→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۸۳۶
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الدُّعَاء بَابُ الْقَوْلِ عِنْدَ الْإِصْبَاحِ وَ الْإِمْسَاء
کتاب الدعاء · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن عبد الرحمن بن حماد الكوفي عن عمرو بن مصعب عن فرات بن الاحنف عن ابي عبد الله ع قال :
مَهْمَا تَرَكْتَ مِنْ شَيْءٍ فَلاَ تَتْرُكْ أَنْ تَقُولَ فِي كُلِّ صَبَاحٍ وَ مَسَاءٍ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَصْبَحْتُ أَسْتَغْفِرُكَ فِي هَذَا اَلصَّبَاحِ وَ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ لِأَهْلِ رَحْمَتِكَ وَ أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِنْ أَهْلِ لَعْنَتِكَ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَصْبَحْتُ أَبْرَأُ إِلَيْكَ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ وَ فِي هَذَا اَلصَّبَاحِ مِمَّنْ نَحْنُ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ مِنَ اَلْمُشْرِكِينَ وَ مِمَّا كَانُوا يَعْبُدُونَ إِنَّهُمْ كََانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فََاسِقِينَ اَللَّهُمَّ اِجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ مِنَ اَلسَّمَاءِ إِلَى اَلْأَرْضِ فِي هَذَا اَلصَّبَاحِ وَ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ بَرَكَةً عَلَى أَوْلِيَائِكَ وَ عِقَاباً عَلَى أَعْدَائِكَ اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَكَ وَ عَادِ مَنْ عَادَاكَ اَللَّهُمَّ اِخْتِمْ لِي بِالْأَمْنِ وَ اَلْإِيمَانِ كُلَّمَا طَلَعَتْ شَمْسٌ أَوْ غَرَبَتْ اَللَّهُمَ اِغْفِرْ لِي وَ لِوََالِدَيَ وَ اِرْحَمْهُمََا كَمََا رَبَّيََانِي صَغِيراً اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْمُؤْمِنَاتِ وَ اَلْمُسْلِمِينَ وَ اَلْمُسْلِمَاتِ اَلْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَ اَلْأَمْوَاتِ اَللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ مُنْقَلَبَهُمْ وَ مَثْوَاهُمْ اَللَّهُمَّ اِحْفَظْ إِمَامَ اَلْمُسْلِمِينَ بِحِفْظِ اَلْإِيمَانِ وَ اُنْصُرْهُ نَصْراً عَزِيزاً وَ اِفْتَحْ لَهُ فَتْحاً يَسِيراً وَ اِجْعَلْ لَهُ وَ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ سُلْطََاناً نَصِيراً اَللَّهُمَّ اِلْعَنْ فُلاَناً وَ فُلاَناً وَ اَلْفِرَقَ اَلْمُخْتَلِفَةَ عَلَى رَسُولِكَ وَ وُلاَةِ اَلْأَمْرِ بَعْدَ رَسُولِكَ وَ اَلْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ وَ شِيعَتِهِمْ وَ أَسْأَلُكَ اَلزِّيَادَةَ مِنْ فَضْلِكَ وَ اَلْإِقْرَارَ بِمَا جَاءَ مِنْ عِنْدِكَ وَ اَلتَّسْلِيمَ لِأَمْرِكَ وَ اَلْمُحَافَظَةَ عَلَى مَا أَمَرْتَ بِهِ لاَ أَبْتَغِي بِهِ بَدَلاً وَ لاَ أَشْتَرِي بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً اَللَّهُمَّ اِهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَ قِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّكَ تَقْضِي وَ لاَ يُقْضَى عَلَيْكَ وَ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ تَبَارَكْتَ وَ تَعَالَيْتَ سُبْحَانَكَ رَبَ اَلْبَيْتِ تَقَبَّلْ مِنِّي دُعَائِي وَ مَا تَقَرَّبْتُ بِهِ إِلَيْكَ مِنْ خَيْرٍ فَضَاعِفْهُ لِي أَضْعَافاً مُضَاعَفَةً كَثِيرَةً وَ آتِنََا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ أَجْراً عَظِيماً رَبِّ مَا أَحْسَنَ مَا اِبْتَلَيْتَنِي وَ أَعْظَمَ مَا أَعْطَيْتَنِي وَ أَطْوَلَ مَا عَافَيْتَنِي وَ أَكْثَرَ مَا سَتَرْتَ عَلَيَّ فَلَكَ اَلْحَمْدُ يَا إِلَهِي كَثِيراً طَيِّباً مُبَارَكاً عَلَيْهِ مِلْءَ اَلسَّمَاوَاتِ وَ مِلْءَ اَلْأَرْضِ وَ مِلْءَ مَا شَاءَ رَبِّي كَمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى وَ كَمَا يَنْبَغِي لِوَجْهِ رَبِّي ذِي اَلْجَلاََلِ وَ اَلْإِكْرََامِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۱۹۱
از امام صادق (ع) فرمود: هر آنچه را ترک کنی، این گفتار را در هر بام و شام ترک مکن:
بار خدایا صبح کردم و در این صبح از تو آمرزش میخواهم و هم در این روز برای هر که اهل رحمت تو است و به تو بیزارم از هر که اهل لعنت تو است.
