حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الْکَذِب
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عنه عن ابيه عن صفوان عن ابي مخلد السراج عن عيسي بن حسان قال سمعت ابا عبد الله ع يقول :
كُلُّ كَذِبٍ مَسْئُولٌ عَنْهُ صَاحِبُهُ يَوْماً إِلاَّ كَذِباً فِي ثَلاَثَةٍ رَجُلٌ كَائِدٌ فِي حَرْبِهِ فَهُوَ مَوْضُوعٌ عَنْهُ أَوْ رَجُلٌ أَصْلَحَ بَيْنَ اِثْنَيْنِ يَلْقَى هَذَا بِغَيْرِ مَا يَلْقَى بِهِ هَذَا يُرِيدُ بِذَلِكَ اَلْإِصْلاَحَ مَا بَيْنَهُمَا أَوْ رَجُلٌ وَعَدَ أَهْلَهُ شَيْئاً وَ هُوَ لاَ يُرِيدُ أَنْ يُتِمَّ لَهُمْ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۲۹۵
از عیسی بن حسّان، گوید: شنیدم امام صادق (ع) میفرمود: از هر دروغی باز پرسی شود یک روزی، جز از سه کس: ۱- مردی که در نبرد کیدی کند که گناهی بر او نیست ۲- مردی که میان دو کس اصلاح کند با این برخورد کند به وصفی جز آنکه با آن برخورد کند ۳- مردی که به خانوادهاش چیزی وعده دهد و قصد ندارد که آن را به انجام رساند.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۰
عیسی بن حسان گوید: از حضرت صادق علیه السلام شنیدم که میفرمود: از هر دروغگو در یک روزی بازپرسی شود جز در سه جا یکی مردی که در نبرد خود (با دشمنان دین) نیرنگ زند که گناهی بر او نیست، دیگر مردی که میان دو کس را سازش دهد و اصلاح کند، باین برخورد کند بغیر آنچه بدیگری برخورد کند، و مقصودش از این کار اصلاح میانه آن دو است، سوم: مردی که بزن خود (یا خانوادهاش) بچیزی وعده دهد و قصد انجام دادن آن را نداشته باشد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۴۳
از او، از پدرش، از صفوان، از ابو مخلد سرّاج، از عیسی بن حسّان روایت است که گفت: شنیدم از امام جعفر صادق علیه السلام که میفرمود: «هر دروغی، روزی صاحبش از آن سؤال خواهد شد، مگر دروغ گفتن در سه چیز: یکی مردی که در جنگ خود رنج و زحمت میکشد «۲». پس آن دروغ از او موضوع [وبرداشته شده] است. یا مردی که در میان دو نفر اصلاح میکند، و این یکی را ملاقات میکند، به غیر آنچه آن دیگری را ملاقات میکند، و اراده دارد که به این طریقه، در میان ایشان اصلاح کند. یا مردی که به اهل خویش چیزی را وعده میدهد، و اراده ندارد که آن وعده را از برای ایشان تمام کند». __________________________________________________
(۲). ترجمه بر اساس وجود «کادح» در نسخهی مترجم است، ولی در متن کنونی کافی، «کائد» آمده که به معنای حیلهدر جنگ است و درستتر مینماید.