کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۳۸۷
از امام صادق (ع) از پدرانش (ع) از رسول خدا (ص) فرمود: که فرموده است: أیا مردم، شماها اکنون در خانه صلح و سازش هستید و شما در سرِ راهید و بشتاب شما را میبرند، شما مینگرید که شب و روز و شب و ماه و مهر تازهها را کهنه کنند و هر آینده دوری را نزدیک سازند و هر وعدهای را بسر آرند، شما هم آماده حرکت باشید که گذرگاه شما دور است. مقداد بن اسود از جا برخاست و گفت: یا رسول اللَّه خانه صلح و سازش چیست؟ فرمود: خانهای است که بدان رسند و از آن کوچند (یعنی موقّتی است و کوتاه مدت و سزاوار جدّ و کوشش و جنگ و نزاع بر سر آن نیست) هر گاه آشوبها چون شب تار شما را فرا گرفت به قرآن بچسبید زیرا شفیعی است که شفاعتش پذیرفته است و گزارش بدیها را میدهد و گفته او تصدیق میشود، هر که قرآن را رهبر خود سازد او را به بهشت کشاند و هر که آن را پشت سر خود نهد او را به دوزخ راند، همان قرآن رهنما است که به بهترین راهی رهنماید و آن کتابی است که در آن است تفصیل و بیان و تحصیل مقاصد، آن است جداکننده حق و باطل و رافع هر گونه اختلاف، شوخی و سرسری نیست، ظاهری دارد و باطنی دارد، ظاهرش حکم و دستور است و باطنش علم و دانش، ظاهرش خرّم و زیبا است و باطنش ژرف و نارسا، اخترانی دارد و اخترانش هم اخترانی دارند (قسمتهائی دارد و هر قسمتش هم قسمتهائی دارد خ ل) شگفتیهایش شماره نشوند و تازههایش کهنه نگردند، در آن است چراغهای هدایت و فروزانگاه حکمت و دلیل بر معرفت، برای کسی که راهِ آن را بداند باید هر پیگردی دیدههای خود را به همه سوی آن بچرخاند و نظر تأمّل را تا درک صفت آن برساند، نجات بخشد هر که در معرض هلاک است و رها سازد هر که دچار چنگال است، پس به راستی اندیشه است که زنده میکند دل بینا را چونان که روشنی جو در تاریکیها به وسیله نور راه میرود بر شما باد که خوش برآئید و کم بپائید و کم انتظار برید.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۳۹۸
حضرت صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السلام از رسول خدا (ص) حدیث فرماید که آن حضرت (ص) فرمود: ای مردم شما اکنون در دنیا و خانه سازش و صلح هستید و شما در سر راه سفر هستید و بشتاب شما را خواهند برد، و شما مینگرید که شب و روز و خورشید و ماه هر تازهای را کهنه کنند و هر دوری را نزدیک سازند و هر وعدهای را بسر رسانند، پس اسباب و وسائل زیادی فراهم کنید برای اینکه گذرگاه درازی در پیش است. فرمود: پس مقداد بن اسود برخاست و عرضکرد: ای رسول خدا خانه سازش یعنی چه؟ فرمود: خانهای که رساننده است (انسانی را بگور رساند، یا در آن خانه کردار نیک ذخیره شود برای رسیدن بمنزلهای آخرت) و جداکننده (یعنی انسان را از علائق دنیا جدا کند) پس هر گاه آشوبها چون شب تار شما را فرا گرفت بقرآن رو آورید (و بدان چنگ زنید) زیرا آن است شفیعی که شفاعتش پذیرفته است (در باره کسی که بدان عمل کند) و گزارش دهنده است از بدیها که گفتهاش (در باره آن کس که بدان عمل نکرده) تصدیق شده است، هر که آن را پیشوای خود کرد ببهشتش رهبری کند و هر که (از آن پیش افتد) و آن را پشت سر خود قرار دهد بدوزخش کشاند، و قرآن راهنمائی است که ببهترین راهها راهنمائی کند، و کتابی است که در آنست تفصیل و بیان و تحصیل (بدست آوردن حقائق) و آنست جداکننده (میان حق و باطل) شوخی و سرسری نیست برای آن ظاهری است و باطنی، پس ظاهرش حکم و دستور است و باطنش علم و دانش، ظاهرش جلوه و زیبائی دارد و باطنی ژرف و عمیق است ستارگانی دارد و ستارگانش هم