→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۷۲
حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الطَّاعَةِ وَ التَّقْوَى
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
ابو علي الاشعري عن محمد بن سالم و احمد بن ابي عبد الله عن ابيه جميعا عن احمد بن النضر عن عمرو بن شمر عن جابر عن ابي جعفر ع قال قال لي :
يَا جَابِرُ أَ يَكْتَفِي مَنِ اِنْتَحَلَ اَلتَّشَيُّعَ أَنْ يَقُولَ بِحُبِّنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ فَوَ اَللَّهِ مَا شِيعَتُنَا إِلاَّ مَنِ اِتَّقَى اَللَّهَ وَ أَطَاعَهُ وَ مَا كَانُوا يُعْرَفُونَ يَا جَابِرُ إِلاَّ بِالتَّوَاضُعِ وَ اَلتَّخَشُّعِ وَ اَلْأَمَانَةِ وَ كَثْرَةِ ذِكْرِ اَللَّهِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلصَّلاَةِ وَ اَلْبِرِّ بِالْوَالِدَيْنِ وَ اَلتَّعَاهُدِ لِلْجِيرَانِ مِنَ اَلْفُقَرَاءِ وَ أَهْلِ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلْغَارِمِينَ وَ اَلْأَيْتَامِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ تِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ وَ كَفِّ اَلْأَلْسُنِ عَنِ اَلنَّاسِ إِلاَّ مِنْ خَيْرٍ وَ كَانُوا أُمَنَاءَ عَشَائِرِهِمْ فِي اَلْأَشْيَاءِ قَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ مَا نَعْرِفُ اَلْيَوْمَ أَحَداً بِهَذِهِ اَلصِّفَةِ فَقَالَ يَا جَابِرُ لاَ تَذْهَبَنَّ بِكَ اَلْمَذَاهِبُ حَسْبُ اَلرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ أُحِبُ عَلِيّاً وَ أَتَوَلاَّهُ ثُمَّ لاَ يَكُونَ مَعَ ذَلِكَ فَعَّالاً فَلَوْ قَالَ إِنِّي أُحِبُ رَسُولَ اَللَّهِ فَرَسُولُ اَللَّهِ ص خَيْرٌ مِنْ عَلِيٍّ ع ثُمَّ لاَ يَتَّبِعُ سِيرَتَهُ وَ لاَ يَعْمَلُ بِسُنَّتِهِ مَا نَفَعَهُ حُبُّهُ إِيَّاهُ شَيْئاً فَاتَّقُوا اَللَّهَ وَ اِعْمَلُوا لِمَا عِنْدَ اَللَّهِ لَيْسَ بَيْنَ اَللَّهِ وَ بَيْنَ أَحَدٍ قَرَابَةٌ أَحَبُّ اَلْعِبَادِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَكْرَمُهُمْ عَلَيْهِ أَتْقَاهُمْ وَ أَعْمَلُهُمْ بِطَاعَتِهِ يَا جَابِرُ وَ اَللَّهِ مَا يُتَقَرَّبُ إِلَى اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِلاَّ بِالطَّاعَةِ وَ مَا مَعَنَا بَرَاءَةٌ مِنَ اَلنَّارِ وَ لاَ عَلَى اَللَّهِ لِأَحَدٍ مِنْ حُجَّةٍ مَنْ كَانَ لِلَّهِ مُطِيعاً فَهُوَ لَنَا وَلِيٌ وَ مَنْ كَانَ لِلَّهِ عَاصِياً فَهُوَ لَنَا عَدُوٌّ وَ مَا تُنَالُ وَلاَيَتُنَا إِلاَّ بِالْعَمَلِ وَ اَلْوَرَعِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۲۲۷
از جابر، از امام باقر (ع) گوید: به من فرمود: ای جابر، آیا کسی که خود را به شیعه بندد همینش بس باشد که دوستی ما خاندان را دارد، به خدا شیعه ما نباشد جز کسی که از خدا پرهیزد و او را فرمان برد، شیعههای ما شناخته نمیشوند جز به نشانه تواضع و خشوع و امانتداری و کثرت یاد خدا و روزه و نماز و نیکی کردن به پدر و مادر و وارسی حال همسایگان از درویشان و مستمندان و بدهکاران و یتیمان و راستگوئی و خواندن قرآن و نگه داشتن زبان از مردم جز به ذکر خیر و آنها امین عشائر خودند در هر چیز.