بار خدایا من صبح کردم و در این روز و این بامداد به تو بیزارم از کسانی که ما در میان آنهائیم از مردم مشرک و از آنچه میپرستند، راستی که آنان مردم بد و نابکارند.
بار الها هر آنچه در این بامداد و این روز از آسمان به زمین فرود آوردی برای ما برکت ساز و بر دشمنانت عذاب، بار خدایا دوست دار هر که دوستت دارد، و دشمن دار هر که را با تو دشمنی کند.
بار خدایا این روز را برای من با امنیت و ایمان به پایان رسان هر آن زمانی که آفتاب برآید و یا فرود شود.
بار خدایا بیامرز مرا و پدر و مادر مرا و به آنها رحم کن چنانچه مرا از کودکی پروریدند.
بار خدایا بیامرز مؤمنین و مؤمنات و مسلمین و مسلمات را از زنده و مرده.
بار خدایا تو سرانجام و پایگاه آنها را میدانی.
بار خدایا امام مسلمانان را در پناه ایمان نگهدار و او را نصرت با عزت بده و پیروزی و فتح آسان، و برای او و ماها از نزد خود تسلّط پیروزمندانهای مقرر ساز.
خدایا فلان و فلان را با دستجات مخالف رسولت و مخالف امامان بر حق بعد از رسولت و شیعههای آنها لعنت کن، و از تو خواهم فزونی از فضلت و توفیق اقرار به هر آنچه از نزدت آمده است
و تسلیم به امر تو و محافظت بر آنچه فرمودی، و نجویم برای آن بدلی و نفروشم آن را به بهای اندک.
بار خدایا مرا در زمره آنان که هدایت کردی هدایت فرما و از شرّ آنچه مقدر کردی نگهدار زیرا تو حکم کنی و بر تو حکمی نشود و خوار نگردد هر که را دوست داری، برتری بلند مقامی منزهی ای پروردگار خانه کعبه بپذیر از من دعایم را و هر کار خیری که به وسیله آن به تو تقرّب جستم آن را دو چندان کن بسیار و از نزد خودت رحمت و اجر عظیم به ما بده.
پروردگارا چه خوش مرا آزمایش کردی و چه عطای بزرگی به من دادی و چه بسیار مرا در پرده داشتی، از آن تو باد سپاس ای معبودم، سپاس بسیار پاک و با برکتی پر آسمانها و زمین و پر آنچه پروردگارم خواهد چنانچه دوست دارد و راضی باشد و چنانچه شایسته ذات پروردگار من است که صاحب جلالت و کرامت است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۳۰۲
حضرت صادق علیه السلام فرمود: هر چه را واگذاری این دعا را وامگذار که در هر صبح و شام بخوانی (و ترجمه آن دعا اینست:) «بار خدایا بامداد کردم و در این بامداد و در این روز از تو آمرزش خواهم برای هر کس که شایسته رحمت تو است، و از آنان که شایسته دوری از رحمت تو هستند بیزاری جویم، در این روز و در این بامداد از آنان که ما در میان آنها هستیم از مشرکان و آنچه میپرستند، اینان مردمان بد و تبهکاری هستند، بار خدایا آنچه در این بامداد و در این روز از آسمان بر زمین فرود آوری برکتی بر دوستانت و عذابی بر دشمنانت ساز، بار خدایا دوست دار هر که دوستت دارد دشمن دار هر که با تو دشمنی کند، بار خدایا هر گاه خورشید بیرون آید و هر گاه پنهان شود (آن روز را) برای من با منیت و ایمان بپایان رسان، بار خدایا مرا و پدر و مادر مرا بیامرز و بآنان ترحم کن چنانچه مرا در کودکی پروریدند بار خدایا مؤمنین و مؤمنات و مسلمین و مسلمات را از زنده و مردهشان بیامرز، بار خدایا تو بسرانجام و جایگاه ایشان دانائی، بار خدایا پیشوای مسلمانان را بپناه ایمان محافظت کن، و او را یاری کن یاری پیروزی بخشی، و بفتح آسانی او را فاتح فرما، و برای او و برای ما سلطنت پیروزمندانهای مقرر ساز، بار خدایا فلان و فلان و گروههای پراکندهای که با رسول تو و زعما و پیشوایان پس از او و پیروانشان مخالفت کردند از رحمت خود دور ساز، و فزونی فضل تو را خواستارم، و اعتراف بدان چه از نزدت آمده و تسلیم در برابر دستورت، و نگهداری بر آنچه امر فرمودی خواهانم، و در برابر آنها جایگزینی نجویم و ببهای اندک نفروشم، بار خدایا مرا در زمره آنان که هدایت فرمودهای هدایت فرما، و از شر آنچه مقدر کردهای نگهداری کن، تو حکم کنی و بر تو حکومتی نیست، هر که تو را دوست بدارد خوار نگردد برتر و بلند مقامی، منزهی ای پروردگار خانه کعبه، دعای مرا بپذیر، و آنچه بدان بدرگاهت تقرب جویم از نیکی آن را برای من چند برابر کن، و رحمتی از سوی خود با پاداش بزرگی بما بده، پروردگارا چه نیکو آزمایشم کردی و چه عطای بزرگی بمن دادی، و چه عافیت طولانی بمن کرامت کردی و چه بسیار بر من (از گناهان) پوشاندی، پس از آن تو است سپاس بسیار و پاک و با برکت باندازه آنچه آسمانها و زمین بگیرد، و پر از آنچه خدای من خواهد، هر آن مقدار که دوست دارد و خشنود شود و چنانچه شایسته ذات اوست که صاحب جلالت و کرامت است».
