→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۲۱۴۷
حدیث امام على (ع) درباره برادر
روایت شده از امام على عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن عمرو بن عثمان عن محمد بن سالم الكندي عمن حدثه عن ابي عبد الله ع قال :
كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع إِذَا صَعِدَ اَلْمِنْبَرَ قَالَ يَنْبَغِي لِلْمُسْلِمِ أَنْ يَتَجَنَّبَ مُوَاخَاةَ ثَلاَثَةٍ اَلْمَاجِنِ اَلْفَاجِرِ وَ اَلْأَحْمَقِ وَ اَلْكَذَّابِ فَأَمَّا اَلْمَاجِنُ اَلْفَاجِرُ فَيُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يُحِبُّ أَنَّكَ مِثْلُهُ وَ لاَ يُعِينُكَ عَلَى أَمْرِ دِينِكَ وَ مَعَادِكَ وَ مُقَارَبَتُهُ جَفَاءٌ وَ قَسْوَةٌ وَ مَدْخَلُهُ وَ مَخْرَجُهُ عَارٌ عَلَيْكَ وَ أَمَّا اَلْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ لاَ يُشِيرُ عَلَيْكَ بِخَيْرٍ وَ لاَ يُرْجَى لِصَرْفِ اَلسُّوءِ عَنْكَ وَ لَوْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ وَ رُبَّمَا أَرَادَ مَنْفَعَتَكَ فَضَرَّكَ فَمَوْتُهُ خَيْرٌ مِنْ حَيَاتِهِ وَ سُكُوتُهُ خَيْرٌ مِنْ نُطْقِهِ وَ بُعْدُهُ خَيْرٌ مِنْ قُرْبِهِ وَ أَمَّا اَلْكَذَّابُ فَإِنَّهُ لاَ يَهْنِئُكَ مَعَهُ عَيْشٌ يَنْقُلُ حَدِيثَكَ وَ يَنْقُلُ إِلَيْكَ اَلْحَدِيثَ كُلَّمَا أَفْنَى أُحْدُوثَةً مَطَرَهَا بِأُخْرَى مِثْلِهَا حَتَّى إِنَّهُ يُحَدِّثُ بِالصِّدْقِ فَمَا يُصَدَّقُ وَ يُفَرِّقُ بَيْنَ اَلنَّاسِ بِالْعَدَاوَةِ فَيُنْبِتُ اَلسَّخَائِمَ فِي اَلصُّدُورِ فَاتَّقُوا اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اُنْظُرُوا لِأَنْفُسِكُمْ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۴۹۵
از امام صادق (ع) که هر وقت به منبر بالا میرفت میفرمود: برای مسلمان شایسته است که از برادری و رفاقت با سه کس دوری گزیند: هرزهگوی بدکار و احمق و دروغگو. اما هرزهگوی بدکار: کردارش را برایت آراید، و خواهد که به مانند او باشی، و تو را در کار دنیا و آخرت کمک ندهد، و نزدیکی با او جفا است و سخت دلی، و ورود بر او و خروج از منزل او برای تو ننگ است.
