→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۳۶۸
حدیث امام على (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ مُجَالَسَةِ أَهْلِ الْمَعَاصِي
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام على عليه السلام
سند
عنه عن عمرو بن عثمان عن محمد بن سالم الكندي عمن حدثه عن ابي عبد الله ع قال :
كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ص إِذَا صَعِدَ اَلْمِنْبَرَ قَالَ يَنْبَغِي لِلْمُسْلِمِ أَنْ يَجْتَنِبَ مُوَاخَاةَ ثَلاَثَةٍ اَلْمَاجِنِ وَ اَلْأَحْمَقِ وَ اَلْكَذَّابِ فَأَمَّا اَلْمَاجِنُ فَيُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يُحِبُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ وَ لاَ يُعِينُكَ عَلَى أَمْرِ دِينِكَ وَ مَعَادِكَ وَ مُقَارَنَتُهُ جَفَاءٌ وَ قَسْوَةٌ وَ مَدْخَلُهُ وَ مَخْرَجُهُ عَلَيْكَ عَارٌ وَ أَمَّا اَلْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ لاَ يُشِيرُ عَلَيْكَ بِخَيْرٍ وَ لاَ يُرْجَى لِصَرْفِ اَلسُّوءِ عَنْكَ وَ لَوْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ وَ رُبَّمَا أَرَادَ مَنْفَعَتَكَ فَضَرَّكَ فَمَوْتُهُ خَيْرٌ مِنْ حَيَاتِهِ وَ سُكُوتُهُ خَيْرٌ مِنْ نُطْقِهِ وَ بُعْدُهُ خَيْرٌ مِنْ قُرْبِهِ وَ أَمَّا اَلْكَذَّابُ فَإِنَّهُ لاَ يَهْنِئُكَ مَعَهُ عَيْشٌ يَنْقُلُ حَدِيثَكَ وَ يَنْقُلُ إِلَيْكَ اَلْحَدِيثَ كُلَّمَا أَفْنَى أُحْدُوثَةً مَطَّهَا بِأُخْرَى حَتَّى إِنَّهُ يُحَدِّثُ بِالصِّدْقِ فَمَا يُصَدَّقُ وَ يُغْرِي بَيْنَ اَلنَّاسِ بِالْعَدَاوَةِ فَيُنْبِتُ اَلسَّخَائِمَ فِي اَلصُّدُورِ فَاتَّقُوا اَللَّهَ وَ اُنْظُرُوا لِأَنْفُسِكُمْ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۳۷۹
فرمود (ع) که: امیر المؤمنین (ع) چون بر منبر بر میآمد میفرمود: مؤمن را سزد که از رفاقت و برادری با سه کس کناره ورزد:
۱- بیباک و هرزه داری. ۲- احمق و نابخرد. ۳- کذّاب، اما بیباک و هرزه داری: کار خود را برای تو آرایش دهد و دوست دارد به مانند او باشی و به کار دین و آخرت تو با تو کمکی نکند و همراهی با او جفا و سخت دلی آرد و رفت و آمد تو با او عار و ننگ باشد، و اما احمق نابخرد: راستش این است که به خیر و خوبی به تو دستور ندهد و برای دفاع از بدی از تو امیدی به او نیست و اگر چه خود را به رنج و تلاش اندازد برای تو و بسا که خواهد ته تو سودی رساند و از نادانی به تو زیان بخشد، مرگش بهتر است از زنده بودنش و خموشیش به است از سخنگوئیش و دوریش به است از نزدیکی او، و اما کذّاب: زندگی با او بر تو گوارا و راحت نیست، گفته تو را نزد دیگران برد و حدیث دیگران را برای تو آورد و هر وقت داستانی را به پایان رساند، داستان دیگری به دنبالش افزاید تا آنجا که بسا راست گوید و باور نکنند و میان مردم دشمنی افکند و کینهها در سینهها بادید آورد. از خدا بپرهیزید و خود را بپائید.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۸۵
