→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۹۰۹
حدیث امام سجّاد (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الدُّعَاء بَابُ الدُّعَاءِ لِلرِّزْق
کتاب الدعاء · روایت شده از امام سجّاد عليه السلام
سند
ابو بصير عن ابي عبد الله ع قال :
كَانَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ع يَدْعُو بِهَذَا اَلدُّعَاءِ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ حُسْنَ اَلْمَعِيشَةِ مَعِيشَةً أَتَقَوَّى بِهَا عَلَى جَمِيعِ حَوَائِجِي وَ أَتَوَصَّلُ بِهَا فِي اَلْحَيَاةِ إِلَى آخِرَتِي مِنْ غَيْرِ أَنْ تُتْرِفَنِي فِيهَا فَأَطْغَى أَوْ تَقْتُرَ بِهَا عَلَيَّ فَأَشْقَى أَوْسِعْ عَلَيَّ مِنْ حَلاَلِ رِزْقِكَ وَ أَفِضْ عَلَيَّ مِنْ سَيْبِ فَضْلِكَ نِعْمَةً مِنْكَ سَابِغَةً وَ عَطَاءً غَيْرَ مَمْنُونٍ ثُمَّ لاَ تَشْغَلْنِي عَنْ شُكْرِ نِعْمَتِكَ بِإِكْثَارٍ مِنْهَا تُلْهِينِي بَهْجَتُهُ وَ تَفْتِنِّي زَهَرَاتُ زَهْوَتِهِ وَ لاَ بِإِقْلاَلٍ عَلَيَّ مِنْهَا يَقْصُرُ بِعَمَلِي كَدُّهُ وَ يَمْلَأُ صَدْرِي هَمُّهُ أَعْطِنِي مِنْ ذَلِكَ يَا إِلَهِي غِنًى عَنْ شِرَارِ خَلْقِكَ وَ بَلاَغاً أَنَالُ بِهِ رِضْوَانَكَ وَ أَعُوذُ بِكَ يَا إِلَهِي مِنْ شَرِّ اَلدُّنْيَا وَ شَرِّ مَا فِيهَا لاَ تَجْعَلِ اَلدُّنْيَا عَلَيَّ سِجْناً وَ لاَ فِرَاقَهَا عَلَيَّ حُزْناً أَخْرِجْنِي مِنْ فِتْنَتِهَا مَرْضِيّاً عَنِّي مَقْبُولاً فِيهَا عَمَلِي إِلَى دَارِ اَلْحَيَوَانِ وَ مَسَاكِنِ اَلْأَخْيَارِ وَ أَبْدِلْنِي بِالدُّنْيَا اَلْفَانِيَةِ نَعِيمَ اَلدَّارِ اَلْبَاقِيَةِ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَزْلِهَا وَ زِلْزَالِهَا وَ سَطَوَاتِ شَيَاطِينِهَا وَ سَلاَطِينِهَا وَ نَكَالِهَا وَ مِنْ بَغْيِ مَنْ بَغَى عَلَيَّ فِيهَا اَللَّهُمَّ مَنْ كَادَنِي فَكِدْهُ وَ مَنْ أَرَادَنِي فَأَرِدْهُ وَ فُلَ عَنِّي حَدَّ مَنْ نَصَبَ لِي حَدَّهُ وَ أَطْفِ عَنِّي نَارَ مَنْ شَبَّ لِي وَقُودَهُ وَ اِكْفِنِي مَكْرَ اَلْمَكَرَةِ وَ اِفْقَأْ عَنِّي عُيُونَ اَلْكَفَرَةِ وَ اِكْفِنِي هَمَّ مَنْ أَدْخَلَ عَلَيَّ هَمَّهُ وَ اِدْفَعْ عَنِّي شَرَّ اَلْحَسَدَةِ وَ اِعْصِمْنِي مِنْ ذَلِكَ بِالسَّكِينَةِ وَ أَلْبِسْنِي دِرْعَكَ اَلْحَصِينَةَ وَ اِخْبَأْنِي فِي سِتْرِكَ اَلْوَاقِي وَ أَصْلِحْ لِي حَالِي وَ صَدِّقْ قَوْلِي بِفَعَالِي وَ بَارِكْ لِي فِي أَهْلِي وَ مَالِي
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۲۵۷
