→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۲۱۳۵
حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الْعِشْرَة بَابُ مَا يَجِبُ مِنَ الْمُعَاشَرَةِ
کتاب العشرة · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
ابو علي الاشعري عن محمد بن عبد الجبار و محمد بن اسماعيل عن الفضل بن شاذان جميعا عن صفوان بن يحيي عن ابي اسامه زيد الشحام قال قال لي ابو عبد الله ع :
اِقْرَأْ عَلَى مَنْ تَرَى أَنَّهُ يُطِيعُنِي مِنْهُمْ وَ يَأْخُذُ بِقَوْلِيَ اَلسَّلاَمَ وَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلْوَرَعِ فِي دِينِكُمْ وَ اَلاِجْتِهَادِ لِلَّهِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ وَ طُولِ اَلسُّجُودِ وَ حُسْنِ اَلْجِوَارِ فَبِهَذَا جَاءَ مُحَمَّدٌ ص أَدُّوا اَلْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ اِئْتَمَنَكُمْ عَلَيْهَا بَرّاً أَوْ فَاجِراً فَإِنَ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ يَأْمُرُ بِأَدَاءِ اَلْخَيْطِ وَ اَلْمِخْيَطِ صِلُوا عَشَائِرَكُمْ وَ اِشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ أَدُّوا حُقُوقَهُمْ فَإِنَّ اَلرَّجُلَ مِنْكُمْ إِذَا وَرِعَ فِي دِينِهِ وَ صَدَقَ اَلْحَدِيثَ وَ أَدَّى اَلْأَمَانَةَ وَ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ اَلنَّاسِ قِيلَ هَذَا جَعْفَرِيٌ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ اَلسُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلاَؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ فَوَ اَللَّهِ لَحَدَّثَنِي أَبِي ع أَنَّ اَلرَّجُلَ كَانَ يَكُونُ فِي اَلْقَبِيلَةِ مِنْ شِيعَةِ عَلِيٍّ ع فَيَكُونُ زَيْنَهَا آدَاهُمْ لِلْأَمَانَةِ وَ أَقْضَاهُمْ لِلْحُقُوقِ وَ أَصْدَقَهُمْ لِلْحَدِيثِ إِلَيْهِ وَصَايَاهُمْ وَ وَدَائِعُهُمْ تُسْأَلُ اَلْعَشِيرَةُ عَنْهُ فَتَقُولُ مَنْ مِثْلُ فُلاَنٍ إِنَّهُ لآَدَانَا لِلْأَمَانَةِ وَ أَصْدَقُنَا لِلْحَدِيثِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۴۸۵
از ابی اسامه زید شحّام گوید: امام صادق (ع) به من فرمود: به هر کدام که میدانی از من فرمان میبرند و به گفته من عمل میکنند سلامِ مرا برسان، و من به شما سفارش میکنم به تقوای خدای عز و جل و ورع در دیانتِ خود و کوشش برای خدا و راستگوئی و پرداخت امانت و طول دادنِ سجده و خوش همسایگی که محمد (ص) اینها را آورده است. امانتِ هر که به شما امانت سپرده پس دهید، خوش کردار باشد یا بدکار زیرا رسول خدا (ص) را شیوه این بود که میفرمود: نخ و سوزنی را هم به صاحبش بپردازید. با تیره خود پیوست کنید و بر سرِ جنازه مردههاشان حاضر شوید و از بیمارهاشان عیادت کنید و حقوقِ آنها را بپردازید زیرا هر مردی از شماها هر گاه در دینِ خود ورع داشته باشد و راست گوید و امانت را بپردازد و با مردم خوش رفتاری کند و گفته شود این جعفری است من شاد میشوم و از او شادی بر من وارد میشود و گفته میشود این اثرِ پرورش جعفر است، به خدا سوگند که پدرم برایم باز گفت که: مردی در میان یک قبیله از شیعههای علی (ع) بود و زیورِ آن قبیله بشمار میرفت از همه بهتر امانت را میپرداخت و حقوق را مراعات میکرد و راستگوتر بود و همه وصیّت و امانت خود را بدو میسپردند از همه مردم عشیره که از او پرسش میکردی میگفتند: چه کسی مانندِ فلانی است، راستی که او از همه ماها امانت پردازتر و راستگوتر است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۴۸