جابر گوید: من گفتم: یا ابن رسول الله، امروزه ما کسی را بدینسان نشناسیم، فرمود: ای جابر، مبادا روشهای مردم تو را به این عقیده کشند که برای مرد همین بس باشد که گوید: من علی را دوست دارم و پیرو اویم و سپس با این گفته زبانی فعال نباشد، اگر گوید: من رسول خدا (ص) را دوست دارم و رسول خدا (ص) بهتر از علی (ع) است و سپس پیروی از شیوه او نکند و به روش او کار نکند دوستی او برای وی سودی ندهد، از خدا بپرهیز و برای خدا کار کنید، به راستی میان خدا و کسی خویشی نیست، دوستترین بندهها نزد خدا عز و جل و ارجمندترینشان نزد او با تقواتر و مطیعتر آنها است نسبت به او، ای جابر، به خدا نتوان نزدیک شد به خداوند تبارک و تعالی جز به اطاعت، با ما برات آزادی از دوزخ نیست و احدی را بر خدا حجتی نیست، هر که مطیع خدا است، دوست ما است و هر که نافرمان خدا است دشمن ما است، نتوان به ولایت ما رسید جز با عمل و ورع.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۱۱۸
جابر گوید: امام باقر علیه السّلام بمن فرمود: ای جابر! آیا کسی که ادعاء تشیع میکند، او را بس است که از محبت ما خانواده دم زند؟ بخدا شیعه ما نیست، جز آنکه از خدا پروا کند و او را اطاعت نماید، ای جابر! ایشان شناخته نشوند، جز با فروتنی و خشوع و امانت و بسیاری یاد خدا و روزه و نماز و نیکی بپدر و مادر و مراعات همسایگان فقیر و مستمند و قرضداران و یتیمان و راستی گفتار و تلاوت قرآن و بازداشتن زبان از مردم، جز از نیکی آنها، و آنها امانت نگهدار فامیل خویش باشند.
جابر گوید عرضکردم: یا ابن رسول اللَّه! ما امروز کسی را دارای این صفات نمیشناسیم، فرمود: ای جابر! براههای مختلف مرو، آیا برای مرد کافی است که بگوید، من علی را دوست دارم و از او پیروی میکنم، و با وجود این فعالیت دینی نکند؟! پس اگر بگوید: من رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله را دوست دارم- رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله که بهتر از علی علیه السّلام است- سپس از رفتار او پیروی نکند و بسنتش عمل ننماید، محبتش بپیغمبر باو هیچ سودی ندهد، پس از خدا پروا کنید و برای آنچه نزد خداست عمل کنید، خدا با هیچکس خویشی ندارد، دوست ترین بندگان خدای عز و جل [و گرامیترینشان نزد او] با تقواترین و مطیع ترین آنهاست.
ای جابر! بخدا جز با اطاعت بخدای تبارک و تعالی تقرب نمیتوان جست. و همراه ما برات آزادی از دوزخ نیست و هیچ کس بر خدا حجت ندارد، هر که مطیع خدا باشد دوست ما و هر که نافرمانی خدا کند دشمن ماست، ولایت ما جز با عمل کردن بورع بدست نیاید.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۲۰۷
ابوعلّی اشعری، از محمد اشعریّ، از محمد بن سالم و احمد بن ابیعبداللَّه، از پدرش هر دو روایت کردهاند، از احمد بن نضر، از عمرو بن شمر، از جابر، از امام محمد باقر علیه السلام که گفت: حضرت به من فرمود که: «ای جابر! آیا کسی که تشیّع را بر خود میبندد، اکتفا میکند به اینکه بگوید ما اهل بیت را دوست میدارد؟ پس به خدا سوگند که شیعه ما نیست، مگر کسی که از خدا بپرهیزد و او را اطاعت کند. و شیعیان ما شناخته نمیشدند ای جابر، مگر به تواضع و فروتنی و اظهار خشوع و امانت، و بسیاری یاد خدا، و روزه و نماز، و نیکی با پدر و مادر، و بازجویی و رعایت همسایگان، از فقیران و اهل درویشی و بیچارگان، و قرضداران و یتیمان، و به راستگویی، و تلاوت قرآن، و بازداشتن زبانها بر مردمان، مگر از خوبی؛ و امینان خویشان خویش بودند، در همه چیز». جابر میگوید که: عرض کردم: یابنرسول اللَّه! ما امروز کسی را به این صفت نمیشناسیم. فرمود که:
«ای جابر! البتّه مذهبهای باطله تو را به جایی نبرد، و به آنچه هر کس میگوید، اعتقاد نکنی. مردی پنداشته که میگوید: علی را دوست میدارم و به آن حضرت موالات میورزد، و با این حال چنان نمیباشد، که بسیار عمل را به جا آورد، و او را همین گفتار کفایت میکند؛ پس اگر بگوید که من رسول خدا صلی الله علیه و آله را دوست میدارم، بهتر باشد؛ زیرا که رسول خدا صلی الله علیه و آله از علی علیه السلام بهتر است. بعد از آن، سیرت و طریقه آن حضرت را پیروی نکند، و به سنّت آن حضرت عمل ننماید. دوستی او با آن حضرت هیچ نفعی به او نمیرساند؛ پس از خدا بپرهیزید و عمل کنید از برای تحصیل آنچه در نزد خدا است، که در میان خدا و کسی، خویشی نیست. و دوستترینِ بندگان به سوی خدای عز و جل، پرهیزگارترین ایشان، و عملکنندهترین ایشان است به طاعت آن جناب. ای جابر! به خدا سوگند که تقرّب جسته نمیشود به سوی خدای تبارک و تعالی، مگر به طاعت. و با ما برات بیزاری از آتش جهنّم نیست، و کسی را بر خدا حجّتی نه. هر که خدا را فرمانبردار باشد، دوست ما است، و هر که خدا را نافرمان باشد، دشمن ما است. و به دوستی ما نمیتوان رسید، مگر به عمل و پارسایی».
راویان