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۴۳۵
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از عبدالرحمان بن حمّاد کوفی، از عمرو بن مصعب، از فرات بن احنف، از امام جعفر صادق علیه السلام که فرمود: «هر چه را ترک کنی و وا گذاری، این را وا مگذار، که در هر صبح و شام بگویی که: اللَّهُمَّ إِنِّی أَصْبَحْتُ أَسْتَغْفِرُک فی هذا الصَّباحِ … وَکَمَا یَنْبَغِی لِوَجْهِ رَبِّی ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ؛ خداوندا! به درستی که صبح کردهام که آمرزش میطلبم از تو در این صبح و در این روز از برای اهل رحمت تو، و بیزاری میجویم به سوی تو از اهل لعنت تو. خداوندا! به درستی که من صبح کردهام، بیزارم به سوی تو در این روز ودر این صبح از کسی که ما در میان پشتهای ایشانیم، از مشرکان و از آنچه بودند که میپرستیدند. به درستی که ایشان بودند گروه بدنافرمانان. خداوندا! بگردان آنچه را که فرو فرستادهای از آسمان به سوی زمین در این صبح ودر این روز، برکت بر دوستان خود و عقاب بر دشمنان خود. خداوندا! دوستی کن با هر که دوستی کرد با تو و دشمنی کن با هر که دشمنی کرد با تو. خداوندا! ختم کن از برایم به ایمنی و ایمان. خداوندا! بیامرز مرا و پدر و مادر مرا و رحم کن ایشان را، چنانچه پرورش دادند مرا در حال خُردی. خداوندا! بیامرز مردان مؤمن و زنان مؤمنه را و مردان مسلمان و زنان مسلمان و زندههای از ایشان و مردگان. به درستی که تو میدانی جای گردیدن ایشان و منزلگاه ایشان. خداوندا! حفظ کن پیشوای مسلمانان را به حفظ ایمان، و یاری کن او را یاری کردنی ارجمند، و بگشا از برایش گشادیای آسان، و قرار ده از برایش و از برای ما در نزد خود سلطنتی یاری دهنده. خداوندا! لعنت کن فلان و فلان، و گروههایی را که اختلاف کردند بر فرستاده تو و ایمان به امر امامت بعد از رسول تو، و پیشوایان بعد از او و شیعیان ایشان، و سؤال میکنم از تو زیادتی را از فضل تو، و اقرار کردن به آنچه آمده است به آن از نزد تو، و تسلیم کردن از برای فرمان تو، و محافظت کردن هر آنچه امر فرمودهای به آن. نه میطلبم به آن بدلی را و نه میخرم به آن بهای اندکی را. خداوندا! هدایت کن مرا در کسانی که هدایت کردهای، و نگاه دار مرا بدی آنچه حکم فرمودهای. به درستی که تو حکم میفرمایی و حکم کرده نمیشود بر تو، و خوار نمیشود کسی را که دوست داشتهای.
مبارکی و برتری داری. پاک و منزّه میشمارم تو را. ای پروردگار خانه کعبه! بپذیر از من دعای مرا و آنچه تقرّب جستم به آن به سوی تو از خوبی. پس دوچندان کن آن را از برایم، دوچندانهای بسیار، و بده به ما از نزد خود مزد بزرگی را. ای پروردگار من! چه نیکو است آنچه انعام کردهای مرا و بزرگست، آنچه عطا کردهای به من و دراز است، آنچه عافیت دادهای مرا و بسیار است، آنچه پوشیدهای بر من. پس تو راست ستایش، ای خدای من! در حالتی که بسیار پاکیزه باشد، که مبارک ساخته باشد بر آن، پری آسمانها و پری زمین و پری آنچه خواست پروردگار من، چنانکه دوست میدارد پروردگار من و میپسندد، و چنانکه سزاوار است از برای وجه پروردگارم، که خداوند بزرگواری و نوازش «۱» است».
راویان