الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۱۳۷

حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابُ حُبِّ الدُّنْيَا وَ الْحِرْصِ عَلَيْهَا

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن منصور بن العباس عن سعيد بن جناح عن عثمان بن سعيد عن عبد الحميد بن علي الكوفي عن مهاجر الاسدي عن ابي عبد الله ع قال :

مَرَّ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ ع‏ عَلَى قَرْيَةٍ قَدْ مَاتَ أَهْلُهَا وَ طَيْرُهَا وَ دَوَابُّهَا فَقَالَ أَمَا إِنَّهُمْ‏ لَمْ يَمُوتُوا إِلاَّ بِسَخْطَةٍ وَ لَوْ مَاتُوا مُتَفَرِّقِينَ لَتَدَافَنُوا فَقَالَ‏ اَلْحَوَارِيُّونَ‏ يَا رُوحَ اَللَّهِ‏ وَ كَلِمَتَهُ اُدْعُ اَللَّهَ أَنْ يُحْيِيَهُمْ لَنَا فَيُخْبِرُونَا مَا كَانَتْ أَعْمَالُهُمْ فَنَجْتَنِبَهَا فَدَعَا عِيسَى ع‏ رَبَّهُ فَنُودِيَ مِنَ اَلْجَوِّ أَنْ نَادِهِمْ فَقَامَ‏ عِيسَى ع‏ بِاللَّيْلِ عَلَى شَرَفٍ‏ مِنَ اَلْأَرْضِ فَقَالَ يَا أَهْلَ هَذِهِ اَلْقَرْيَةِ فَأَجَابَهُ مِنْهُمْ مُجِيبٌ لَبَّيْكَ يَا رُوحَ اَللَّهِ‏ وَ كَلِمَتَهُ فَقَالَ وَيْحَكُمْ مَا كَانَتْ أَعْمَالُكُمْ قَالَ عِبَادَةُ اَلطَّاغُوتِ وَ حُبُّ اَلدُّنْيَا مَعَ خَوْفٍ قَلِيلٍ وَ أَمَلٍ بَعِيدٍ وَ غَفْلَةٍ فِي لَهْوٍ وَ لَعِبٍ فَقَالَ كَيْفَ كَانَ حُبُّكُمْ لِلدُّنْيَا قَالَ كَحُبِّ اَلصَّبِيِّ لِأُمِّهِ إِذَا أَقْبَلَتْ عَلَيْنَا فَرِحْنَا وَ سُرِرْنَا وَ إِذَا أَدْبَرَتْ عَنَّا بَكَيْنَا وَ حَزِنَّا قَالَ كَيْفَ كَانَتْ عِبَادَتُكُمْ لِلطَّاغُوتِ قَالَ اَلطَّاعَةُ لِأَهْلِ اَلْمَعَاصِي قَالَ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِكُمْ قَالَ بِتْنَا لَيْلَةً فِي عَافِيَةٍ وَ أَصْبَحْنَا فِي‏ اَلْهَاوِيَةِ فَقَالَ وَ مَا اَلْهَاوِيَةُ فَقَالَ‏ سِجِّينٌ‏ قَالَ وَ مَا سِجِّينٌ‏ قَالَ جِبَالٌ مِنْ جَمْرٍ تُوقَدُ عَلَيْنَا إِلَى‏ يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ قَالَ فَمَا قُلْتُمْ وَ مَا قِيلَ لَكُمْ قَالَ قُلْنَا رُدَّنَا إِلَى اَلدُّنْيَا فَنَزْهَدَ فِيهَا قِيلَ لَنَا كَذَبْتُمْ‏ قَالَ وَيْحَكَ كَيْفَ لَمْ يُكَلِّمْنِي غَيْرُكَ مِنْ بَيْنِهِمْ قَالَ يَا رُوحَ اَللَّهِ‏ إِنَّهُمْ مُلْجَمُونَ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ بِأَيْدِي مَلاَئِكَةٍ غِلاَظٍ شِدَادٍ وَ إِنِّي كُنْتُ فِيهِمْ وَ لَمْ أَكُنْ مِنْهُمْ فَلَمَّا نَزَلَ اَلْعَذَابُ عَمَّنِي مَعَهُمْ فَأَنَا مُعَلَّقٌ بِشَعْرَةٍ عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ‏ لاَ أَدْرِي أُكَبْكَبُ فِيهَا أَمْ أَنْجُو مِنْهَا فَالْتَفَتَ‏ عِيسَى ع‏ إِلَى‏ اَلْحَوَارِيِّينَ‏ فَقَالَ يَا أَوْلِيَاءَ اَللَّهِ أَكْلُ اَلْخُبْزِ اَلْيَابِسِ بِالْمِلْحِ اَلْجَرِيشِ وَ اَلنَّوْمُ عَلَى اَلْمَزَابِلِ خَيْرٌ كَثِيرٌ مَعَ عَافِيَةِ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۲۳۷ از مهاجر اسدی، از امام صادق (ع)، فرمود: عیسی بن مریم به یک آبادی گذر کرد که اهل آن با هر چه پرنده و جاندار داشته یک جا مرده بودند، پس فرمود: هلا به راستی اینها نمرده‏اند جز به خشم و عذاب، و اگر به تدریج مرده بودند، یک دیگر را به خاک سپرده بودند، حواریون گفتند: ای روح اللَّه و کلمة اللَّه! به درگاه خدا دعا کن آنها را برای ما زنده کند و به ما گزارش دهند که کردار آنان چه بوده است (که بدین کیفر رسیده‏اند) تا ما از آن دوری کنیم، عیسی آن را از پروردگار خود درخواست کرد و از فضا بدو فریاد شد که: آنان را فریاد کن، عیسی در شب بر یک تپه‏ای از زمین برآمد و فرمود: ای مردم! این آبادی و یک تن از میان‏ آنها به او پاسخ گفت: پرستش طاغوت و دوستی دنیا به همراه ترس اندک (از خدا) و آرزوی دور و دراز و غفلت در سرگرمی و بازی، پس عیسی (ع) فرمود: دوستی شما با دنیا چگونه بود و چه اندازه دنیا طلب بودید؟ در پاسخ گفت: به اندازه دوستی کودک در باره مادرش، هر گاه به ما رو می‏آورد شاد و خرسند می‏شدیم و چون به ما رو می‏کرد می‏گریستیم و غمناک می‏شدیم. فرمود: پرستش شما از طاغوت چگونه بود؟ در پاسخ گفت: از گنهکاران فرمانبری داشتیم. فرمود: سرانجام کارِ شما چه شد و به کجا کشید؟ در پاسخ گفت: شب را در عافیت و خوشی به سر بردیم و بامدادان در هاویه افتادیم. فرمود: هاویه چیست؟ در پاسخ گفت: سجّین است، فرمود: سجّین چیست؟ در پاسخ گفت: کوههائی از آتش تافته و شعله‏ور که تا روز رستاخیز بر ما فروزان است، فرمود: چه گفتید و چه با شما گفتند؟ در پاسخ گفت: گفتیم ما را برگردانید به دنیا تا در آن زهد در پیش گیریم و به ما گفته شد: دروغ می‏گوئید. فرمود: وای بر تو، چگونه جز تو دیگری از میان آنها با من سخن نگفت؟ در پاسخ گفت: یا روح اللَّه! همه را مهار و لگام آتشین بر دهان است و به دست فرشته‏های سخت و تند گرفتارند و راستش من در میان آنها به سر می‏بردم و از آنها نبودم و چون عذاب فرود آمد، مرا هم در گرفت به همراه آنها، من هم با یک مو بر لبه دوزخ آویزانم و نمی‏دانم که در آن معلّق زنم یا از آن رهائی یابم. عیسی رو به حواریون کرد و فرمود: ای دوستان خدا! نان خشک با نمکِ زبر و خوابیدن بر زباله دانها خیر بسیاری است با اینکه عافیت دنیا و آخرت را تأمین کند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۶ حضرت صادق علیه السّلام فرمود: عیسی بن مریم بقریه گذشت که اهل آن و پرنده‏ها و جاندارانش یک جا مرده بوند، فرمود: همان اینها بخشم و عذاب (خدا) هلاک شده‏اند، و اگر بمرگ خود بتدریج مرده بودند هر آینه یک دیگر را بخاک سپرده بودند، حواریون عرضکردند: یا روح اللَّه از خدا بخواه اینان را برای ما زنده کند تا بما بگویند کردارشان چه بوده (که باین عذاب گرفتار شده‏اند) تا ما از آن دوری کنیم، عیسی علیه السّلام از پروردگار خود خواست، پس از جانب فضا بدو ندا شد: که آنان را صدا بزن، پس عیسی علیه السّلام شب هنگام بر تپه از زمین برآمد، و فرمود: ای مردم این ده، یک تن از میان آنها پاسخ داد، بلی ای روح خدا و کلمه‏اش، فرمود: وای بر شما کردار شما چه بود؟ در پاسخ عرضکردم: پرستش طاغوت، و دوستی دنیا بهمراه ترس اندک (از خدا) و آرزوی دور و دراز، و غفلت در سرگرمی و بازی، عیسی علیه السّلام فرمود: دوستی شما بدنیا چگونه بود؟ عرضکرد: مانند دوستی کودک بمادرش، هر گاه بما رو می‏آورد شاد و خرسند میشدیم، و چون از ما رو می‏گرداند گریان و غمناک میشدیم‏ فرمود: پرستش شما از طاغوت چگونه بود؟ عرضکرد، گنهکاران را فرمانبری داشتیم، فرمود: سر انجام کار شما بکجا کشید؟ عرضکرد: شبی را بخوشی بسر بردیم و بامدادان در هاویه افتادیم، فرمود هاویه چیست؟ عرضکرد: سجین است، فرمود: سجین چیست؟ عرضکرد: کوههائی از آتش گداخته است که تا در روز قیامت بر ما فروزان است، فرمود: پس چه گفتید و بشما چه گفتند:؟ عرضکرد: گفتیم ما را بدنیا برگردانید تا در آن زهد ورزیم، بما گفته شد: دروغ میگوئید، فرمود: وای بر تو چه شد که جز تو دیگری از این جماعت با من سخن نگفت؟ عرضکرد: یا روح اللَّه همه آنها بدهنه و لگام آتشین مهار شده‏اند، و بدست فرشتگان سخت و تند گرفتارند، و من در میان آنها بسر میبردم ولی از آنها نبودم، تا آن هنگام که عذاب خدا آمد مرا هم با ایشان در برگرفت، پس من بتار موئی بر لبه دوزخ آویزانم و نمیدانم که آیا در آن برو در افتم و یا از آن رهائی یابم، پس عیسی علیه السّلام بسوی حواریین رو کرده فرمود: ای دوستان خدا خوردن نانی خشک با نمکی زبر و خوابیدن بر مزبله‏ها خیر بسیاریست در صورتی که دنیا و آخرت در عافیت باشد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۷۴۹ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد بن خالد، از منصور بن عبّاس، از سعید بن جناح، از عثمان بن سعید، از عبد الحمید بن علی کوفی، از مهاجر اسدی، از امام جعفر صادق علیه السلام که فرمود: «عیسی بن مریم علیهما السلام به دهی گذشت که اهل آن و مرغان و حیوانات آن، همه مرده بودند. حضرت عیسی علیه السلام فرمود که: ایشان نمرده‏اند، مگر به غضبی که ایشان را به یکبار هلاک کرده است، و اگر جدا جدا می‏مردند، یکدیگر را در خاک پنهان می‏کردند. حواریّان عرض کردند که: یا روح اللَّه! [و کلمه خدا، یعنی کسی که به یک سخن آن جناب موجود شده‏]، خدا را بخوان و دعا کن که ایشان را برای ما زنده گرداند، تا ما را خبر دهند که اعمال ایشان چه بوده است، تا از آن اجتناب کنیم. پس عیسی علیه السلام پروردگار خویش را خواند». حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «از هوا ندایی به او رسید که ایشان را آواز ده؛ پس عیسی علیه السلام در شب برخاست و بر بلندی و تلی از آن زمین ایستاد، و فرمود که: ای اهل این ده! پس جواب‏دهنده‏ای از ایشان آن حضرت را جواب داد که: لبیّک، یا روح اللَّه و کلمه‏ی آن جناب! حضرت فرمود: وای بر شما! اعمال شما چه بود؟ عرض کرد که: پرستش طاغوت، و دوستی دنیا با ترس کم، و آرزوی دور و دراز، و غفلت و بی‏خبری در لهو و لعب. عیسی فرمود که: دوستی شما با دنیا چگونه بود؟ عرض کرد که: مانند دوستی کودک با مادرش. چون به ما رو می‏آورد، شاد و خوشحال می‏شدیم و چون رو از ما می‏گردانید و پشت می‏کرد، می‏گریستیم و اندوهناک می‏گشتیم. فرمود که: پرستش شما از برای طاغوت چگونه بود؟ عرض کرد که: فرمانبرداری از برای صاحبان معاصی. فرمود که: عاقبت کار شما چگونه بود؟ عرض کرد که: شب، با عافیت غنودیم و صبح کردیم و در هاویه بودیم. فرمود که: هاویه چیست؟ عرض کرد که: سجّین. فرمود که: سجّین چیست؟ عرض کرد که: کوه‏ها است از آتش که بر ما افروخته می‏شود، تا روز قیامت. فرمود که: شما چه گفتید و به شما چه گفته شد؟ عرض کرد که: گفتیم: ما را به سوی دنیا برگردان تا در آن زهد ورزیم. به ما گفته شد که: دروغ گفتید. فرمود: وای بر تو! چگونه است که غیر از تو از میان ایشان کسی با من سخن نمی‏گوید؟ عرض کرد که: یا روح اللَّه! به درستی که ایشان را لجام کرده‏اند به لجام‏هایی از آتش، که در دست فرشتگان غلاظ و شداد است، که در نهایت درشتی و سختی‏اند. و به درستی که من در میانه ایشان بودم و از ایشان نبودم؛ پس چون عذاب خدا فرود آمد، مرا با ایشان فرا گرفت، و من بر کنار دوزخ به مویی آویخته‏ام. نمی‏دانم که آیا در آن نگونسار می‏شوم، یا از آن نجات می‏یابم. پس حضرت عیسی به سوی حواریّان التفات نمود و فرمود که: ای دوستان خدا! خوردن نان خشک با نمک بلغور «۱»، و خوابیدن بر روی خاک یا مزبله‏ها- بنابر اختلاف نسخ کافی-، خیری است فراوان، با عافیت دنیا و آخرت». __________________________________________________ (۱). به هر چیز درهم شکسته و کم ارزش بلغور می‏گویند.

راویان