و اما احمق: تو را به خیری واندارد، و برای دفع بدی از تو امیدی به او نیست و گرچه خود را به تلاش اندازد و بسا که خواهد به تو سودی رساند و زیانت بخشد، پس مرگ او از زندگیش بهتر است، و خموشی او بهتر از گفتار او است، و دوری از او بهتر از نزدیکی با او است. و اما دروغگو: زندگانی با او بر تو گوارا نیست، هر چه گوئی به دیگران باز گوید و برای تو از دیگران باز گوید، هر زمانی یک افسانهای به سر رساند افسانهای مانند آن به دنبال آن چسباند تا آنجا که اگر راست هم گوید، از او باور نشود، و میان مردم دشمنی افکند و آنها را از هم جدا کند و در سینهها کینهها برویاند. از خدا بپرهیزید و خود را بپائید.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۵۳
حضرت صادق علیه السّلام فرمود، هر زمان امیر المؤمنین علیه السلام بمنبر میرفت میفرمود:
سزاوار است از برای مسلمان که از رفاقت با سه کس دوری جوید: پرروی بیباکی که تباهکار است، و احمق، و دروغگو، اما شخص پرروی تباهکار پس کردار خویشتن را برای تو بیاراید و دوست دارد که تو نیز مانند او باشی، و نه در کار دین تو را کمک کند و نه در کار آخرت، و نزدیکی با او جفا کاری و سنگدلی است و ورود و خروج او (و رفت و آمدش) برای تو ننگست، و اما احمق پس کار خیری در باره تو انجام ندهد و بجلوگیریش از رسیدن بدی بتو امیدی نیست اگر چه خود را بتلاش اندازد و بسا که بخواهد بتو سودی برساند ولی (از روی حماقت) زیانت رساند پس مرگ او به از زندگیش میباشد، و خموشی او به از گفتارش، و دوری او (از تو) به از نزدیکی اوست، و اما دروغگو زندگی کردن با او بر تو گوارا نشود، گفتار تو را بدیگران باز گوید، و از دیگران بسوی تو آرد، هر گاه افسانه را بپایان رساند آن را بافسانه دیگری مانند آن بچسباند (و در نسخه وافی «مطها» است یعنی بکشاند) تا بدان جا که راست گوید ولی کسی باور نکند، و میانه مردمان را بدشمنی پراکنده سازد، و در سینهها تخم کینه افشاند و برویاند، از خدای عز و جل بپرهیزید و خود را بپائید.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۷۰۱
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از عمرو بن عثمان، از محمد بن سالم کندی، از آنکه او را حدیث کرده، از امام جعفر صادق علیه السلام که فرمود: «امیرالمؤمنین علیه السلام چون بر منبر بالا میرفت، میفرمود که: سزاوار است مسلمان را که از برادری کردن با سه کس دوری کند: یکی بدکارِ بیباک و بیپروا، و دیگری احمق، و سیم دروغگو. امّا بدکار بیباک، پس پیوسته کارهای بد خود را از برای تو زینت میدهد، و دوست میدارد که مانند او باشی، و تو را یاری نمیکند بر امر دین تو و بر معاد تو (یعنی کاری که در قیامت به کارت آید)، و پیوستگی با او موجب جفا و قساوت است، و آمد و شد او نزد تو (که بر تو داخل شود و از نزد تو بیرون رود)، بر تو عار و ننگ است، و امّا احمق، پس او تو را به چیزی که خوب باشد دلالت نمیکند، و از برای دفع بدی از تو به او امیدوار نمیتوان بود، و هر چند که سعی کند و خود را در زحمت افکند، و بسا است که منفعت تو را میخواهد و به تو ضرر میرساند؛ پس مردنش از زندگیش بهتر، و خاموشیش از سخن گفتنش خوشتر، و دوریش از نزدیکیش خوبتر است، و امّا دروغگو، پس با مصاحبت او هیچ عیشی بر تو گوارا نیست. پیوسته سخن تو را به دروغ به مردم نقل میکند، و از مردم سخن را به دروغ به تو نقل میکند، و خبرهای دروغ از برایت میآورد، و در هر زمان که دروغ غریب عجیبی را تمام کرد، آن را به دروغ غریبی دیگر پیوند میکند و آن را طول و کشیدگی میدهد، تا به حدّی که به چیز راستی خبر میدهد، و کسی از او باور نمیکند، و به نقل دروغ، در میان مردمان دشمنی میافکند و کینهها را در سینهها میرویاند. پس از خدا بپرهیزید و از برای خویش نظر کنید» (یعنی ملاحظه نمایید تا با کسی که نباید مصاحبت کنید، مصاحبت نکنید).
راویان
موضوعات