از امام صادق (ع) که علی بن الحسین (ع) را شیوه بود که این دعا را میخواند: بار خدایا از تو خواستارم معیشت خوبی که در همه حوائجم از آن نیرو گیرم و بدان در دوران زندگی این جهان برای آخرتم وسیله سازم بیآنکه مرا بدان به خوشگذرانیِ بیجا واداری تا سرکشی کنم یا به من آنقدر تنگ بگیری که بدبخت شوم، از رزقِ حلالت به من بده و از باران فضلت به من تفضّل کن، نعمت بخشی شایانی باشد و عطائی پیوسته و بیمنّت سپس به واسطه بسیاری نعمتت مرا از شکرش باز مدار و به خرّمیش سرگرم مساز و به شکوفائی زیبائیش به آشوب مکش، و چندان مکاه که رنج تحصیل آن دست مرا از کردار و عبادت کوتاه سازد و سینه و دلم را از هم و تشویش آن پر کند، به من در باره روزی آنچه را عطا کن که وسیله بینیازی از شرار خلقت گردد و تا آنجا به زندگی من رسا باشد که به رضوانت برسم و به تو پناهم، معبودا از شرّ دنیا و شرّ آنچه در دنیا است، دنیا را زندان من مساز و جدائی از آن را مایه اندوه من مکن، مرا از گرفتاری و آشوب آن چنان بر آور که مورد پسند باشم و کردارم در آن پذیرفته باشد و به سر منزل زندگی جاویدم برسان و با نیکانم همنشین کن بجای دنیای فنا پذیر نعمت خانه پایندهام بده، بار خدایا من به تو پناه برم از تنگ دستی و پریشانی دنیا و از یورش شیاطین و سلاطین و شکنجه آنان و از ستم و دست اندازی هر که در آن به من دستاندازی
کند، بار خدایا هر که به من نیرنگ کند نیرنگش بزن و هر که آهنگ من کند آهنگ او کن و هر که به من تیغ کشد تیغش را کند کن و هر که به من آتش افروزد شعلهاش را خاموش ساز و کفایت کن از من مکر مکّاران و بدر آور از برای من دیده کافران را و کفایت کن مرا از همّ و غمّ هر کس همّ و غمّی به من وارد میکند و دفع کن از من شرّ حسودان را و مرا از آن نگهدار به آرامی و وقار، وزره استوار خود را به اندامم بپوشان و مرا در حفظ حفیظ خود نهان دار و حالم را اصلاح کن و کردارم را مصدّق گفتارم بنما و به اهل و مالم برکت بده.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۳۳۵
حضرت صادق علیه السلام فرمود: که علی بن الحسین علیهما السلام این دعا را میخواند (که ترجمهاش چنین است): بار خدایا از تو خواهم معیشت خوبی که بدان وسیله بهمه حوائجم نیرو بگیرم و در این دوران زندگی بدان وسیله بآخرتم رسم، بدون آنکه مرا در آن بخوشگذرانی وادار کنی تا در نتیجه سرکش شوم یا بر من تنگ گیری که بدبخت شوم، روزی مرا از روزی حلال خود وسیع گردان و از باران فضلت بر من فرو ریز، و نعمتی پیوسته و عطائی بیمنت (بمن ده) سپس بواسطه زیادی آن مرا از شکر آن باز مدار که خرمی آن مرا بخود سرگرم سازد، و درخشندگی شکوفههایش مرا گول زند (یا گمراه سازد) و کمی آن مرا دچار مساز که رنج تحصیل آن مرا از کردار و عبادتم باز دارد و اندوه بدست آوردنش سینهام را فرا گیرد، بار خدایا چندان روزی بمن بده برای بینیازی از بدان خلقت، و وسیلهای باشد که مرا بخشنودی (یا رضوانت) برساند، و ای خدای من بتو پناه برم از شر دنیا و شر آنچه در آنست، دنیا را بر من زندان مساز، و جدائی آن را اندوه من مکن، مرا از فتنههایش بیرون بر بدانسان که مورد پسند باشم، و کردارم مورد پذیرش باشد که بخانه جاویدان زندگی و محل سکونت نیکانم برساند، و بجای دنیای فانی نعمتهای خانه باقی را بمن ارزانی کن، بار خدایا من بتو پناه برم از تنگدستی و سختی و پریشانیهای دنیا و حمله شیاطین و سلاطین آن و از شکنجههایش، و از ستم آنکه در این دنیا بمن ستم کند.
