: ای روح اللَّه و کلمة اللَّه! به درگاه خدا دعا کن آنها را برای ما زنده کند و به ما گزارش دهند که کردار آنان چه بوده است (که بدین کیفر رسیدهاند) تا ما از آن دوری کنیم، عیسی آن را از پروردگار خود درخواست کرد و از فضا بدو فریاد شد که: آنان را فریاد کن، عیسی در شب بر یک تپهای از زمین برآمد و فرمود: ای مردم! این آبادی و یک تن از میان
آنها به او پاسخ گفت: پرستش طاغوت و دوستی دنیا به همراه ترس اندک (از خدا) و آرزوی دور و دراز و غفلت در سرگرمی و بازی، پس عیسی (ع) فرمود: دوستی شما با دنیا چگونه بود و چه اندازه دنیا طلب بودید؟ در پاسخ گفت: به اندازه دوستی کودک در باره مادرش، هر گاه به ما رو میآورد شاد و خرسند میشدیم و چون به ما رو میکرد میگریستیم و غمناک میشدیم. فرمود: پرستش شما از طاغوت چگونه بود؟ در پاسخ گفت: از گنهکاران فرمانبری داشتیم.
فرمود: سرانجام کارِ شما چه شد و به کجا کشید؟ در پاسخ گفت: شب را در عافیت و خوشی به سر بردیم و بامدادان در هاویه افتادیم. فرمود: هاویه چیست؟ در پاسخ گفت: سجّین است، فرمود: سجّین چیست؟ در پاسخ گفت: کوههائی از آتش تافته و شعلهور که تا روز رستاخیز بر ما فروزان است، فرمود: چه گفتید و چه با شما گفتند؟ در پاسخ گفت: گفتیم ما را برگردانید به دنیا تا در آن زهد در پیش گیریم و به ما گفته شد: دروغ میگوئید. فرمود: وای بر تو، چگونه جز تو دیگری از میان آنها با من سخن نگفت؟ در پاسخ گفت: یا روح اللَّه! همه را مهار و لگام آتشین بر دهان است و به دست فرشتههای سخت و تند گرفتارند و راستش من در میان آنها به سر میبردم و از آنها نبودم و چون عذاب فرود آمد، مرا هم در گرفت به همراه آنها، من هم با یک مو بر لبه دوزخ آویزانم و نمیدانم که در آن معلّق زنم یا از آن رهائی یابم. عیسی رو به حواریون کرد و فرمود: ای دوستان خدا! نان خشک با نمکِ زبر و خوابیدن بر زباله دانها خیر بسیاری است با اینکه عافیت دنیا و آخرت را تأمین کند.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۶
حضرت صادق علیه السّلام فرمود: عیسی بن مریم بقریه گذشت که اهل آن و پرندهها و جاندارانش یک جا مرده بوند، فرمود: همان اینها بخشم و عذاب (خدا) هلاک شدهاند، و اگر بمرگ خود بتدریج مرده بودند هر آینه یک دیگر را بخاک سپرده بودند، حواریون عرضکردند: یا روح اللَّه از خدا بخواه اینان را برای ما زنده کند تا بما بگویند کردارشان چه بوده (که باین عذاب گرفتار شدهاند) تا ما از آن دوری کنیم، عیسی علیه السّلام از پروردگار خود خواست، پس از جانب فضا بدو ندا شد: که آنان را صدا بزن، پس عیسی علیه السّلام شب هنگام بر تپه از زمین برآمد، و فرمود: ای مردم این ده، یک تن از میان آنها پاسخ داد، بلی ای روح خدا و کلمهاش، فرمود: وای بر شما کردار شما چه بود؟ در پاسخ عرضکردم: پرستش طاغوت، و دوستی دنیا بهمراه ترس اندک (از خدا) و آرزوی دور و دراز، و غفلت در سرگرمی و بازی، عیسی علیه السّلام فرمود: دوستی شما بدنیا چگونه بود؟ عرضکرد: مانند دوستی کودک بمادرش، هر گاه بما رو میآورد شاد و خرسند میشدیم، و چون از ما رو میگرداند گریان و غمناک میشدیم
فرمود: پرستش شما از طاغوت چگونه بود؟ عرضکرد، گنهکاران را فرمانبری داشتیم، فرمود: سر انجام کار شما بکجا کشید؟ عرضکرد: شبی را بخوشی بسر بردیم و بامدادان در هاویه افتادیم، فرمود هاویه چیست؟ عرضکرد: سجین است، فرمود: سجین چیست؟ عرضکرد: کوههائی از آتش گداخته است که تا در روز قیامت بر ما فروزان است، فرمود: پس چه گفتید و بشما چه گفتند:؟ عرضکرد:
گفتیم ما را بدنیا برگردانید تا در آن زهد ورزیم، بما گفته شد: دروغ میگوئید، فرمود: وای بر تو چه شد که جز تو دیگری از این جماعت با من سخن نگفت؟ عرضکرد: یا روح اللَّه همه آنها بدهنه و لگام آتشین مهار شدهاند، و بدست فرشتگان سخت و تند گرفتارند، و من در میان آنها بسر میبردم ولی از آنها نبودم، تا آن هنگام که عذاب خدا آمد مرا هم با ایشان در برگرفت، پس من بتار موئی بر لبه دوزخ آویزانم و نمیدانم که آیا در آن برو در افتم و یا از آن رهائی یابم، پس عیسی علیه السّلام بسوی حواریین رو کرده فرمود: ای دوستان خدا خوردن نانی خشک با نمکی زبر و خوابیدن بر مزبلهها خیر بسیاریست در صورتی که دنیا و آخرت در عافیت باشد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۷۴۹
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از منصور بن عبّاس، از سعید بن جناح، از عثمان بن سعید، از عبد الحمید بن علی کوفی، از مهاجر اسدی، از امام جعفر صادق علیه السلام که فرمود:
«عیسی بن مریم علیهما السلام به دهی گذشت که اهل آن و مرغان و حیوانات آن، همه مرده بودند.