ستارگانی دارد (آنچه ترجمه شده بنا بر نسخهای «نجوم» است و در برخی از نسخهها «تخوم» است و آن بمعنای پایان هر چیزی است) شگفتیهایش بشماره در نیاید و عجائبش کهنه نگردد، در آنست چراغهای هدایت، و جایگاه نور حکمت و راهنمای معرفت است برای آن کس که بشناسد صفات را (مجلسی (ره) گوید: یعنی صفاتی که موجب مغفرت است یا صفت شناسائی و استنباط را) پس باید شخص تیز بین دقت نظر کند و دقت نظر را تا بدرک صفت آن ادامه دهد که نجات بخشد آن کس را که بهلاکت افتاده، و رهائی بخشد آن را که راه رهائی ندارد، زیرا اندیشیدن است که زندگانی دل بینا است، چنانچه آنکه جویای روشنی است در تاریکیها بوسیله نور راه را پیماید، بر شما باد که نیکو برهید و کم انتظار برید.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۶۰۵
علی بن ابراهیم، از پدرش، از نوفلی، از سکونی، از امام جعفر صادق علیه السلام، از پدرانش علیهما السلام روایت کرده است که فرمود: «رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود که: ای مردمان! به درستی که شما در دار هدنه (یعنی خانه صلح و آشتی) قرار دارید، و شما بر جناح [/ بال] سفرید، و رفتن با شما شتاب میکند و شما را زود میبرد، و شب و روز را که دیدهاید و آفتاب و ماه که هر نویی را کهنه میکنند، و هر دوری را نزدیک میسازند، و هر وعدهشده را میآورند. پس جهاز و کار و کارسازی را آماه سازید از برای دوری گذر و گذرگاه».
حضرت فرمود که: «پس مقداد بن اسود برخاست و عرض کرد که: یا رسول اللَّه! دار هدنه چیست؟ فرمود: خانه بلاغ و انقطاع «۲». و چون فتنهها بر شما مشتبه شود مانند پارههای شب تار، پس بر شما باد به قرآن؛ زیرا که آن شفاعتکنندهای است که شفاعتش قبول میشود، و غمّازی است که تصدیق کرده میشود «۳»، هر که آن را در پیش روی خود قرار دهد که آن را پیروی کند، او را به سوی بهشت کشاند، و هر که آن را در پشت سر خود قرار دهد، او را به سوی آتش دوزخ براند، و آن راهنمایی است که بر بهترین راهها دلالت میکند، و آن کتابی است که تفصیل و بیان هر چیز در آن است، و آن سخنی است جداکننده میان حق و باطل، و
سخریّه و افسانه نیست، و آن را ظاهری و باطنی هست. پس ظاهرش احکام الهی است، و باطنش علوم نامتناهی، ظاهرش انیق و خوشآینده، و باطنش عمیق و گودیدارنده است. آن را نجوم و ستارگانی چندند که بر احکام الهی دلیلاند، و بر آن نجوم، نجوم دیگرند که مردم را به آن احکام میرسانند «۱»؛ عجائب آن احصا نمیشود، و غرائب آن کهنه نمیگردد، در آن چراغهای هدایت است، و منار و چراغ خانههای حکمت، و دلیل است بر معرفت یا مغفرت «۲». هر که صفت را شناخت (یعنی صفت تعرُّف و کیفیت استنباط) باید که دیده خود را به جولان درآورد، و باید که نظرش به صفت برسد، تا از هلاکت نجات یابد و از ورطههای ضلالت خلاص گردد؛ زیرا که تفکّر کردن موجب زندگی دل بینا است، چنان که طالب نور در تاریکیها به روشنی میرود. پس بر شما باد به نیکی تخلّص، که خود را نیکو خلاص کنید، و کمی تربّص، که خود را در فتنهها نگذارید و انتظار نکشید». (۱). عنکبوت، ۴۵.
(۲). یعنی جایی که این کس را به جایی میرساند و تمام میشود و از آن تعبیر میشود به «خواجه بهدهرسان». (مترجم)
(۳). یعنی هر که آن را پیروی نماید و عمل کند به آنچه در آن است، شفاعت او خواهد کرد، و آن شافعی استمقبول الشّفاعة، در باب عفو از لغزشها که از او سر زده است، و هر که عمل به آن را ترک کند، در باب بدیهای او سخنچینی کند و به خدا عرض نماید، و در آنچه از بدیهای او که به خدا عرض نماید، خدا او را تصدیق فرماید. (مترجم)