→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۲۱۵۳

حدیث امام سجّاد (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الْعِشْرَة‏ بَابُ مَنْ تُکْرَهُ مُجَالَسَتُهُ وَ مُرَافَقَتُهُ‏

کتاب العشرة · روایت شده از امام سجّاد عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن سهل بن زياد و علي بن ابراهيم عن ابيه جميعا عن عمرو بن عثمان عن محمد بن عذافر عن بعض اصحابهما عن محمد بن مسلم و ابي حمزه عن ابي عبد الله عن ابيه ع قال قال لي ابي علي بن الحسين صلوات الله عليهما :

يَا بُنَيَّ اُنْظُرْ خَمْسَةً فَلاَ تُصَاحِبْهُمْ وَ لاَ تُحَادِثْهُمْ وَ لاَ تُرَافِقْهُمْ فِي طَرِيقٍ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ مَنْ هُمْ عَرِّفْنِيهِمْ قَالَ إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ اَلْكَذَّابِ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَةِ اَلسَّرَابِ يُقَرِّبُ لَكَ اَلْبَعِيدَ وَ يُبَعِّدُ لَكَ اَلْقَرِيبَ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ اَلْفَاسِقِ فَإِنَّهُ بَائِعُكَ بِأُكْلَةٍ أَوْ أَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ اَلْبَخِيلِ فَإِنَّهُ يَخْذُلُكَ فِي مَالِهِ أَحْوَجَ مَا تَكُونُ إِلَيْهِ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ اَلْأَحْمَقِ فَإِنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَنْفَعَكَ فَيَضُرُّكَ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ اَلْقَاطِعِ لِرَحِمِهِ فَإِنِّي وَجَدْتُهُ مَلْعُوناً فِي‏ كِتَابِ اَللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَّ فِي ثَلاَثَةِ مَوَاضِعَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي اَلْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحََامَكُمْ `أُولََئِكَ اَلَّذِينَ لَعَنَهُمُ اَللََّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى‏ََ أَبْصََارَهُمْ‏ وَ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ اَلَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اَللََّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثََاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ مََا أَمَرَ اَللََّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي اَلْأَرْضِ‏ أُولََئِكَ لَهُمُ اَللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ اَلدََّارِ وَ قَالَ فِي‏ اَلْبَقَرَةِ اَلَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اَللََّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثََاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ مََا أَمَرَ اَللََّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي اَلْأَرْضِ أُولََئِكَ هُمُ اَلْخََاسِرُونَ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۴۹۹ از محمد بن مسلم و ابی حمزه، از امام صادق (ع)، از پدرش، فرمود که: پدرم علی بن الحسین (ع) به من فرمود: ای فرزند جانم! با پنج کس همنشین مباش و گفتگو مکن و رفیق راه مشو، من گفتم: پدر جان! آنها چه کسانند، آنها را به من معرفی کن؟ فرمود: بپرهیز از همنشینی دروغگو، زیرا چون سراب است، دور را به تو نزدیک می‏کند و دور می‏کند نزدیک را، بپرهیز از همنشینی فاسق و بزه‏کار، زیرا که او تو را به یک خوراک یا کمتر از آن می‏فروشد، و مبادا با بخیل رفاقت کنی، زیرا او مال خود را هنگامی که سخت بدان نیازمندی، از تو دریغ می‏دارد، مبادا با بی‏خرد رفاقت کنی، زیرا که او می‏خواهد به تو سود رساند، و در عوض زیان می‏رساند، مبادا با کسی که قطع رحم می‏کند رفاقت کنی و هم صحبت شوی، زیرا من او را در کتاب خدا عز و جل ملعون یافتم در سه جا: ۱- خدا عز و جل فرماید (۲۳ سوره محمد): «آیا در شما این نگرانی است که اگر پشت به فرمان خدا دادید در زمین فساد کنید و قطع رحم نمائید (۲۴) آنانند که خدا آنها را لعنت کرده و کر ساخته و کورشان ساخته است». ۲- خدا عز و جل فرماید (۲۵ سوره رعد): «آن کسانی که می‏شکنند پیمان خدا را پس از بستن آن و می‏برید آنچه را خدا فرمان داده است که پیوند کنند و فساد می‏کنند در زمین آنان دچار لعنت و خانمان بد هستند». ۳- خدا عز و جل فرماید (۲۷ سوره بقره): «آن کسانی که می‏شکنند عهد خدا را پس از پیوستن و بستن آن و می‏برند آنچه را خدا فرمان داده که پیوند شود و فساد می‏کنند در زمین آنان زیانکارانند». مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۵۵ حضرت صادق از پدرش علیهما السلام حدیث کند که پدرم علی بن الحسین علیهما السلام بمن فرمود: ای فرزند در نظر داشته باش که با پنج کس همنشین نشوی، و با آنها گفتگو و رفاقت در راهی نکنی گفتم: پدر جان آنها کیانند؟ بمن معرفی کن، فرمود: زنهار مبادا با دروغگو همنشین شوی زیرا که او بمنزله سرابی است که دور را در نظرت نزدیک و نزدیک را برایت دور جلوه دهد، و زنهار از همنشینی با فاسق و گنهکار بپرهیز زیرا که او بیک لقمه یا کمتر از آن ترا بفروشد، و بر تو باد که با شخص بخیل هم‏نشین نگردی زیرا که او مال خود را در سخت ترین نیازمندیهایت از تو دریغ دارد، و زنهار مبادا با احمق هم‏نشینی شوی که او میخواهد بتو سود رساند ولی (بواسطه حماقتش) زیانت زند، و مبادا با آن کس که قطع رحم کند رفاقت کنی که من او را در سه جای قرآن ملعون یافتم (یک جا) خدای عز و جل فرماید: «پس آیا امید دارید که هر گاه به سرپرستی کاری گمارده شوید فساد در زمین نکنید و قطع رحم کنیم، ایشانند که خداوند لعنتشان کرده پس کرشان کرد، و کور ساخت دیدگانشان را» (سوره محمد آیه ۲۲- ۲۳) و نیز (در جای دیگر) فرماید: «آنان که بشکنند پیمان خدا را پس از بستن آن، و می‏برند آنچه را که خدا فرموده پیوند شود، و فساد کنند در زمین آنها را است لعنت و برای ایشان است بدی آن سرای» (سوره رعد آیه ۲۵) و نیز در سوره بقره (آیه ۲۷) فرماید: «آنان که پیمان خدا را پس از بستنش بشکنند و ببرند آنچه را خداوند دستور پیوندش را داده و فساد کنند در زمین ایشانند زیان‏کاران». محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۷۰۵ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از سهل بن زیاد و علی بن ابراهیم، از پدرش، همه، از عمرو بن عثمان، از محمد بن عذافر، از بعضی از اصحاب خویش، از محمد بن مسلم و ابو حمزه، از امام جعفر صادق علیه السلام، از پدرش که فرمود: «پدرم حضرت علی بن الحسین- صلوات اللَّه علیهم اجمعین- به من فرمود که: ای فرزند دلبند من! بنگر، و با پنج کس مصاحبت و همزبانی مکن، و در راهی با ایشان رفاقت مکن. عرض کردم که: ای پدر بزرگوار! ایشان کیانند؟ فرمود که: از مصاحبت با دروغگو بپرهیز؛ زیرا که او به منزله سراب است در فریب دادن، دور را از برایت نزدیک می‏گرداند، و نزدیک را از برایت دور می‏گرداند، و بپرهیز از مصاحبت با فاسق؛ زیرا که او تو را به یک لقمه یا کمتر از آن می‏فروشد، و بپرهیز از مصاحبت با بخیل؛ زیرا که او تو را در مال خود فرو می‏گذارد و یاری نمی‏کند، در هنگامی که نهایت احتیاج داری، و در زمانی که از هر وقتی به سوی آن محتاج‏تر باشی، و بپرهیز از مصاحبت با احمق؛ زیرا که او می‏خواهد که به تو نفع رساند، و تو را ضرر می‏رساند، و بپرهیز از مصاحبت با آنکه رحِم خود را قطع می‏کند؛ زیرا که من او را در کتاب خدای عز و جل ملعون یافتم، در سه جا. خدای عز و جل فرموده است که: «فَهَلْ عَسَیْتُمْ إِنْ تَوَلَّیْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَکُمْ* أُولئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمی‏ أَبْصارَهُمْ» «۱»؛ یعنی: «پس آیا متوقّع است از شما، ای اهل نفاق! (و مراد این است که: البتّه‏ __________________________________________________ (۱). محمد، ۲۲ و ۲۳. چنین است که اگر متولّی و متوجّه امور مردمان شوید و حاکم ایشان گردید) آنکه فساد کنید و تباهی جویید در زمین (به این معنی که: منع مردمان می‏کنند از ایمان، و به حق استهزا و ریشخند می‏نمایند، و راهزنی می‏کنند و مردم را می‏ترسانند، و به مؤمنان ضرر می‏رسانند، و امثال اینها)، و ببرید از خویشان خویش. آن گروه مفسد و قاطع، آنانند که خدا ایشان را لعنت کرده (یعنی رانده و از رحمت خود دور کرده). پس ایشان را گردانیده، و دیده‏های ایشان را کور ساخته که حق را نشوند و نبینند». و آن جناب عز و جل فرموده است که: «الَّذِینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِیثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ» «۱»؛ یعنی: «و آنان که می‏شکنند پیمان خدا را از پس محکم کردن آن به اعتراف و قبول، و می‏برند آنچه را که خدا امر فرموده به آن، و به آنکه پیوند شود و تباهی می‏کنند در زمین، آن گروه، از برای ایشان است لعنت و دوری از رحمت، و از برای ایشان است بدی خانه» (یعنی دوزخ یا بدی عاقبت در دنیا و آخرت). و در سوره بقره فرموده است که: «الَّذِینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِیثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ» «۲»». و صدر این آیه با آیه پیش یکی است، و ترجمه تتمّه آن، این است که: «آن گروه که این صفت دارند، ایشانند زیانکاران در هر دو جهان» «۳». __________________________________________________ (۱). رعد، ۲۵. (۲). بقره، ۲۷. (۳). و در این آیه، صریح لفظ لعنت مذکور نیست. و همین حدیث با حدیث اوّل این باب، در باب همنشینی با گناهکاران، از کتاب کفر و ایمان مذکور شد. (مترجم)

راویان