امام صادق علیه السلام فرمود: هر گاه امیر المؤمنین علیه السلام بمنبر بالا میرفت میفرمود: برای مسلمان سزاوار است که از رفاقت با سه کس اجتناب کند: بیباک (در گفتار و کردار و هرزه)، و احمق، و دروغگو، اما شخص بیباک و هرزه، کار خود را برای تو زینت دهد، و دوست دارد که تو هم مانند او باشی، و در کار دین و آخرتت تو را یاری نکند، و رفاقت با او جفا و سخت دلی آرد، و رفت و آمدش برای تو ننگ و عار است، و اما احمق پس او بخیر و خوبی تو دستور ندهد، و در دفع شر از تو امیدی باو نیست اگر چه خود را بتعب و رنج اندازد، و چه بسا بخواهد که بتو سودی برساند (ولی بواسطه حماقتش) بتو زیان رساند پس مرگ او بهتر از زندگیش باشد، و خموشیش به از سخن گفتن است، و دوریاش به از نزدیکی است، و اما دروغگو هیچ گاه زندگی بهمراهی او بر تو گوارا نیست گفته تو را نزد دیگران برد، و حدیث دیگران را نزد تو آرد، و هر گاه داستانی را بآخر رساند داستان دیگری بدنبالش افزاید تا آنجا که بسا راست گوید ولی باور نکنند، و در میان مردم دشمنی اندازد، و در سینه مردمان کینهها برویاند، پس از خدا بترسید و خود را بپائید (که با چه کسی رفاقت میکنید و طرح دوستی میافکنید).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۰۷
از او، از عمرو بن عثمان، از محمد بن سالم کندی، از آنکه او را حدیث کرده، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت است که فرمود: «امیرالمؤمنین- صلوات اللَّه علیه- چون بر منبر بالا میرفت، میفرمود که: سزاوار است مسلمان را که از برادری کردن با سه کس دوری کند:یکی بدکارِ بیباکِ بیپروا، و دیگری احمق، و سیم دروغگو. امّا بدکارِ بیباک؛ پس پیوسته کارهای بد خویش را از برای تو زینت میدهد، و دوست میدارد که مانند او باشی، و تو را یاری نمیکند بر امر دین تو و بر معاد تو (یعنی کاری که در قیامت به کارت آید) و پیوستگی با او موجب جفا و قساوت است، و آمد و شد او نزد تو (که بر تو داخل شود و از نزد تو بیرون رود)، بر تو عار و ننگ است. و امّا احمق؛ پس او تو را به چیزی که خوب باشد دلالت نمیکند، و از برای دفع بدی از تو، به او امیدوار نمیتوان بود، و هر چند که سعی کند و خویش را در زحمت افکند. و بسا است که منفعت تو را میخواهد و به تو ضرر میرساند؛ پس مردن او از زندگیاش بهتر، و خاموشیاش از سخن گفتنش خوشتر، و دوریش از نزدیکیش خوبتر است. و امّا دروغگو؛ پس با مصاحبت او هیچ عیشی بر تو گوارا نیست. پیوسته سخن تو را به دروغ به مردم نقل میکند، و از مردم به دروغ، سخن را به تو نقل میکند، و خبرهای دروغ از برایت میآورد، و در هر زمان که دروغ غریب عجیبی را تمام کرد، آن را به دروغ غریبی دیگر پیوند میکند، و آن را طول و کشیدگی میدهد، تا به حدّی که به چیز راستی خبر میدهد و کسی از او باور نمیکند، و به نقل دروغ، در میان مردمان دشمنی میافکند، و کینهها را در سینهها میرویاند؛ پس از خدا بپرهیزید و از برای خویش نظر کنید» (یعنی ملاحظه نمایید تا با کسی که نباید مصاحبت کنید، مصاحبت نکنید).
راویان