بار خدایا هر که بمن کید کند با او کید کن، و هر که آهنگ من کند آهنگ او کن، و تیغ آن کس که بروی من تیغ کشد تیغش را کند نما، و آتش آن کس که برای من آتش افروزد خاموش ساز، و مکر مکرکنندگان را از من کفایت کن، و چشم کافران را از توجه بمن از بیخ درآور، و اندوه آن کس که اندوهش را بر من وارد کند کفایت نما، و شر حسودان را از من باز دار، و با آرامش خود مرا از آن نگهدار، و زره نگهبان خود را بمن بپوشان، و مرا در پرده پوشاننده خود مستور دار، و حالم را اصلاح کن و گفتارم را بکردارم تصدیق کن (یعنی کردارم را گواه راست گفتارم کن) و در باره خاندان و مالم برکت بمن ده».
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۴۹۳
ابوبصیر، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: «علیبن الحسین علیه السلام خدا را به این دعا میخواند: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ حُسْنَ الْمَعِیشَةِ ... وَبَارِکْ لِی فِی أَهْلِی وَمَالِی؛ خداوندا! به درستی که من سؤال میکنم از تو خوبی زندگانی را، زندگانی که نیرومند شوم به آن بر همه حاجتهای من، و بپیوندم به آن در زندگی به سوی آخرت من، از غیر آنکه نعمت دهی مرا در آن، پس از اندازه درگذرم، یا تنگ گیری به آن بر من، پس بدبخت شوم.
وسعت ده بر من از حلال روزی خود، و انعام کن بر من از سبب فضل خود، نعمتی از خود، که تمام و کامل باشد، و بخششی غیر بریدهشده. پس مشغول مکن مرا از شکر نعمت خود، به بسیار کردن از آن، که مشغول سازد مرا نیکویی آن، و در بلا افکند آرایشهای منظر خوب و تازگی آن، و نه به اندک گردانیدن بر من از آن، که کوتاه کند کار مرا رنج آن، و پر کند سینه مرا اندوه آن. عطا کن به من از آن، ای خدای من! بینیازی را از بدی آفریدگان تو، و کفایتی [که] در بیابم بر آن خشنودی تو را، و پناه میبرم به تو، ای خدای من! از بدی دنیا و از بدی آنچه در آن است، و مگردان بر من دنیا را زندان، و نه جدایی آن را بر من اندوه. بیرون بر مرا از آزمایش آن، خشنود شده از من، پذیرفته شده در آن کار من، به سوی خانه زندگی و جایهای آرام نیکان، و بدل بده به من به دنیای نیست و نابودشونده، نعمتِ خانهای باقی.
خداوندا! به درستی که من پناه میبرم به تو از تنگی آن و جنبش آن، و سطوتهای دیوهای سرکش آن، و صاحبان سلطنت آن، و عقوبت آن، و از ستمگری که ستمکند بر من در آن.
خداوندا! هر که کِیْد کند با من، پس کید کن با او، و هر که اراده کند مرا، پس اراده کن او را، و کُند کن از من، تیزی کسی که برپا کرده از برایم تیزی خود را، و فرو نشان از من، آتش کسی که برافروخته است از برایم آتشزنه خود را، و کفایت کن از من، مکر مکرکنندگان، و بِران از من، چشمهای کافران را، و کفایت کن از من، اندوه آنکه درآورده است بر من اندوه خود، و بازدار از من، بدی حسد برندگان، و نگاه دار مرا از آن به آرام و آسایش، و درپوشان به من زره خود را که استوار است، و زنده بدار مرا در پرده خود که نگاهدارنده است، و به صلاح آور از برایم حال مرا در میان من و میان تو، و میان من و میان آفریدگان تو، و راست گردان گفتار مرا به کردار من، و برکت ده از برایم در اهل من و مال من» «۱». ( ۱). در بعضی از نسخ به جای« وَافْضَلْ عَلَیّ»،« وَ أَفِضْ عَلَیَّ» واقع است، و آن امر است از افاضه به معنی ریزانیدن آب، و در بعضی به جای« دَارالْحَیَوَان»،« دَارالْخُلُود» است؛ یعنی خانه جاوید، و در بعضی به جای« وَأحْیِنِی فِی سترِکَ»:« وَأَخْبِئْنِی» واقع است؛ و آن امر است از اخباء. و در بعضی« أَجِنَّنِی» است؛ و آن امر است از اجنان. و هر دو به معنی پوشیدن و پنهان کردن است.( مترجم)
راویان