الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۴۶۲

محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن الحسن بن محبوب عن حسين بن نعيم الصحاف قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۷۷ از حسین بن نعیم صحّاف، گوید: به امام صادق (ع) گفتم: چرا مردی نزد خدا مؤمن باشد (مردی نزد خدا مؤمن نباشد خ ل) و ایمان او پیش خدا برجا باشد و سپس خدا او را پس از اینکه مؤمن است به کفر منتقل سازد؟ گوید: در پاسخ فرمود: راستی که خدا عادل است، همانا مردم را دعوت به ایمان کرده است نه به کفر، و احدی را به کفر دعوت نکرده و هر که به خدا ایمان آورد و سپس ایمان او در پیشگاه خدا ثابت و محقق گردد، خدا عز و جل پس از آن او را از ایمان به کفر منتقل نسازد. من به آن حضرت گفتم: مردی کافر است و کفرش ثابت است نزد خدا سپس پس از آن او را از کفر به ایمان منتقل می‏سازد؟ گوید: در پاسخ فرمود: راستی خدا عز و جل همه مردم را بر فطرت ساده و خداجو آفریده است، ایمان به شریعتی را به خودی خود نمی‏فهمند و کفر و انکار به حق را هم ندارند سپس خداوند رسولان را فرستاد تا بنده‏های خدا را به ایمان دعوت کنند، برخی را خدا هدایت کرد (بدین وسیله) برخی هم از هدایت خدا بهره‏مند نشدند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۴۴ حسین بن نعیم صحاف گوید: بحضرت صادق علیه السّلام عرضکردم: چگونه است که (گاهی) انسان نزد خداوند مؤمن است و ایمان او نزد خدا ثابت است سپس خداوند پس از آن او را از ایمان بکفر ببرد؟ گوید: حضرت در پاسخ فرمود: همانا خدای عز و جل عادل است، و جز این نیست که بندگانش را بایمان بخود خوانده است نه بکفر، و أحدی را بکفر دعوت نکرده است، پس هر که باو ایمان آورد و ایمانش نزد خداوند ثابت گردد خدای عز و جل دیگر او را از ایمان بکفر منتقل نسازد. من عرضکردم: (گاهی) مردی کافر است، و کفرش نزد خدا ثابت است سپس خداوند او را پس از آن از کفر بایمان منتقل سازد (این چگونه است؟) فرمود: همانا خدای عز و جل همه مردم را بر فطرت ساده آفریده، که نه ایمان بشریعتی را بفهمند و نه کفر و انکاری دانند. سپس رسولان را فرستاد که بندگان را بایمان بخدا دعوت کنند، پس برخی را خداوند (بدین وسیله) هدایت و راهنمائی فرمود، و برخی را هدایت نفرمود. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۹۵ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از حسن بن محبوب، از حسین بن نعیم صحّاف روایت کرده است که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: چرا مردی در نزد خدای عز و جل مؤمن می‏باشد، که ایمان از برایش در نزد آن جناب ثابت شده، بعد از آن، خدا او را از ایمان نقل می‏کند به سوی کفر؟ حسین می‏گوید که: حضرت فرمود: «به درستی که خدای- تبارک و تعالی-، به غایت عادل است. جز این نیست که بندگان خود را به سوی ایمانِ به خود خوانده، نه به سوی کفر، و هیچ‏کس را به سوی کافر شدنِ به خویش نمی‏خواند. پس هر که به خدا ایمان آورد، بعد از آن، ایمان از برایش در نزد خدای عز و جل ثابت گردید، خدای عز و جل او را نقل نمی‏کند از ایمان به سوی کفر». به آن حضرت عرض کردم که: می‏شود که مردی کافر باشد، که کفر از برایش در نزد خدای عز و جل ثابت باشد، بعد از آن، خدای عز و جل او را از کفر به سوی ایمان نقل کند؟ راوی می‏گوید که: حضرت فرمود: «به درستی که خدای عز و جل همه مردمان را آفرید، بر فطرت و آفرینشی که ایشان را بر آن آفرید، در حالی که ایمان را نمی‏شناختند به واسطه شریعتی، و نه کفر را به سبب انکاری (یعنی ایشان را بر حالتی آفرید که با آن حالت، قابلیّت ایمان و کفر، هر دو [را] داشتند، و هر چند که قابلیّات و استعدادات ایشان تفاوت داشت، ولیکن در آن وقت، شریعتی نبود که کسی به واسطه تصدیق یا انکار آن، مؤمن یا کافر باشد). بعد از آن، خدای عز و جل رسولان خود را برانگیخت، که بندگان را به سوی ایمان به آن جناب بخوانند پس از جمله ایشان، کسی است که خدا او را هدایت فرمود، و از ایشان، کسی است که خدا او را هدایت ننمود» «۱». __________________________________________________ (۱). و مراد از هدایت در اینجا، هدایت خاصّه است، که محض لطف است. و امّا هدایت عامّه، که اصل دلالت و رهنمایی است، اختصاص به کسی ندارد؛ بلکه به همه خلق رسیده؛ زیرا که آن، بر خدا لازم و واجب است، چنان که بعثت رسولان بر آن دلالت می‏کند. و بعضی گفته‏اند که: محتمل است که مراد از این فقره، آن باشد که، پس بعضی به آن هدایت عامّه هدایت یافتند، و بعضی هدایت نیافتند. (مترجم)