حضرت عیسی علیه السلام فرمود که: ایشان نمردهاند، مگر به غضبی که ایشان را به یکبار هلاک کرده است، و اگر جدا جدا میمردند، یکدیگر را در خاک پنهان میکردند.
حواریّان عرض کردند که: یا روح اللَّه! [و کلمه خدا، یعنی کسی که به یک سخن آن جناب موجود شده]، خدا را بخوان و دعا کن که ایشان را برای ما زنده گرداند، تا ما را خبر دهند که اعمال ایشان چه بوده است، تا از آن اجتناب کنیم. پس عیسی علیه السلام پروردگار خویش را خواند». حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «از هوا ندایی به او رسید که ایشان را آواز ده؛ پس عیسی علیه السلام در شب برخاست و بر بلندی و تلی از آن زمین ایستاد، و فرمود که: ای اهل این ده! پس جوابدهندهای از ایشان آن حضرت را جواب داد که: لبیّک، یا روح اللَّه و کلمهی آن جناب! حضرت فرمود: وای بر شما! اعمال شما چه بود؟
عرض کرد که: پرستش طاغوت، و دوستی دنیا با ترس کم، و آرزوی دور و دراز، و غفلت و بیخبری در لهو و لعب.
عیسی فرمود که: دوستی شما با دنیا چگونه بود؟ عرض کرد که: مانند دوستی کودک با مادرش. چون به ما رو میآورد، شاد و خوشحال میشدیم و چون رو از ما میگردانید و پشت میکرد، میگریستیم و اندوهناک میگشتیم. فرمود که: پرستش شما از برای طاغوت چگونه بود؟ عرض کرد که: فرمانبرداری از برای صاحبان معاصی.
فرمود که: عاقبت کار شما چگونه بود؟ عرض کرد که: شب، با عافیت غنودیم و صبح کردیم و در هاویه بودیم. فرمود که: هاویه چیست؟ عرض کرد که: سجّین. فرمود که: سجّین چیست؟ عرض کرد که: کوهها است از آتش که بر ما افروخته میشود، تا روز قیامت. فرمود که: شما چه گفتید و به شما چه گفته شد؟ عرض کرد که: گفتیم: ما را به سوی دنیا برگردان تا در آن زهد ورزیم. به ما گفته شد که: دروغ گفتید. فرمود: وای بر تو! چگونه است که غیر از تو از میان ایشان کسی با من سخن نمیگوید؟ عرض کرد که: یا روح اللَّه! به درستی که ایشان را لجام کردهاند به لجامهایی از آتش، که در دست فرشتگان غلاظ و شداد است، که در نهایت درشتی و سختیاند. و به درستی که من در میانه ایشان بودم و از ایشان نبودم؛ پس چون عذاب خدا فرود آمد، مرا با ایشان فرا گرفت، و من بر کنار دوزخ به مویی آویختهام. نمیدانم که آیا در آن نگونسار میشوم، یا از آن نجات مییابم.
پس حضرت عیسی به سوی حواریّان التفات نمود و فرمود که: ای دوستان خدا! خوردن نان خشک با نمک بلغور «۱»، و خوابیدن بر روی خاک یا مزبلهها- بنابر اختلاف نسخ کافی-، خیری است فراوان، با عافیت دنیا و آخرت».
__________________________________________________
(۱). به هر چیز درهم شکسته و کم ارزش بلغور میگویند.