کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۱۴۳
از ابی مسروق گوید: به امام صادق (ع) گفتم: راستی ما با مردم دیگر (در باره مذهب) گفت: و گو کنیم و در برابر آنها دلیل آوریم از قول خدا عز و جل (۶۲ سوره نساء): «فرمان برید از خدا و فرمان برید از رسول خدا و صاحب الأمر خودتان» در پاسخ گویند:
این آیه در باره فرماندهان قشونهای گشتی نازل شده است و ما دلیل آوریم بر آنها به قول خدا عز و جل (۷۸ سوره مائده): «همانا سرپرست شما خدا است و رسولش الی آخر آیه [و آن کسانی که گرویدند آنها را که نماز را بر پا دارند و زکاة را بپردازند و در رکوعند]» در پاسخ گویند: در باره همه مؤمنان نازل شده است و دلیل آوریم در برابر آنها به قول خدا عز و جل (۳۳ سوره شوری): «بگو ای پیغمبر: من از شما مزدی نخواهم جز دوستی با ذی القربی [خویشان]» در پاسخ گویند: در باره خویشان اسلامی نازل شده است و از آنچه در خاطر داشتم راجع به این موضوع و مانند آن چیزی نماند که یاد کردم، امام (ع) فرمود: هر گاه این طور باشد، آنها را به مباهله (حکمیّت خداوند) دعوت کن، گفتم: چه کار کنم؟ فرمود: سه روز خود را اصلاح کن و به گمانم که فرمود: روزهدار و غسل کن و با مدّعی خود به میدان بیرون شهر برو و انگشتان دست راست خود را در انگشتانش شبکهوار بینداز و به او حق بده و به خود آغاز سخن کن و بگو: «بار خدایا! ای پروردگار هفت آسمان و هفت زمین! دانای نهان و عیان! بخشاینده و مهربان! اگر ابو مسروق حق را انکار کرده و مدّعی باطل است، یک عذابی دردناک از آسمان بر او فرود آور» و سپس نفرین را به او برگردان و بگو: «و اگر فلان کس حقی را انکار کرده و مدّعی باطل است، بر او عذابی دردناک از آسمان فرود آور» سپس فرمود: پس از آن درنگ نکنی که اثرش را در او به چشم خود ببینی، راوی گوید: به خدا آفریدهای نیافتم که پاسخ مثبت به این پیشنهاد من بدهد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۲۷۹
ابو مسروق گوید: بحضرت صادق علیه السلام عرضکردم: ما با مردم (در باره مذهب و امامت شما) گفتگو کنیم و با آنان احتجاج کنیم و بگفتار خدای عز و جل دلیل آوریم که فرماید: «خدا و رسول را و اولیاء امر را فرمانبرید» (سوره نساء آیه ۵۹) مردم گویند: این آیه در باره فرماندهان قشونها نازل گشته، پس برای آنان بگفتار (دیگر) خدای عز و جل حجت آوریم (که فرماید): «جز این نیست که ولی شما خدا و رسول او است»- تا آخر آیه (۵۵ از سوره مائده) پس مردم گویند: این آیه در باره مؤمنین نازل شده، و دلیل آوریم برای آنها بگفتار خدای عز و جل: «بگو ای محمد من از شما مزدی نخواهم جز دوستی در باره نزدیکان (و خویشان) ..» (سوره شوری آیه ۲۳) گویند: این آیه در باره نزدیکان و خویشان اسلامی نازل شده، گوید: من آنچه در خاطر داشتم از این آیات و مانند آن (و جوابهائی که مردم از آنها دهند) ذکر کردم؟ حضرت بمن فرمود: اگر این طور است آنها را بمباهله دعوت کن، عرضکردم: چگونه (مباهله) کنم؟ فرمود: سه روز خود را اصلاح کن- و گمانم که فرمود: روزه بگیر- (یعنی در آن سه روز که در صدد اصلاح خود بتوبه و استغفار و دعا و امثال اینها برآئی روزه هم بگیر) و غسل کن و تو با طرف خود به صحرا بروید و انگشتان دست راست خود را در انگشتان او شبکهوار بینداز، و او را انصاف ده (یعنی) ابتداء بخود (لعن و نفرین) کن و بگو: «بار خدایا ای پروردگار هفت آسمان و هفت زمین، و ای دانای نهان و عیان، و ای بخشاینده مهربان، اگر أبو مسروق حقی را انکار کرده و ادعای باطلی کرده پس بر او از آسمان عذابی دردناک نازل فرما» سپس نفرین را باو برگردان و بگو: «و اگر فلان کس حقی را انکار کرده و باطلی را ادعا کرده پس عذابی دردناک از آسمان بر او فروآور» سپس فرمود: پس از آن درنگ نکنی که اثر آن را در آن شخص بچشم خود خواهی دید، (ابو مسروق گوید): پس بخدا سوگند هیچ کس را ندیدم که مرا در این کار اجابت کند (و بمباهله حاضر شود).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۳۹۹
