حدیث حضرت محمد (ص) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الدُّعَاء بَابُ فَضْلِ حَامِلِ الْقُرْآن
کتاب الدعاء · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله
سند
علي بن ابراهيم عن ابيه و علي بن محمد القاساني جميعا عن القاسم بن محمد عن سليمان بن داود عن سفيان بن عيينه عن الزهري قال :
قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع أَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ اَلْحَالُّ اَلْمُرْتَحِلُ قُلْتُ وَ مَا اَلْحَالُّ اَلْمُرْتَحِلُ قَالَ فَتْحُ اَلْقُرْآنِ وَ خَتْمُهُ كُلَّمَا جَاءَ بِأَوَّلِهِ اِرْتَحَلَ فِي آخِرِهِ وَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص مَنْ أَعْطَاهُ اَللَّهُ اَلْقُرْآنَ فَرَأَى أَنَّ رَجُلاً أُعْطِيَ أَفْضَلَ مِمَّا أُعْطِيَ فَقَدْ صَغَّرَ عَظِيماً وَ عَظَّمَ صَغِيراً
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۴۰۳
زهری گوید: به علی بن الحسین (ع) گفتم: کدام عمل بهتر است؟ فرمود: عمل حال مرتحل (در آید و کوچ کند) گفتم: حال مرتحل چیست؟ فرمود: خواندن قرآن را آغاز کند و به انجام رساند و هر زمانی که از اول قرآن شروع کرد تا آخر برساند گوید: فرمود (ع) که: رسول خدا (ص) فرموده است: به هر کس خدا قرآن داد و پندارد که خدا به دیگری بهتر از او عطائی داده است، هر آینه بزرگی را کوچک شمرده و کوچکی را بزرگ شمرده است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۰۷
زهری گوید: بحضرت علی بن الحسین علیهما السلام عرضکردم: کدام عمل بهتر است؟ فرمود:
عمل آن کس که فرود آید و کوچ کند، عرضکردم: او کیست (و یعنی چه؟) فرمود: قرآن را باز کند (و خواندنش را آغاز کند) و بانجام رساند و هر زمان که از اولش درآید بآخرش کوچ کند. و فرمود:
رسول خدا (ص) فرموده: هر کس که خدا قرآن باو داد و چنان پندارد که بمردی بهتر از او چیزی دادهاند خیر بزرگی را کوچک شمرده و کوچکی را بزرگ دانسته است.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۶۲۱
علی بن ابراهیم، از پدرش و علی بن محمد قاسانی، هر دو روایت کردهاند، از قاسم بن محمد، از سلیمان بن داود، از سفیان بن عیینه، از زهری که گفت: به حضرت علی بن الحسین علیهما السلام عرض کردم که: کدام یک از عملها فاضلتر و بهتر است؟ فرمود که: «حالّ مرتحل؛ یعنی فرود آینده کوچکننده». عرض کردم که: حالّ مرتحل چیست؟ فرمود: «ابتدا کردن قرآن و ختم نمودن آن؛ در هر زمان که به اوّل آن آید، در آخر آن کوچ کند». و فرمود که: «رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود که: هر که خدا قرآن را به او عطا فرموده باشد، پس چنان بیند که به مردی عطا شده، بهتر از آنچه به او عطا شده، به تحقیق که بزرگی را کوچک دانسته، و کوچکی را بزرگ دانسته است» «۱». ( ۱). بعضی در شرح فقره این حدیث که در هر زمان که به اوّل آن آید، گفتهاند که: گویا آن چنین بوده که در هر زمان که در اوّل آن حلول کند و فرود آید، و تصحیف شده، و این حدیث، حدیث نبوی است، مگر آنکه در بیان آن عکسی واقع است؛ چه از آن حضرت صلی الله علیه و آله روایت کردهاند که او را سؤال کردند که: کدام یک از عملها فاضلتر است؟ فرمود که: حالِّ مرتحل. به آن حضرت عرض شد که: مراد از این چیست؟ فرمود که: خاتم مفتتح؛ یعنی ختمکننده ابتداکننده. و شرح این حدیث و آنچه از آن فهمیدهاند، از استحباب خواندن سوره فاتحه، و از اوّل سوره بقره تا هم المفلحون در وقت ختم قرآن، و ردّ آن در لوامع التّنزیل به تفصیل مذکور است.( مترجم)