زید شحام گوید: حضرت صادق علیه السلام بمن فرمود: بهر کس از مردم که ببینی پیروی از من کنند و بگفتار من عمل کنند سلام مرا برسان، و من بشما سفارش کنم که نسبت بخدا عز و جل تقوی داشته باشید و در دین خود پارسا باشید و در راه خدا کوشش کنید، و براستگوئی و باداء امانت و طول دادن سجده و نیکی با همسایه شما را سفارش میکنم زیرا محمد صلی اللَّه علیه و آله همین دستورات را آورده است هر که بشما امانت سپرده باو پس بدهید نیکرفتار باشد یا بدکردار، زیرا رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله دستور میداد که سوزن و نخ را نیز بصاحبش پس دهید، و با فامیل خود پیوند داشته باشید، و بجنازه مردههاشان حاضر شوید، و بیمارانشان را عیادت کنید، و حقوقشان را بپردازید، زیرا هر کس از شما که در دینش پارسا باشد و راستگو باشد و امانت را بصاحبش برگرداند و اخلاقش با مردم خوب باشد گویند: این جعفری است و این مرا شاد کند و از جانب او شاید در (دل) من آید و گویند: این روش پسندیده جعفر (بن محمد) است بخدا سوگند پدرم برای من حدیث کرد که مردی از شیعیان علی علیه السلام در قبیلهای بود و زینت آن قبیله بشمار میرفت، از همه آنها در پرداخت امانت بهتر بود، و حقوقشان را بهتر مراعات میکرد، و در گفتار راستگوتر بود، و سفارشات و همه وصیتهای اهل قبیله و سپردهاشان را آنان بدو میسپردند و چون از او پرسش میکردی میگفتند: کیست مثل فلان کس؟ او در پرداخت امانت و راستگوئی از همه ما بهتر است.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۶۹۳
ابو علی اشعری روایت کرده است، از محمد بن عبد الجبّار و محمد بن اسماعیل، از فضل بن شاذان، و هر دو، از صفوان بن یحیی، از ابو اسامه زید شحّام که گفت: امام جعفر صادق علیه السلام به من فرمود که: «سلام مرا برسان به هر که ببینی که مرا اطاعت میکند از ایشان، و گفتار مرا میگیرد و به آن عمل میکند. و شما را وصیّت میکنم و امر مینمایم به تقوی و پرهیز از خدای عز و جل، و پارسایی در دین خود، و سعی و کوشش در طاعت از برای خدا، و راستی سخن و خبر که در آن دروغ نگویید، و ادای امانت، و طول سجود، و نیکی همسایگی، که محمد صلی الله علیه و آله با اینها آمده و این امور را آورده است. امانت را برسانید به کسی که شما را بر آن امین داشته؛ خواه نیکوکار باشد و خواه نابکار؛ زیرا که رسول خدا صلی الله علیه و آله به ادای رشته و سوزن امر میفرمود. خویشان خویش را صله کنید، و به جنازههای ایشان حاضر شوید، و بیماران ایشان را عیادت کنید، و حقوق ایشان را ادا نمایید. پس به درستی که مردی از شما، چون در دینش پارسایی کند، و در حدیث راست گوید، و امانت را به صاحبش برساند، و خُویش با مردم خوش باشد، گفته میشود که: اینک، جعفری است (یعنی منسوب به سوی حضرت امام جعفر و شیعه او است)، و این امر، مرا شاد میکند، و از آن، خوشحالی و سرور بر من داخل میشود. و گفته میشود که: این ادب، ادب و هنر جعفر است. و چون بر غیر این باشد (که مذکور شد)، بلا و زحمت و ننگش بر من داخل میشود و میگویند که: این ادب جعفر است؛ پس به خدا سوگند که پدرم علیه السلام مرا حدیث کرد که: مردی از شیعیان علی علیه السلام بود که در قبیلهای بود، و زینت آن قبیله میبود. از همه ایشان امانَت را به صاحبش ردکنندهتر، و از ایشان حقوق را به جاآورندهتر، و راستگوترینِ ایشان بود در باب سخن و خبر. همه وصایا و امانتهای ایشان به سوی او و در نزد او بود، و آن قبیله و خویشانش که از او سؤال میشدند، میگفتند که: کی مثل و مانند فلانی است؟ به درستی که او از همه ما امانت را به جا رسانندهتر، و در باب سخن و خبر راستگوترین ما است».
راویان