الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۲۱۶

حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابُ اتِّبَاعِ الْهَوَى‏

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن سهل بن زياد عن محمد بن الحسن بن شمون عن عبد الله بن عبد الرحمن الاصم عن عبد الرحمن بن الحجاج قال قال لي ابو الحسن ع :

اِتَّقِ اَلْمُرْتَقَى اَلسَّهْلَ إِذَا كَانَ مُنْحَدَرُهُ‏ وَعْراً قَالَ وَ كَانَ‏ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ يَقُولُ لاَ تَدَعِ اَلنَّفْسَ وَ هَوَاهَا فَإِنَّ هَوَاهَا فِي رَدَاهَا وَ تَرْكُ اَلنَّفْسِ وَ مَا تَهْوَى أَذَاهَا وَ كَفُّ اَلنَّفْسِ عَمَّا تَهْوَى دَوَاهَا

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۲۸۳ از عبد الرحمن بن حجّاج، گوید: أبو الحسن (ع) به من فرمود: از برآمدن نردبانی که بالا رفتنش آسان است بپرهیز هر گاه پرتگاه هلاکت باری دارد. گوید: امام صادق (ع) می‏فرمود: خود را به دلخواه وامنه، که خواهش نفس نابودی خود است، دل به هوس دادن درد و آزاری است و خودداری از آنچه دلخواهد داروی آن است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۳۲ عبد الرحمن بن الحجاج گوید: حضرت موسی بن جعفر علیه السلام بمن فرمود: بپرهیز از نردبانی که بالا رفتنش آسان و پائین آمدنش دشوار است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۳۱ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از سهل بن زیاد، از محمد بن حسن بن شمّون، از عبداللَّه بن عبد الرحمان اصم، از عبد الرحمان بن حجّاج که گفت: حضرت امام موسی‏کاظم علیه السلام به من فرمود که: «از سراشیبی‏ای که بالا رفتنش آسان و پایین آمدنش سخت‏ است، بپرهیز». «۱» تتمّه حدیث: و فرمود که: «حضرت ابوعبداللَّه علیه السلام می‏فرمود که: نفس را با خواهش آن وا مگذار؛ زیرا که خواهش آن در چیزی است که موجب هلاکت آن است، و وا گذاشتن نفس با آنچه آرزو دارد، باعث آزار و رنج آن است، و باز داشتن نفس از آنچه شوق آن دارد، دوای آن است». __________________________________________________ (۱). به دلیل تفصیل ترجمه اصلی و به صورت استثنایی متن ترجمه در اینجا تغییر یافت و مطابق با متن و اعراب فعلی‏کافی در صفحه روبرو است، اما ترجمه مترجم که آن را به پانوشت منتقل کرده‏ایم، مناسب با «أتقَی المرتقی» به صیغه افعل تفضیل است. متن ترجمه‏ی اصلی چنین است: «پرهیزشده‏تر موضعی از بالا رفتنگاه نرم و آسان؛ یعنی موضعی که از جمیع مواضع نرم و هموار که آسان بر آنها بالا می‏روند، چون تل و کدار، از آن بیشتر پرهیز می‏شود، در زمانی که این امر بروز می‏کند، وقتی است که موضع انحدار و سراشیبی آن، سخت و ناهموار باشد. و مراد این است که، آنکه بر موضعی که مانند تل و کدار باشد، بالا می‏رود، هرگاه موضعی از آن، نرم و آسان و هموار باشد، بر او دشوار نباشد، ولیکن چون مکان، سراشیب شود و سراشیبی زمین سخت و درشت باشد، در آن وقت، دشواری آن بر او معلوم می‏شود، و می‏فهمد که بایست در آن موضع نرم عبور نکند که در این سنگلاخ افتد. و ظاهر این است که مقصود حضرت علیه السلام این باشد که، در پیروی کردن هوی و هوس در این دنیا، که مانند طَرَف هموار تل و کدار است، دشواری در سلوک آن نیست، و صاحبش، اشکال و زحمت آن را نمی‏فهمد، و بر آن پشیمانی ندارد. امّا در آخرت که شبیه است به طرَف ناهموار تل و کدار، معلوم خواهد شد که چه دشواری‏ها در آن بوده، که موجب پرهیز بوده از آن، و از آنچه سلوکش باعث وقوع در آن بوده، و تا آن وقت نشود، کسی که پیرو هوا و هوس است، بر کمیّت و کیفیّت آنها اطّلاع به هم نرساند». (مترجم)

راویان