حدیث حضرت محمد (ص) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الْوَسْوَسَةِ وَ حَدِيثِ النَّفْس
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن اسماعيل بن محمد عن محمد بن بكر بن جناح عن زكريا بن محمد عن ابي اليسع داود الابزاري عن حمران عن ابي جعفر ع قال :
إِنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اَللَّهِ ص فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنَّنِي نَافَقْتُ فَقَالَ وَ اَللَّهِ مَا نَافَقْتَ وَ لَوْ نَافَقْتَ مَا أَتَيْتَنِي تُعْلِمُنِي مَا اَلَّذِي رَابَكَ أَظُنُّ اَلْعَدُوَّ اَلْحَاضِرَ أَتَاكَ فَقَالَ لَكَ مَنْ خَلَقَكَ فَقُلْتَ اَللَّهُ خَلَقَنِي فَقَالَ لَكَ مَنْ خَلَقَ اَللَّهَ قَالَ إِي وَ اَلَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَكَانَ كَذَا فَقَالَ إِنَ اَلشَّيْطَانَ أَتَاكُمْ مِنْ قِبَلِ اَلْأَعْمَالِ فَلَمْ يَقْوَ عَلَيْكُمْ فَأَتَاكُمْ مِنْ هَذَا اَلْوَجْهِ لِكَيْ يَسْتَزِلَّكُمْ فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ فَلْيَذْكُرْ أَحَدُكُمُ اَللَّهَ وَحْدَهُ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۹۷
از امام باقر (ع) که مردی نزد رسول خدا (ص) آمد و گفت: یا رسول اللَّه! من منافق شدم، فرمود: به خدا منافق نشدی و اگر منافق شده بودی، نزد من نمیآمدی به من اعلام کنی، چه باعث شکّت شده؟ به گمانم که آن دشمن حاضر در خاطر نزد تو آمده است و به تو گفته کی تو را آفریده؟ و تو به او گفتی: خدا مرا آفریده پس به تو گفته: کی خدا را آفریده؟ گفت: آری بدان که تو را به راستی فرستاده چنین شده است، فرمود: شیطان از طرف خلاف در کردار به شما حمله کند و بر شما توانا نگردد و چیره نشود و از این راه به شما شعلهور شده تا شما را بلغزاند و هر گاه چنین شد هر کدام شماها خدا را به یگانگی یاد کند.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۵۷
حضرت باقر علیه السّلام فرمود: مردی نزد رسول خدا (ص) مردی نزد رسول خدا (ص) آمد و عرضکرد: ای رسول خدا من منافق شدم، فرمود: بخدا سوگند تو منافق نشدهای، و اگر منافق بودی نزد من نمیآمدی که مرا بآن آگاه کنی، چه چیز تو را بشک انداخته؟ بگمانم آن دشمن حاضر بخاطرت آمده و بتو گفت: کی تو را آفریده؛ تو گفتی: خدا مرا آفریده، پس بتو گفته: کی خدا را آفریده. عرضکرد: آری بدان که تو را براستی فرستاده سوگند که چنین شده، فرمود: همانا شیطان از راه کردارهای شما (و جلوگیری شما از اعمال نیک) نزدتان آید و بر شما دست نیابد پس از این راه بسراغتان آید که شما را بلغزاند، و هر گاه چنین شد هر کدام شما (که برایش چنین رخ داد) خدا را بیگانگی یاد کند (خیالات شیطانی برطرف گردد).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۲۱۳
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از اسماعیل بن محمد، از محمد بن بکر بن جناح، از زکریّا بن محمد، از ابوالیسع داود ابزاری، از حمران، از امام محمد باقر علیه السلام که فرمود: «مردی به خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد که: یا رسول اللَّه! به درستی که من منافق شدهام. فرمود: به خدا سوگند که منافق نشدهای، و اگر منافق شده بودی، به نزد من نمیآمدی که مرا اعلام کنی، که چه چیز تو را در شک و گمان افکنده و مضطرب ساخته. گمان دارم که دشمن حاضر؛ یعنی شیطان، به نزد تو آمده و به تو گفته است که: کی تو را خلق کرده؟ و تو گفتهای که: خدای عز و جل مرا خلق کرده؛ پس به تو گفته است که: کی خدای- تبارک و تعالی- را خلق کرده؟ آن مرد عرض کرد: آری، به حقّ آن کسی که تو را به حق فرستاده است، که امر چنین بود. حضرت فرمود: به درستی که شیطان به نزد شما آمده، از راه اعمال و گناهان؛ پس بر شما غالب نشد و توانایی به هم نرسانید؛ پس از این راه به نزد شما آمده است، تا شما را گمراه گرداند، و قدم شما را از راه دین بلغزاند. و چون چنین امری حادث شود، باید که یکی از شما، خدای یگانه را که نظیر ندارد، یاد کند».