الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۴۵۷

علي بن ابراهيم عن ابيه عن ابن ابي عمير عن جميل قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۶۷ جمیل گوید: طیّار به من می‏گفت: شیطان که از فرشته‏ها نبود و همانا فرشته‏ها مأمور شدند به آدم سجده کنند و ابلیس گفت: من سجده نمی‏کنم، چرا ابلیس گنهکار شد که سجده نکرد با اینکه از فرشته‏ها نبود (و دستور سجده به او متوجه نبود)؟ گوید: من با او خدمت امام صادق (ع) رسیدیم و گوید: به خدا به طرز خوبی سؤال را مطرح کرد، به آن حضرت گفت: قربانت! بفرمائید آنچه را که خدا عز و جل مؤمنان را بدان خوانده است از اینکه فرموده: «أیا آن کسانی که گرویدید و ایمان آوردید» آیا منافقان را هم شامل می‏شود و منافقان هم به همراه مؤمنان در این خطاب وارد می‏شوند؟ فرمود: آری و شامل گمراهان و اهل ضلال هم می‏شود و شامل هر کس اعتراف کرده است به مسلمانی در ظاهر می‏شود، و ابلیس هم از آن کسانی است که به دعوت آشکار با آنان اعتراف کرده است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۳۹ جمیل گوید: طیار بمن می گفت: شیطان که از فرشتگان نبود، و جز این نیست که فرشتگان مأمور بسجده برای آدم علیه السّلام شدند، و شیطان گفت: من سجده نمیکنم، پس چرا شیطان گنهکار شد آنگاه که سجده نکرد با اینکه او از فرشتگان نبود؟ گوید: من و او خدمت حضرت صادق علیه السّلام شرفیاب شدیم، و بخدا سوگند پرسش خود را بطرز نیکوئی طرح کرد و عرضکرد، قربانت شوم بفرمائید آنچه خداوند مؤمنین را خوانده است از این که فرموده است: «ای کسانی که ایمان آورده‏اید» آیا منافقان هم در این خطاب وارد میشوند (و خطاب شامل آنان نیز گردد)؟ فرمود: آری و شامل گمراهان نیز گردد، و شامل هر کس که بدعوت آشکار (اسلام) اعتراف کرده نیز گردد، و شیطان هم از کسانی بود که بدعوت آشکار با آنان (یعنی فرشتگان) اعتراف کرده بود. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۸۷ علی بن ابراهیم، از پدرش، از ابن ابی عمیر، از جمیل روایت کرده است که گفت: طیّار به من گفت که: شیطان از جمله فرشتگان نیست. و جز این نیست که فرشتگان، به سجده کردن از برای آدم علیه السلام مأمور شدند، بعد از آن، شیطان گفت که: من سجده نمی‏کنم. پس شیطان را چه می‏شود که عاصی و نافرمان باشد، در هنگامی که سجده نکرد، و حال آنکه او از جمله فرشتگان نبود؟ جمیل می‏گوید که: پس من و او بر امام جعفر صادق علیه السلام داخل شدیم. جمیل می‏گوید: به خدا سوگند که طیّار در باب این مسئله، نیکویی به جا آورد، و به وضع خوشی سؤال کرد. عرض کرد که: فدای تو گردم! مرا خبر ده از آنچه خدای عز و جل مؤمنان را به سوی آن خوانده، از قول آن جناب: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا» «۱»؛ یعنی: «ای آن کسانی که گرویده‏اید، و به آنچه باید، ایمان آورده‏اید!» آیا منافقان، با ایشان در آن داخل‏اند؟ فرمود: «آری، و گمراهان، و هر که به دعوت ظاهره اقرار کرده نیز، در آن داخل‏اند. و شیطان، از کسانی بود که به دعوت ظاهره، با ایشان اقرار کرده بود». __________________________________________________ (۱). بقره، ۱۰۴.