علی بن ابراهیم، از پدرش، از ابنابیعمیر، از محمد بن حکیم، از ابومسروق «۳»، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که گفت: گفتم: به درستی که ما با مردم سخن میگوییم و برایشان حجّت میآوریم به قول خدای- تعالی-: «أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» «۴»؛ یعنی: «فرمان برید خدا را و فرمان برید فرستاده او را که محمد صلی الله علیه و آله است، و خداوندان فرمان از خود را». پس میگویند که: این آیه در سپهسالار لشکرها نازل شده، و برایشان حجّت میآوریم به قول خدای- تعالی-: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ» «۵» تا آخر آیه، که ترجمهاش این است که: «جز این نیست که صاحب اختیار و اولی به تصرّف و حاکم بر امور دینی و دنیوی شما خدا است، و رسول او و کسانی که ایمان آوردهاند.
آنان که به پای میدارند نماز را و میدهند زکات را و حال آنکه ایشان رکوعکنندگانند». و ایشان میگویند که: این آیه در شأن مؤمنان نازل شده، و برایشان حجّت میآوریم به قول خدای- تعالی-: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی» «۶»؛ یعنی: «بگو یا محمد! که نمیخواهیم از شما بر تبلیغ رسالت مزدی را، و از برای امر به معروف و نهی از منکر توقّع اجری ندارم، ولیکن طلب میکنم از شما دوستی ثابت و متمکّن را در خویشی من، که خویشان مرا دوست دارید». در جواب میگویند که: این آیه در باب خویشی مسلمانان نازل شده.
راوی میگوید که: چیزی را وا نگذاشتم از آنچه ذکرش در نزد من حاضر بود و به خاطر داشتم از این و مانند این، مگر آنکه آن را ذکر کردم.
حضرت به من فرمود که: «هرگاه این امر واقع شود، ایشان را به سوی مباهله بخوان».
عرض کردم که: چه کنم و به چه وضع باید کرد؟ فرمود: «سه روز خود را اصلاح کن»، و گمان دارم او را که فرمود: «و روزه بگیر و غسل کن، و تو با او به سوی دشت بیرون رو و انگشتان خود را از دست راستت در انگشتان او درآور. بعد از آن او را انصاف بده و به خود آغاز کن: الَلَّهُمَّ رَبَّ السَّمواتِ السَّبْعِ … أَوْ عَذاباً أَلیماً؛ «خداوندا! ای پروردگار آسمانهای هفتگانه و پروردگار زمینهای هفتگانه! دانای نهانی و آشکار! ای مهربان بخشاینده! اگر هست ابومسروق «۱» که انکار کرده باشد حقی را و ادعا نموده باشد باطلی را، پس فرو فرست بر او بلایی را از آسمان یا عذابی دردناک (یا دردآورنده)». بعد از آن نفرین را بر او برگردان و بگو:
وَانْ کانَ فُلانٌ جَحَدَ حَقّاً وَادَّعی باطِلًا فَأَنْزِلْ عَلَیْهِ حُسْباناً مِنَ السَّمآءِ أَوْ عَذاباً أَلیماً؛ و اگر باشد فلانی که انکار کرده باشد حقّی را و ادّعا نموده باشد باطلی را، پس فرو فرست بلایی از آسمان یا عذابی دردناک (یا دردآورنده)».
بعد از آن حضرت به من فرمود: «به درستی که تو درنگ نخواهی کرد که این را در او میبینی. پس به خدا سوگند که هیچ آفریدهای را نیافتم که مرا به سوی آن اجابت کند». (۳). ( ۱). در نسخه مترجم، «ابومسترق» است.
(۴). نساء، ۵۹.
(۵). مائده، ۵۵.
(۶). شورا، ۲۳.